بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ شنبه ۱۷ آبان

حق نشر عکس Iran Daily
Image caption تیتر و عکس صفحه اول روزنامه ایران

روزنامه‌های اول هفته تهران به نقل از وال‌استریت‌ژورنال، خبر نامه باراک اوباما به آیت‌الله خامنه‌ای را منعکس کرده و به تحلیل آن پرداخته‌اند.

آب اندکی که به دریاچه ارومیه و زاینده‌رود افتاده موضوع مقالات و گزارش‌هایی در روزنامه‌های امروز است.

مذاکرات هسته‌ای و امیدها

جواد گیاه‌شناس در مردم‌سالاری نوشته: پس از پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره ای آمریکا هفت تن از دیپلمات‌های ارشد و وزرای خارجه سابق اروپایی با نگارش نامه‌ای مشترک خواستار توافق نهایی هر چه سریع‌تر ایران و گروه۵+۱ تا زمان مهلت تعیین شده در سوم‌آذر در موضوع ‌هسته‌‌ای شدند.

به نوشته این مقاله: ائتلاف دیپلماتیک جهانی وتشویق طرفینی به مذاکره و توافق با ایران در حالی انجام می‌گیرد که بنا بر توافق دو جانبه ایران و آمریکا و نهایتا ۵+۱در روزهای آتی در کاخ سلطان قابوس پادشاه میانجی پرونده‌های دشوار ایران و آمریکا و غرب طرفین در صددند تا گام‌های پایانی توافق جامع ‌هسته‌‌ای را بردارند‌.

به نوشته مردم‌سالاری: جدای از هر گونه پیشداوری در خصوص نتایج این نشست که البته با پالس‌های نسبتا مثبتی از جانب طرفین همراه گردیده است ولیکن می‌بایست توفیق دولت یازدهم در تصویر مقاومت در موضع مذاکره با ارائه تصویری مناسب و معقول از مواضع اصولی توام با عزت، حکمت و مصلحت را مورد توجه قرار داد که پارادایم‌های پیشین امنیت جهانی بر محور تهدید ایران و ائتلاف جهانی بر ضد‌ایران که بعضا با ضرب آهنگ جنگ همراهی می‌گردید را مبدل به اجماع جهانی بر منظر توافق جامع کرده است.

کیهان در سرمقاله خود ضمن اشاره به تحولات در قوه قانونگذاری آمریکا، آن را جنگ زرگری کاخ سفید و کنگره درخصوص چالش هسته‌ای ایران خوانده و نوشته است: واقعیت اینجاست که کنگره توانایی جلوگیری از امضای توافق‌نامه هسته‌ای جامع را ندارد. در واقع، در صورت تحقق توافق‌نامه هسته‌ای جامع اوباما با استفاده از قدرت اجرایی خود منتظر رای کنگره به لغو تحریم‌ها نخواهد ماند و در صورت توافق برای لغو بیشتر تحریم‌های ضدایرانی می‌تواند اقدام یکجانبه انجام دهد.

به نظر این روزنامه که تاکنون با هر نوع مذاکره‌ای با آمریکا مخالف بوده است: در حالی که ضرب‌الاجل سوم آذر برای توافق‌نامه هسته‌ای جامع نزدیک می‌شود، آمریکایی‌ها در یک بازی جدید این سناریو را مطرح کرده‌اند که اگر جمهوری‌خواهان توافق‌نامه هسته‌ای احتمالی را «توافق‌نامه بد» بدانند و یا گفت و گوهای هسته‌ای فراتر از ضرب‌الاجل ۲۴ نوامبر تمدید شود.

سرمقاله کیهان بدین جا رسیده که: قواعد و مختصات «جنگ- مذاکره» کاملا روشن است و با جابه‌جایی محل مذاکره یا جابه‌جایی‌های تاکتیکی درون هیئت حاکمه طرف مقابل تغییر نمی‌‌کند. جابه‌‌جایی اخیر قدرت در کنگره حتی اگر اصالت داشته باشد، مسئله درون حاکمیت آمریکاست و در غیر این صورت باید گفت اوباما در یک سال اخیر کاره‌ای نبوده و مثل یک مترسک در مذاکرات حاضر عمل کرده است؛ یعنی تصور بستن با او از ابتدا هم توهم بوده است.

نامه اوباما به رهبر

اعتماد در گزارش اصلی خود نوشته: ارسال چهارمین نامه از باراک اوباما، رییس‌جمهور ایالات متحده به رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران هنوز در پیچ و خم تایید و تکذیب‌های متفاوت قرار دارد. روزنامه وال استریت ژورنال درست ۴۸ ساعت پس از اعلام خبر پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و باخت سنگین اما قابل پیش بینی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان و سنا، مدعی شد رییس‌جمهور امریکا ماه گذشته با ارسال نامه‌ای به تهران، به تشریح منافع مشترک دو کشور در مبارزه با داعش پرداخته است.

