بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ شنبه پنجم مهر

حق نشر عکس Etemaad
Image caption تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

روزنامه های اول هفته تهران سخنان رییس جمهور را در مجمع عمومی سازمان ملل منعکس کرده و از دیدارهای گونه گون رییس دولت نوشته اند‫.‬ بیشترین توجه این روزنامه ها به سخنان تند دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا علیه سیاست های جمهوری اسلامی اختصاص دارد. روزنامه های اصولگرا به این جهت به شدت به دولت بریتانیا حمله کرده اند و روزنامه های میانه رو تعجب خود را از این سخنان که ساعاتی بعد از ملاقات تاریخی روسای دو دولت ایراد شد، نشان داده اند.

گمانه زنی هایی درباره مذاکرات هسته ای در نیویورک بخش دیگری از نوشته های این روزنامه ها را تشکیل می دهد.

دولت در صحنه بین الملل

محمدعلی وکیلی در سرمقاله ابتکار نوشته: آن چه تاکنون رخ داده، موفقیت دولت در نمایش گفتمان اعتدال در صحنه بین الملل بود. مواجهه جهانیان با سخنانِ رئیس جمهور و مقبولیت مواضع دکتر ظریف بر آمده از منطق اعتدال و رویکرد تنش زدا و تعامل گرای آن می باشد. تفاوت گفتمان اعتدالی روحانی با گفتمان آرمان گرای احمدی نژاد در نوع واکنش ها به سخنرانی این دو در مجمع عمومی قابل تشخیص و تمییز است.

نویسنده به یاد آورده پس از سخنرانی های احمدی نژاد غربی ها چه گرد و خاکی به پا کردند و بهانه برای تصویب تحریم های جدید فراهم آمد؛ ولی اکنون با سخنرانی های حسن روحانی، به خوبی پیداست بهانه از دست آنان خارج شده و پروژه ایران هراسی درحال تغییر به ایران دوستی است.

اعتماد در سرمقاله خود تاکید کرده: حضو رییس‌جمهور در سازمان ملل و انجام ملاقات‌های سیاسی، به ویژه با سران کشورهای غربی، ممکن است این پرسش را مطرح کند که مشکل ایران و جهان غرب و به‌طور مشخص ایالات متحده کجاست که با وجود ادعای طرفین مبنی بر علاقه به حل آن هنوز در مسیر واقعی حل قرار نگرفته است؟

مقاله اعتماد با گذری برای دو سه سال گذشته و حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و دستاوردهای آن به این نتیجه رسیده که‫:‬ ایالات متحده چاره‌ای ندارد جز آنکه راهبرد خود را تغییر دهد و با هماهنگی و همراهی کشورهای منطقه عمل کند. ولی مشکل این است که کشورهایی که حاضر به همکاری با آنان هستند مثل عربستان، قطر و بحرین فاقد استقلال عمل‌اند و حضورشان منشا اثر تعیین‌کننده در منطقه نیست پس ایالات متحده چگونه می‌تواند در منطقه عمل کند که عوارض گذشته را نداشته باشد؟

اعتماد اعتقاد دارد: در میان کشورهای منطقه، ترکیه، ایران و مصر وضعیت متفاوتی دارند. اما مصری‌ها به دلیل اتفاقات بهار عربی، دچار ضعف شده و در مقایسه با گذشته به حاشیه رانده شده‌اند. ترکیه از این جهت وضعیت بهتری دارد، ولی از نوعی دوگانگی سیاسی در رنج است. در نتیجه بدون حضور و مشارکت ایران، هرگونه برنامه‌ریزی منطقه‌ای بیهوده و بی‌نتیجه است.

صادق زیباکلام در مقاله ای در شهروند نوشته: واقعیت این است که در ایران نسبت به سخنرانی روسای جمهور در سازمان ملل حساسیت زیادی وجود دارد که مثلا اوباما چه گفت، کامرون چه حرف‌هایی زد یا این‌که حسن روحانی چه مسائلی را در سخنرانی‌اش مطرح کرد. اما درواقع این سخنرانی‌ها چندان مهم نیست.

