بررسی روزنامه های صبح تهران؛ چهارشنبه ۱۶ مهر

روزنامه های امروز صبح تهران، از میان اخبار خارجی ماجرای شهر کوبانی و حمله داعش به مردمان آن شهر را با اهمیت دیده اند و از گزارش های داخلی به گفته های رییس جمهور روحانی در دانشگاه تهران پرداخته اند.

تراژٰدی کوبانی و آغاز انحطاط

Image caption تیتر وعکس صفحه اول شرق

محمد شریعتی دهاقان در مقاله ای در اعتماد نوشته: موضوع کوبانی در شمال منطقه کردنشین سوریه و هم‌مرز با ترکیه بسیار پیچیده شده است و اکنون شاهد یک تراژدی فاجعه‌آمیز در این منطقه هستیم. پیش از این کردها از نظر اداره شمال سوریه خود را خودمختار می‌دانستند و تنها چند پادگان و قرارگاه کوچک در اختیار دولت مرکزی سوریه بود. نه پاسگاه‌ها و قرارگاه‌ها کاری با اداره منطقه داشتند و نه شهروندان کاری با آنها داشتند. از همین رو آنها از حمایت دولت مرکزی دور افتادند و اکنون ارتش سوریه دور از دسترس آنهاست.

به نوشته این کارشناس منطقه: سقوط اسد از جمله اهداف ترکیه برای حضور در ائتلاف است اما آمریکا و متحدانش نگران جایگزینان اسد هستند. ترکیه قبلا گفته بود که نمی‌گذاریم کوبانی سقوط کند و اوجالان نیز در پیامی اعلام کرده بود که سقوط کوبانی بی‌تردید در مذاکرات میان کردها و دولت ترکیه تاثیر می‌گذارد اما ترکیه عملا دست به اقدامی نزده است.

مقاله اعتماد در نهایت به این جا رسیده که: تاکتیک جدید داعش کشاندن خود به داخل شهرهاست تا حملات هوایی تاثیر خود را از دست بدهد. چنان که با ورود نیروهای داعش به کوبانی رفته‌رفته زمزمه آن شنیده می‌شود که در این منطقه حملات هوایی تاثیر خود را از دست داده است.

علی دادپی در سرمقاله جهان صنعت نوشته: کوبانی سقوط کرده است؛ سقوط کوبانی مرا یاد یک سقوط دیگر می‌اندازد، سقوط بارسلونا در جنگ داخلی اسپانیا. روزی که بریگادهای جمهوریخواهان ناتوان از ایستادن در برابر حمله فالانژهای فرانکو، تانک‌های موسولینی و هواپیماهای هیتلر به طرف مرز اسپانیا و فرانسه عقب نشستند. دولت فرانسه آن روز اسیر دعواهای چپ و راست هم ترجیح داده بود در اسپانیا مداخله نکند.

به نوشته این مقاله: شاید امروز دولت ترکیه باور نمی‌کند که سقوط کوبانی چه آثاری در برخواهد داشت ولی نمی‌تواند کتمان کند سقوط کوبانی برای داعش پیروزی بزرگی است که بسیاری را به پیوستن صفوفش تشویق خواهد کرد. نگاهی به میدان تقسیم به دولت آنکارا یادآور می‌شود که شکاف بین استانبول و کردهای جنوب عمیق‌تر شده و به ناپایداری درون ترکیه دامن زده شده است.

سرمقاله جهان صنعت در نهایت نوشته: بدتر از همه انفعال ترکیه به طرفداران خلافت اسلامی اطمینان می‌دهد که دولت‌هایی که از صندوق رای بیرون آمده باشند ولو محافظه‌کار و اسلامی اراده‌ای برای مقابله با جنگجویانش ندارند، جنگجویانی که می‌خواهند برداشت خود را از ۱۴۰۰ سال پیش دوباره بر بوم تاریخ تصویر کنند. روز تلخی برای خاورمیانه شب شد. پرچم‌های سیاه به کوبانی رسیدند.

مهدی مالمیر در سرمقاله مردم سالاری نوشته: پس از چند هفته نبرد پر کش و قوس و مبارزه جانانه مدافعان شهر، داعشیان به یمن برخورداری از سلاح‌های پیشرفته‌تر و البته حد بالای درنده خویی توانستند به شرق شهر کوبانی راه یابند و با این وصف روشن نیست که با ورود جمعی از بدترین زباله‌های انسانی به کوبانی چه سرنوشتی در انتظار ساکنان شهر و کودکان و سالمندان نشسته است!

