تاکید آمریکا بر تلاش برای پیش‌گیری از دسترسی ایران به سلاح اتمی

حق نشر عکس Reuters
Image caption جان کری موفقیت مذاکرات کنونی را به 'تصمیم‌های دشوار' برای ایران منوط دانست

وزیر خارجه آمریکا تاکید کرده است هدف از مذاکرات هسته‌ای با ایران آن است که دسترسی تهران به سلاح اتمی، از تلاش تا نتیجه، دست‌کم یک سال طول بکشد.

در همین حال شش اسقف آمریکایی که اخیرا به قم سفر کرده بودند، از کشورهای ۱+۵ خواسته‌اند "فتوای آیت‌الله خامنه‌ای علیه سلاح اتمی را جدی بگیرند."

جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، روز پنج‌شنبه ۳۰ اکتبر گفت که ایران چهار "مسیر برای رسیدن به سلاح هسته‌ای" دارد.

او در توضیح درباره این امکانات، به تاسیسات فردو که به گفته او "پنهان و به‌اصطلاح سرّی است"، تاسیسات غنی‌سازی نطنز "که آشکار است"، رآکتور آب‌سنگین اراک و همچنین "فعالیت‌های پنهانی" اشاره کرد.

وزیر خارجه آمریکا تاکید کرده است که هدف غرب در مذاکرات، ایجاد فاصله در هر چهار مسیر نام‌برده است به نحوی که اگر ایران برای تولید سلاح اتمی تلاش کند، غرب یک سال فرصت داشته باشد به آن واکنش نشان دهد.

ایران و کشورهای ۱+۵ کمتر از چهار هفته دیگر فرصت دارند تا در چارچوب توافق اولیه ژنو، به یک توافق جامع و بلندمدت برسند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption بعد از توافق اولیه در ژنو، ایران و شش قدرت جهانی حدود یک سال است که برای یک توافق جامع و بلندمدت، مذاکره می‌کنند

ایران و شش قدرت جهانی پیش‌تر در موعد اولیه به نتیجه نرسیدند و این شد که مهلت این مذاکرات را تا ۲۳ نوامبر، ۳ آذر، تمدید کردند.

'تصمیم‌های دشوار'

میزان غنی‌سازی اورانیوم و نحوه لغو تحریم‌ها، مهم‌ترین موارد اختلاف طرف‌های مذاکره اعلام شده است.

آقای کری که در یک نشست فکری در واشنگتن بود، گفت در هفته‌های آینده معلوم می‌شود که آیا ایران می‌تواند تصمیم‌های دشوار بگیرد یا نه.

در روزهای گذشته وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا، نیز از اهمیت تصمیم ایران در به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات گفته بود.

عباس عراقچی، همتای ایرانی خانم شرمن، از اظهارات او به عنوان "مذاکره از طریق رسانه‌ها" انتقاد کرد و گفت که ایران "ایده‌ها و پیشنهادهای متعددی ارائه کرده است که قابلیت عملیاتی و اجرایی دارد و هرگونه نگرانی احتمالی از برنامه هسته‌ای ایران را از بین می برد."

غرب و اسرائیل، در دو دهه اخیر درباره اهداف برنامه هسته‌ای ایران تردید داشته‌اند و درباره ابعاد احتمالا نظامی این برنامه‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند.

ایران همواره این ابهام‌ها را رد کرده و گفته است که در پی تولید برق و دیگر استفاده‌های صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای است.

در اهمیت 'فتوای ضد سلاح اتمی'

حق نشر عکس d
Image caption تاسیسات هسته‌ای ایران در نطنز

در همین حال شش اسقف آمریکایی عضو سازمان "کنفرانس اسقف‌های کاتولیک آمریکا" که در ماه‌های گذشته به ایران سفر کرده‌اند، در بیانیه‌ای از شش قدرت جهانی طرف‌مذاکره با ایران خواسته‌اند "فتوای آیت‌الله خامنه‌ای علیه سلاح اتمی را جدی بگیرند."

مقام‌های ایران بارها گفته‌اند آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سال ۲۰۰۳ میلادی فتوایی علیه سلاح هسته‌ای صادر کرده است.

رهبر ایران در سال‌های اخیر چند بار در سخنرانی‌های عمومی به این دیدگاه اشاره کرده و مقام‌های دولتی هم از الزام دینی به این فتوا سخن گفته‌اند.

این فتوای آقای خامنه‌ای به عنوان سند سازمان ملل ثبت شده اما در ردیف قوانین عرفی ایران قرار ندارد.

برخی ناظران می‌گویند وجود چنین فتوایی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

اما شش اسقف آمریکایی که به قم رفته‌اند، می‌گویند رهبران دینی در ایران به آنها گفته‌اند که این فتوا "به طور عمومی ثبت شده است و عمیقا مورد احترام روحانیون شیعه و عموم مردم ایران است".

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در ماه‌های اخیر از امکان تصویب فتوای آیت‌الله علی خامنه‌ای درباره حرمت سلاح‌های کشتار جمعی در مجلس خبر داده است.

با وجود اظهارنظرهای مذاکره‌کنندگان درباره احتمال نرسیدن به توافق در مهلت فعلی، برخی از منتقدان تندرو دولت در تهران احتمال داده‌اند که ایران به توافقی با غرب رسیده است که "خطوط قرمز" جمهوری اسلامی را نقض می‌کند؛ ولی طرفین هنوز این توافق را علنی نکرده‌اند.

وزارت خارجه ایران این اظهارات را به‌شدت رد کرده و گفته که به جز درباره نام توافق احتمالی، هنوز هیچ توافقی سر نگرفته است.

مطالب مرتبط