این استاد دانشگاه مثال آورده که: در ٨سالی که احمدی‌نژاد در دولت بود، سخنرانی‌هایش در نیویورک چه تاثیری داشت، چه حرف‌های جدیدی زد؟ در مورد بقیه هم همین است، مثلا کامرون یا آقای روحانی چه حرف‌های جدیدی زدند؟ درواقع روسای‌جمهور و سران کشورها در سازمان ملل برخی کلیات را مطرح می‌‌کنند و کلیشه‌هایی را دوباره در صحبت‌هایشان می‌آورند. در مورد رئیس‌جمهوری روحانی هم همان حرف‌های همیشگی را شنیدیم.

مقاله شهروند به این جا رسیده که: تریبون سازمان ملل چندان جایگاه مهمی در عرصه بین‌الملل نیست ولی عنصر دیگری وجود دارد که سخنرانی در سازمان ملل را برای روسای دولت‌ها بااهمیت می‌کند و آن هم بازتاب در داخل کشورشان است. در مورد ایران می‌توان گفت که ٩٠‌درصد صحبت‌های روسای‌جمهور با نگاه به مخاطب داخل کشور است، این مسأله هم در مورد احمدی‌نژاد دیده می‌شد و هم در مورد روحانی.

واکنش ها به دیوید کامرون

سرگه بارسقیان در سرمقاله اعتماد نوشته: ساعاتی پس از دیدار رییس‌جمهور ایران با نخست‌وزیر بریتانیا در نیویورک، دیوید کامرون در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، ایران را متهم به حمایت از گروه‌های تروریستی کرد و گفت «برنامه هسته‌ای‌اش، رفتارش با مردمش، همه اینها باید تغییر کند». چطور نخست‌وزیری که پس از دیدار با حسن روحانی به دستیارش گفته بود با این ملاقات «تکه‌ای از تاریخ رقم خورد»، در سخنرانی‌اش به «اختلاف‌نظرهای شدید» خود با رییس‌جمهور ایران اشاره کرد؟

نویسنده مقاله اضافه کرده: از مذاکره چند دقیقه‌ای روحانی با کامرون که برای اولین بار پس از ۳۶ سال در سطح سران دو کشور انجام شد، نه می‌توان امید مفاهمه داشت و نه انتظار رفع همه اختلافات. همان‌طور که با سال‌ها مذاکره ایران و امریکا در قالب ۱+۵ و گفت‌وگوهای دوجانبه، هنوز انبوهی از اختلافات طرفین درباره برنامه هسته‌ای پابرجاست.

اعتماد اضافه کرده: سران دولت های ایران و بریتانیا می‌توانند سال‌ها با هم ملاقات و حتی به پایتخت‌های هم سفر کنند، اما اختلافات‌شان پابرجا باشد، همان‌طور که ایران و روسیه چنین روابطی دارند؛ امضای روسیه پای قطعنامه‌های تحریم ایران در شورای امنیت سازمان ملل هست، هنوز تکلیف رژیم حقوقی دریای خزر تعیین نشده و اختلاف تهران و مسکو بر سر سهم ایران در این دریا باقی است، اما تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران ساعت‌ها مذاکره دوجانبه با هیات روسی دارند تا راه توافق را باز کنند.

حق نشر عکس Javaan
Image caption تیتر و عکس روزنامه جوان

کیهان در گزارش اصلی خود که تیتر یک این روزنامه هم قرار گرفته اظهار دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا را گستاخانه و مداخله‌جویانه خوانده و مدعی شده : مردم در تماس‌های مکرر با روزنامه کیهان ضمن محکوم کردن اظهارات کامرون خواستار آن شدند تا دولت، بریتانیا را از مذاکرات هسته‌ای حذف کند و این کمترین واکنش به این مواضع ضدایرانی است.

حسین شریعتمداری هم در یادداشت روز کیهان در انتقاد از گفته های نخست وزیر بریتانیا همین پیشنهاد را تکرار کرده و نوشته: انگلیس برخلاف آنچه ادعا می‌کند نه فقط یک قدرت بزرگ جهانی نیست، اسکاتلند از سال‌ها قبل در پی جدایی بوده است و هفته قبل با ۴۵ درصد آرا، در مقابل ۵۵ درصد مخالفان جدایی، این خواسته به تعویق افتاده است. ولز هم در پی جدایی است و زمان همه‌پرسی برای جدایی نیز اعلام شده است. ایرلند شمالی از چند دهه قبل خود را جدا از انگلیس می‌داند.