به نوشته این مقاله: این که کدام کشورها منافعشان به حیات و قدرت گیری داعشیان گره خورده است نکته ایست که دیر یا زود برای همگان مشخص خواهد شد اما آنچه در این چند ماهه در رفتار و کردار داعشیان بیش از همه نظر گیر است ویژگی یا خصلت «آناکرونیسم» یا نابهنگامی این گروه جنایتکار است. تاریخ بشر را به یک تعبیر با خون نیز نوشته اند و به راستی در این هیچ اغراق نیست.

سرمقاله مردم سالاری به این جا رسیده که: داعشیان برای جهانی که - گرچه افتان و خیزان - سیر ناگزیرش را به سوی حقوق بشر پیش می‌گیرد اندکی دیر آمده اند و چندان دور نیست که در دریای خون ورنجی که در عراق و سوریه و حالا کوبانی به راه انداخته اند غرق خواهند شد. داعش بی شک دمل چرکین روزگار ما است. دملی که نشان داد خاورمیانه پرورشگاه بی‌نظیری برای بذر خشونت طلبی و افراطی گری و ناراداری است.

آمریکا دست از سر ایران برنمی دارد

محمد صفری در مقاله ای در سیاست روز اظهار عقیده کرده علیرغم تحولات و اتفاقات مهمی که در منطقه و سطح بین‌الملل رخ می‌دهد، همچنان مذاکرات هسته ای ایران مهمترین موضوع و دغدغه کاخ سفید است.

به نوشته این مقاله: آمریکا با ریاست جمهوری اوباما گرچه پنجره تازه‌ای را برای حل موضوع هسته‌ای ایران باز کرد، اما رویکرد او برای توافق، یک رفتار یکجانبه و نفع برای آمریکایی‌ها بود، که در واقع پایان دادن به دغدغه‌های رژیم صهیونیستی قلمداد می‌شود. یکسال از زمان آغاز گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران و غرب در زمان دولت تدبیر و امید می‌گذرد. ماحصل آن، یک توافق اولیه بود که با توجه به این که تاکنون توافق جامع حاصل نشده است، گفت‌وگوها ادامه دارد.

سرمقاله سیاست روز نظر داده که مذاکرات به جایی نمی رسد چون آمریکا و کشورهای غربی عضو ۱+۵ خواهان از بین رفتن زیرساخت‌های هسته‌ای به ویژه سانتریفیوژهای ایران هستند. حتی «هیچ توافقی بدتر از توافق نکردن نیست» هم باعث نمی‌شود که آمریکا دست از سر جمهوری اسلامی ایران بردارد. اما چه توافق جامع انجام شود و چه گفت‌وگوها شکست بخورد، ایران قدرتمندترین و تاثیرگذارترین کشور در تحولات منطقه و حتی معادلات جهانی است.

روحانی چه گفت چه نگفت

Image caption تیتر و عکس صفحه اول سیاست روز

غلامرضا ظریفیان در مقاله ای در اعتماد ضمن اشاره به فصل ها و بخش های سخنان روز گذشته رییس جمهور در دانشگاه تهران نوشته: در مجموع سخنان حسن روحانی با اینکه دارای ابعاد پراکنده‌یی بود ولی به نکته های کلیدی هم تاکید کرد. انتظاراتی داشت که بر حق است. اگر آن ضروریات فراهم شود دانشگاه به وظیفه ذاتی خود یعنی تولید علم، رصد آینده و مسائل مبتلا به جامعه عمل خواهد کرد. دانشگاه تاکنون بر بخشی از این مقتضیات پرداخته و قدم‌های بلندی برداشته است. رشد توسعه کمی و کیفی منجر شده بسیاری از نیازها برطرف شود اما جامعه امروز ما با مشکلات روبه‌رو است که رییس جمهور از دانشگاه برای رفع آن طلب کمک کرد.

صادق زیباکلام در همین روزنامه نوشته: سخنان حسن روحانی در جمع دانشگاهیان دانشگاه تهران که به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید ایراد شد، حاوی مطالب جدید و دربرگیرنده بیانات چندان شجاعانه و مقتدرانه‌یی نبود. اگر از این نقطه ضعف مطالب وی بگذریم سخنان وی حاوی دو نقطه قوت اصلی است؛ نخست اینکه در این همایش مطالب کلیشه‌یی در مورد وضعیت فرهنگ مطرح نشد. اظهارنظرهایی در این چارچوب که ما مورد هجوم فرهنگ بیگانه هستیم، به مقوله فرهنگ اهمیت داده نمی‌شود، مردم ناراضی هستند و مسائلی از این قبیل از مطالبی بود که می‌توان ادعا داشت که رییس‌جمهوری گرد کلیشه‌هایی از این دست نگشت.

