تازه‌ترین تلاش‌ها در وین برای رسیدن به توافق جامع هسته‌ای

حق نشر عکس Reuters

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به همراه معاونانش و شماری از مقامات دیگر امروز صبح وارد وین شد.

قرار است مذاکراتی در سطح دیپلمات‌ها و کارشناسان انجام شود تا شاید در فرصت چهل روزه باقی مانده تا مهلت ٢۴ نوامبر، گشایشی در بن بست مذاکرات بر سر برنامه هسته ای ایران ایجاد شود.

بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، عباس عراقچی، مجید تخت روانچی و حمید بعیدی‌نژاد از وزارت امور خارجه، محمد امیری، از سازمان انرژی اتمی و دو مشاور حقوقی از جمله اعضای هیئت ایرانی هستند.

نشست امروز آغاز دور تازه مذاکرات برای دستیابی به توافق جامع هسته‌ای است که با محوریت دیدار هیئت ایرانی با هیئت آمریکایی برگزار می‌شود.

نمایندگان دیگر کشورهای گروه ۱+۵ (روسیه، چین، فرانسه، آلمان و بریتانیا) در این دور از مذاکرات حضور ندارند، هر چند کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در آن حاضر است.

خانم اشتون نقش تسهیل کننده مذاکرات بین ایران و آمریکا را ایفا می کند چرا که مواضع و روابط دو کشور از زمان انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ به گونه بوده که مذاکره مستقیم و بی واسطه بین تهران و واشنگتن هنوز یک امر جا افتاده نیست و منتقدان خاص خود را در تهران و واشنگتن دارد، هر چند از زمان انتخاب آقای روحانی به ریاست جمهوری ایران، این فضا شکسته شده و تماس تلفنی پارسال میان وی و باراک اوباما یا ملاقات بی سابقه یک نخست وزیر بریتانیا با یک رییس جمهور ایرانی که چند هفته پیش در نیویورک صورت گرفت، نشانه های این چرخش در فضای روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران هستند.

به گزارش ایرنا، محمدجواد ظریف به هنگام ورود به پایتخت اتریش در جمع خبرنگاران گفت: "این دور از مذاکرات می‌تواند راه رسیدن به توافق نهایی را هموار کند".

ارشدترین دیپلمات جمهوری اسلامی در را برای به نتیجه نرسیدن مذاکرات هم بازگذاشت و افزود: "البته رسیدن به توافق در این مذاکرات بسیار بعید است، به خاطر اینکه موضوعاتی که هنوز باقی مانده‌ است و باید حل و فصل شود، موضوعات بسیار زیادی هستند.»

این سبک موضع گیری شب گذشته در سخنان حسن روحانی رئیس جمهوری ایران هم اتفاق افتاده بود. آقای روحانی از "حتمی بودن توافق" و امکان رسیدن به توافق در چهل روز باقی مانده سخن گفت و در عین حال افزود که شاید فرصت زمانی رسیدن به توافق جامع تمدید شود.

آقای ظریف هم در راستای موضع آقای روحانی گفته: "همان‌طور که رئیس جمهوری کشورمان مطرح کرد در مورد اصل موضوعات تفاهم کلی وجود دارد، اما آنچه که در چند دور اخیر در موردش بحث و گفت‌وگو شده است در مورد جزئیات است، مواردی همچون حجم غنی‌سازی، نحوه و زمان‌بندی برداشتن تحریم‌ها که بسیار با اهمیت و حیاتی هستند."

آمریکا از زبان جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه اش موضعی محتاطانه در قبال این دور از مذاکرات اتخاذ کرده است. او گفته "ما هنوز توافقی بر سر مسائل کلیدی و عمده نداریم و بررسی این مسائل هدف مورد نظر نشست وین است".

به هرحال پس از دیدار معاونان وزیر خارجه ایران با ویلیام برنز و وندی شرمن، همتایان آمریکایی شان، امشب آقای ظریف شام کاری دیگری با کاترین اشتون صرف و در خلال شام بر سر پیشرفت های احتمالی و موانع باقی مانده مذاکره می کند.

فردا هم اشتون و ظریف با جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نشستی سه جانبه خواهند داشت.

یکی از دنبال کنندگان مذاکرات اینجا به من گفت آقای کری احتمالا موضع علنی خاصی اتخاذ نخواهد کرد چون ایران و آمریکا (و دیگر اعضای۱+۵) بر سر گستره غنی سازی در ایران مشکل استراتژیک دارند و موضع گیری های اخیر رهبر جمهوری اسلامی بر سر خط قرمز بودن میزان غنی سازی دست دیپلمات های ایرانی را بسته است.

با همه اینها، نفس ادامه مذاکرات و کاهش برخی تحریم ها علیه ایران، در مقایسه با فضای تند جنگ لفظی در دوران محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری پیشین، برای برخی ناظران مایه امیدواری است.

دور قبلی مذاکرات در ماه سپتامبر که به مدت هشت روز در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برگزار شد هم نتیجه خاصی در بر نداشت.

باید دید کشورهای طرف مذاکره با ایران در قبال سخنان دیشب آقای روحانی مبنی بر احتمال تمدید مهلت ۲۴ نوامبر چه واکنشی نشان خواهند داد. اگر واکنش آنها صریحا یا تلویحا با موضع آقای روحانی همسو باشد، به توافق نرسیدن مذاکرات جاری در وین احتمالا برای طرفها قابل تحمل خواهد بود.