به نوشته نماینده ولی فقیه در کیهان: شرایط متزلزل انگلیس به دو عرصه تجزیه سرزمینی و مشکلات اقتصادی خلاصه نمی‌شود. بلکه در سال‌های اخیر ارتش انگلیس نیز به دلیل شرایط سخت اقتصادی در حد قابل توجهی کوچک شده است.‌

محمد نوری در سرمقاله ایران روزنامه دولت نوشته: دولت برخلاف جریان تندروی اصولگرا که در پی یافتن راه میانبر برای پایان مخاصمات چندین ساله با امریکا و انگلیس بود از ابتدا روش مذاکره شفاف و تعامل گام به گام را پیش گرفته است. در این روش مسائل مورد اختلاف میان دو طرف به صورت موضوعی و مرحله‌ای حل وفصل می‌شود. کما اینکه طی یک سال گذشته از میان چند پرونده مورد اختلاف دوطرف، تیم روحانی حل مناقشه هسته‌ای را در دستور کار قرار داده است.

به نوشته این مقاله آنها که به دنبال تأیید و تحسین «تمام و کمال» سیاست‌های دولت ایران در مکانی مثل سازمان ملل هستند و از طرف‌های غربی فقط «اعتراف به شکست» می طلبند، اساساً از فهم الفبای مذاکره و دیپلماسی عاجز هستند. دیپلماسی اعتدال روش جناح حاکم قبلی را دنبال نخواهد کرد که فقط در تریبون سازمان ملل بیانیه یا مقاله سیاسی بخواند یا قبل از سفر با نامه نگاری به سران کاخ سفید یا لندن و برلین از آنها تمنای مذاکره کند.

سرمقاله ایران به مخالفان دولت یادآوری کرده: ناظران واقع بین به خاطر می آورند که در زمانی نه چندان دور در همین اجلاس سالانه سازمان ملل هیچ مقام اروپایی حاضر به ملاقات با دولت وقت نمی‌شد، نطق رئیس جمهوری وقت را بایکوت می‌کردند و دیپلمات‌های همین جریان به جای خیل سرمایه‌گذاران و نمایندگان بخش‌های اقتصادی ناگزیر می‌شدند با گروه‌های اقلیت مانند کوکلس کلان‌ها عکس یادگاری بگیرند.

جوان روزنامه تندرو دیگر صبح سکوت مقامات بلندپایه را در برابر اظهار نخست وزیر بریتانیا عجیب توصیف کرده و مدعی شده که افکارعمومی از این جهت آزار می بیند.

این روزنامه در انتقاد از روزنامه های اصلاح طلب و هوادار دولت نوشته: این روزنامه ها همزمان با دیدار روحانی – کامرون روز پنج‌شنبه انبوهی از رسانه‌های داخلی با ذوق‌زدگی این دیدار را «تاریخی» و «پایان دهنده روابط سرد ۳۶ ساله» توصیف کرده و با عبارت‌هایی مبالغه‌آمیز این اتفاق را دستاوردی بزرگ و تأثیرگذار برای کشورمان عنوان می‌کنند. از سوی دیگر برخی مقامات دولتی مانند معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور در صفحه توئیتر خود پس از این دیدار با جملاتی تأمل‌برانگیز و سراسر احساس محور نوشت.

جوان افزوده: سخنان توهین‌آمیز و تحقیرگرایانه دیوید کامرون به خوبی نشان می‌دهد که تفکر قلدرمآبانه و مداخله‌جویانه دولتمردان بریتانیا در مقابل ایران – که سابقه‌ای بیش از یک قرن دارد – به قوت خود باقی است.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون احمد عربانی، شهروند

مسعود دانشمند در مقاله ای در مردم‌سالاری به بررسی تاثیر سیاست خارجی بر اقتصاد کشور پرداخته و نوشته: هنوز این مساله که اقتصاد اصل است یا سیاست خارجی به عنوان یک راهبرد اصلی در کشور جا نیفتاده. در حالی که اقتصاد اصل است و سیاست خارجی باید در خدمت اقتصاد باشد. در تمام دنیا هیچ دولتی را نمی‌بینید که رفاه عمومی از برنامه‌‏های اصلی‌اش نباشد و مردم هم به این برنامه‏‌های دولت‏‌ها و دولتمردان است که رای می‌دهند.