به نظر این استاد دانشگاه: آزادی انجمن‌ها و تشکل‌های دانشجویی از مسائلی بود که مطرح کرد اما به نوع دیگری. باید می‌گفت در دولت من اجازه نمی‌دهم دانشجویان ستاره‌دار شوند. باید می‌گفت در دولت من اساتید نباید برای گفتن نظر خود مواخذه شوند، بازنشسته شوند، ممنوع‌التدریس شوند. اینها از رییس‌جمهور انتظار می‌رفت.

مقاله اعتماد تاکید کرده: بیان اینکه حرف مغرضانه و منتقدانه زده نشود مشکلی را حل نمی‌کند. آقای روحانی کلیشه‌هایی از این دست را نباید بیان می‌کرد. اینکه انتقاد سازنده چیست کلیشه‌هایی است که از آن معمولا بهره‌برداری سیاسی می‌شود. او باید قرص و محکم می‌گفت اجازه انتقاد را به دانشگاهیان بدهید وگرنه دانشگاه به قبرستانی تبدیل خواهد شد. هر‌چند انتظارات بیش از آن چیزی بود که انجام شد اما همین که کلیشه‌های رایج تکرار نشد جای بسی امیدواری است.

از کجا آورده ای؟

حسین شریعتمداری در یادداشت روز کیهان به سیستم موجود در اقتصاد و بانکداری کشور تاخته و نوشته: فلان خانواده مستضعف و شهید داده برای دریافت یک وام چند میلیون تومانی و تهیه جهیزیه و یا تأمین هزینه ازدواج فرزند خویش هر روز به این بانک و آن بانک سر می‌زند و در همان حال مجموع معوقات بانکی یعنی وام‌هایی که عده‌ای محدود از بانک‌ها دریافت داشته و هنوز پرداخت نکرده‌اند مبلغ ۱۵۰ هزار میلیارد تومان است! به گفته برخی از مقامات آگاه یک سوم معوقات بانکی متعلق به ۷۳ پرونده است. خب! این عده چه کسانی هستند و با ۱۵۰ هزار میلیاردی که از بیت‌المال در اختیار دارند چه کرده‌اند؟!

به نوشته این مقاله: خودروهای وارداتی لوکس با قیمت‌های بالای یک یا چند میلیارد تومانی را چه کسانی سوار می‌شوند؟ و هزینه خرید آن را از کجا آورده‌اند؟ تعداد اتومبیل‌هایی که حجم موتور آنها بالای ۳۵۰۰ سی‌سی است و از سال ۸۸ تاکنون وارد کشور شده است نزدیک به ۱۰۰ هزار دستگاه است. برخی از آنها نظیر «مازاراتی» بالای ۲ میلیارد تومان قیمت دارد! در سه ماهه اول سال واردات خودروهای لوکس خارجی ۲۶۱ درصد افزایش داشته است. اکثر کسانی که این خودروها را سوار می‌شوند به یقین در خانه‌های چند ده میلیارد تومانی هم سکونت دارند.

مدیر روزنامه کیهان تاکید کرده: هر روز صبح مأموران سخت‌کوش نیروی انتظامی در برخی از چهارراه‌ها، موتورسیکلت‌های اکثرا قراضه و زهوار در رفته را که معمولا متعلق به شهروندان کم‌بضاعت است- و بسیاری از آنان به عنوان وسیله امرار معاش از آن استفاده می‌کنند - به دلایل البته موجه قانونی- جمع‌آوری می‌کنند ولی هیچ دستگاه مسئولی از دولت و مجلس و قوه قضائیه به نیروی فداکار انتظامی مأموریت نداده است که فلان اتومبیل لوکس چند میلیارد تومانی را متوقف کند و بپرسد؛ تو کیستی؟! و از کجا آورده‌ای؟!

بحران آب جدی است

Image caption کارتون نعیم تدین، شهروند

عبدالرسول وصال در سرمقاله شهروند نوشته: أب هم مثل بسیاری از نعمت‌های پروردگار از طرف بندگان درست مورد قدردانی قرار نمی‌گیرد. «اکسیژن» را در نظر بگیرید، اگر یک لحظه نباشد چه بلایی به‌ سر انسان می‌آید. خب ما این اوضاع زیست‌محیطی را برای خودمان درست کرده‌ایم. برنامه‌های ناپایدار و استفاده نادرست از مواهب تمدن جدید سبب بروز آثار و بلایایی شده است نظیر حوادثی که انسان‌ها را در کام مرگ فرو می‌برد؛ بیکاری، اعتیاد، تورم، گرانی و قیمت اتومبیل و ساختمان بر موضوع اصلی تمام شدن «مایه حیات» یعنی «آب» در کشور سایه انداخته است.