این مدیر اتاق بازرگانی در ادامه تاکید کرده سیاست خارجی باید در خدمت اقتصاد باشد و برای آن کار کند. این یک اصل است که در ایران عکس آن رایج شده و خارجی‌ها هم به این نکته واقف شده اند و هر زمان که بخواهند ایران را از نظر سیاسی تحت فشار قرار بدهند، از عامل‏های اقتصادی استفاده می‌کنند و نمونه آن تحریم‌هایی است که درحال حاضر در جریان است.

مقاله مردم‌سالاری به آن جا رسیده که: تحریم‏‌های کنونی سه عامل دارد و بیشتر از این سه عامل هم نیست. بانک، بیمه و حمل‌ونقل. وقتی بانک مرکزی را تحریم کنند ما از نظر فروش کالاهای تولیدی کشورمان و حمل و نقل آن دچار مشکلات بسیاری خواهیم شد که الان این اتفاق افتاده. اهل بازار خوب می‌‏دانند که اگر مذاکرات به سمت حل و فصل می‌رود، گشایش اقتصادی در راه است و اگر به سمت انسداد برود فشار بیشتر می‌‏شود.

پیام بهار ۴.۶ درصدی

پویا جبل‌عاملی در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته‫:‬ از هنگامی که رئیس‌جمهوری اعلام کرد، اقتصاد ایران از رکود خارج شده است و رشد مثبت بار دیگر بر اقتصاد حاکم شده است، منتقدان سیاسی دولت ناراحت شدند، در حالی که اجماع کارشناسان بر نظر رئیس‌جمهوری صحه می‌گذارد. حال آمار بانک مرکزی از حد انتظار کارشناسان قدری فراتر رفته و از ۶/۴ درصد رشد اقتصادی در فصل اول سال خبر می رسد.

نویسنده در پاسخ این سووال که این رشد چه پیامی را در بر دارد نوشته رقم رشد از آثار توافق ژنو است و بدون تردید اگر توافق موقت به‌دست نمی‌آمد، رشد اقتصادی ایران همچنان منفی بود. در حالی که در فصل اول سال پیش، رشد گروه نفت نسبت به بهار قبل از آن ۹‫.‬۱۲- بود، یعنی انقباض ۲۲ درصدی.

این اقتصاددان در سرمقاله دنیای اقتصاد توضیح داده این نیست که تصور شود رشد اقتصادی امسال در حد۴ ‫-‬۵ درصد است؛ زیرا از یکسو در ۶ ماه دوم سال همواره فعالیت‌های اقتصادی کمتر از شش ماه اول سال است و ن می‌توان انتظار داشت که در نهایت، رشد اقتصادی ایران تا پایان سال به همان هدف ۳ درصدی دست یابد.

برای آب چه کنیم

شهرام شهیدی در ستون طنز شهروند به پیام حسن روحانی به دانش آموزان در اول سال تحصیلی اشاره کرده که از آن ها خواسته بود بگویند چگونه از آب‌های ایران بهتر نگهداری و استفاده کنیم؟

طنزنویس از قول دانش آموزان جواب داده: ظفر هستم احتمالا با توجه به شغل ابوی بورسیه بعد ازاین خواهم بود. به نظرم بهترین حالت استفاده از آب این است که ما آب را گل‌آلود کنیم که بتوانیم از آب گل‌آلود ماهی بگیریم. آب‌های گل‌آلود ایران بهترین آب‌های جهان برای ماهیگیری است. سینا سال سوم دبیرستان نظام جدید بعد از اون نظام جدید قبلی: بهترین کاری که می‌شود کرد بازگرداندن آب رفته به جوی است. یعنی ما یک جوری باید ٨‌سال آب رفته را برگردانیم به جوی کشور به میمنت و مبارکی. مهناز هستم. درحال ترک تحصیل. من برای پیشبرد اهداف دولت در افزایش آمار ازدواج و درنتیجه افزایش جمعیت ترجیح دادم ترک تحصیل کرده و با ازدواج خود در سنگر دیگری به میهنم خدمت کنم. در مورد سوال جناب روحانی هم باید بگویم به نظرم بهترین کار این است که دولت با تدبیر و اندیشه کاری کند که از کوبیدن آب در‌ هاون در کشور جلوگیری شود. البته وقتی این طرح را با پدرم در میان گذاشتم گفت دهه... این‌طوری که مملکت تعطیل می‌شود.

کارتون روز

حق نشر عکس Arman
Image caption محمد علی رجبی، آرمان

مطالب مرتبط