به نوشته این مقاله: موضوع بی‌آبی هنوز موضوع اجتماعی نشده است هیچ‌کس آن لحظه که «آب» تمام می‌شود و موجودات از بی‌آبی می‌میرند را نمی‌تواند تجسم کند. هنوز هیچ‌کس مرگ تالاب‌ها و دریاچه‌ها، مرگ ماهی‌ها و موجودات آبزی درون آنها را باور نکرده است. راستی چه کسانی قدر «یک لیوان آب» را به خوبی می‌فهمند؟ تشنگانی که فرسنگ‌ها از کویر خشکسالی به یک ساحل امن رسیده‌اند مفهوم یک قطره آب را خوب می‌فهمند.

سرمقاله شهروند در نهایت نوشته: برای زلزله و سیل مانور صورت می گیرد باید یک مانور بی‌آبی هم در شهرها و روستاها اجرا شود شاید کمی بیدار شویم و دریابیم اگر چند ساعت آب نبود چگونه می‌توان به زندگی ادامه داد.. لااقل برای بی‌آبی آماده شویم تا کمی دیرتر بمیریم. مانور یک قطره آب می‌تواند خشکسالی – بی‌آبی را به یک موضوع اجتماعی تبدیل کند. مدیریت آب را در کشور احیاء کرد. مدیریت آب تنها قطع کنتور مشترکان پرمصرف نیست.

پژمان موسوی در مقاله ای در شرق نوشته: می گویند تا پایان مهر تنها دو روز باران می‌بارد؛ آن هم کم. نتیجه هم می‌گیرند که بر این اساس و با توجه به فروکش‌کردن آبِ پشت سدهای تهران، صرفه‌جویی، مهم‌ترین نیاز امروز پایتخت‌نشینان است. حتی اگر وضعیت تا به این حد هم قرمز نبود، صرفه‌جویی، امری لازم و اخلاقی بود و بر پایتخت‌نشینان واجب.

به نوشته این روزنامه نگار: رسانه‌های گروهی هرروز از لزوم صرفه‌جویی در مصرف آب می‌گویند و بیلبوردهای شهرمان هم بزرگ توی صورتمان می‌زنند که «آب مایه حیات است نه جاروی حیاط». تا اینجایش درست؛ اما همین رسانه‌ها و مدیرانی که مدام از لزوم مدیریت مصرف آب می‌گویند، چرا تنها نیمی از واقعیت را به شهروندان تهرانی می‌گویند؟ چرا نمی‌گویند که در حال حاضر در تهران ۳۰درصد آب تصفیه‌شده در شبکه توزیع و خطوط انتقال هدر می‌رود؟

نویسنده شرق پرسیده: می‌دانید این عدد و رقم یعنی چه؟ یعنی یک‌سوم آبی که با این همه زحمت و مشقت تولید، تصفیه و توزیع می‌شود، به تمامی هدر می‌رود و مسوول این هدرروی هم کسی نیست جز مدیریتی که باید با بهسازی و نوسازی شبکه‌های توزیع و انتقال، جلوی این هدررفت را بگیرد و به‌جای حضور همیشگی در رسانه‌ها و سخنرانی درخصوص صرفه‌جویی، کمی هم به مسوولیت‌های خود عمل کنند.

رمز خبرهای خوش

Image caption کارتون آروین، شرق

مصطفی داننده در سرمقاله ابتکار نوشته: نمی خواهم داستان بم را با ایران مقایسه کنم و بگویم دولت یازدهم کشوری زلزله زده را در اختیار گرفت اما مطمئنا دولت روحانی میراث دار دولتی بی حساب و کتاب بود. دولت روحانی نقش همان ستون‌هایی را بازی می‌کند که از میان خرابه‌ها سر برآورده است و زمینه ساز امید در کشور شده است. مردم پس از گذشت یک سال از عمر دولت یازدهم همچنان با امید به شرایط کشور نگاه می‌کنند و امید دارند سختی‌ها به زودی جای خود را به آرامش و ثبات بدهد.

نویسنده این مقاله به رئیس جمهور روحانی توصیه کرده بداند که مردم باید تغییرها را حس کنند. مردم باید ببینند که ستون‌های استوار خانه‌هایشان بالا رفته است. قطعا امید بدون صبر امکان پذیر نیست و صبر زمانی حاصل می‌شود که مردم تلاش را ببینند و آن را با وجودشان حس کنند. می‌خواهم در این نوشتار قراری با رئیس جمهور روحانی بگذارم.

سرمقاله ابتکار با اشاره به عادت رییس جمهور به پوشیدن عبای نجفی مشکی از وی خواسته که بعد از هرگشایشی که در مشکلات کشور حاصل شد و قرار شد رئیس جمهور در تلویزیون یا سخنرانی‌های عمومی آن را به مردم اعلام کند با پوشیدن عبای روشن، قبل از سخن گفتن بشارت خبرهای خوش خود را بدهد. عبای روشن شما را رمز میان مردم و رئیس جمهور قرار دهیم.

مطالب مرتبط