به نوشته این روزنامه: در صورت صحت این خبر این چهارمین بار است که باراک اوباما از زمان تکیه دادن بر کرسی ریاست‌جمهوری در کاخ سفید برای عالیرتبه‌ترین مقام جمهوری اسلامی ایران نامه می‌نویسد. دو نامه اول در سال ۲۰۰۹ نوشته و ارسال شد و یک نامه هم پس از پیروزی حسن روحانی، رییس‌جمهور ایران در انتخابات. پیش بینی محتوای این نامه محرمانه با توجه به پرونده‌های منطقه‌ای روی میز باراک اوباما کار چندان سختی نیست؛ داعش و مذاکرات هسته‌ای ایران با ۱+۵.

اعتماد اضافه کرده: وال استریت ژورنال در بخش دیگری از گزارش خود نوشته است: هرچند امریکا اعلام کرده است که در نبرد با داعش با ایران هماهنگی‌ای ندارد، اما در مواردی پیام‌هایی را از طریق دولت عراق و همچنین آیت‌الله سیستانی برای ایران ارسال کرده است.

محمدعلی سبحانی در مقاله‌ای در آرمان با اشاره به خبر وال استریت ژورنال درباره نامه رییس جمهور آمریکا به رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به مشکلات غرب برای سرکوب داعش نوشته است: این نامه می‌تواند در همین راستا باشد؛ به این ترتیب که همکاری ایران با آمریکا راهی باشد برای از میان برداشتن داعش؛ البته اینکه این تصور تا چه حد صحیح است جای تامل دارد، اما به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها برای مقابله با داعش باید روش مناسب‌تر و منطقی‌تری را پیش روی خود قرار دهند تا با توسل به آن هم بتوانند همکاری ایران را جلب نمایند و هم بحران داعش را از میان بردارند.

به نظر سفیر سابق جمهوری اسلامی در لبنان: داعش با عملیات نظامی -هر چقدر هم گسترده باشد- قابل حذف نیست؛ به این دلیل که داعش گروهکی است که طرز تفکری را وسعت داده است و مادامی که از این پشتوانه فکری برخوردار است مقابله با آن از طرق نظامی به سختی امکان‌پذیر است. آنچه نباید فراموش کرد اینکه هرچند گسترش این تفکر زاییده جهل افراد و افراطی‌گرایی رهبران این گروهک است اما نمی‌توان از نقشی که اشغال و حضور آمریکا در منطقه داشته غافل بود.

نکته دیگری که مقاله آرمان بدان پرداخته مساله برنامه هسته‌ای ایران و توافق جامع است؛ چراکه به هر حال آنچه در روابط میان دو کشور در جریان است گفت‌وگو‌های هسته‌ای است و از آن جهت که مقامات ایرانی نیز بارها بیان کرده‌اند تنها در زمینه هسته‌ای با آمریکایی‌ها گفت‌وگو خواهند کرد لذا این نامه می‌تواند مشوقی برای جلب همکاری‌های ایران در زمینه پرونده هسته‌ای و رسیدن به یک توافق جامع مدنظر قرار گیرد.

نجات ارومیه و زاینده‌رود

حق نشر عکس Shargh
Image caption کارتون فیروزه مظفری، اعتماد

شهروند در مقاله‌ای با اشاره به آب‌افتادن در دریاچه خشک‌شده ارومیه پیشنهادی مطرح کرده و مدعی شده که این به‌عنوان یک الگوی مفید در نظام تصمیم‌گیری دولتی به مرحله اجرا درآید.

به نوشته این مقاله: علت خشک‌شدن دریای ارومیه هر چه باشد گذشته. پرسش این است که اکنون باید چه کرد؟ آیا برای پاسخ به این سوال می‌توان به یک مقاله یا یادداشت یا اظهارنظر افراد کارشناس و غیرکارشناس بسنده کرد؟ آیا باید دریاچه را احیا کرد؟ اگر بلی چگونه؟ آیا راه‌های دیگری هم وجود دارد؟ اگر بلی چه راه‌هایی؟ به نظر می‌رسد که ذهنیت اغلب افراد این‌گونه است که باید دریاچه را دوباره زنده کرد. برای تحقق این هدف بالطبع باید آب ورودی به آن را افزایش داد. هزینه این کار و اثرات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی آن باید برآورد شود. ولی کسانی هم هستند که راه‌های دیگری را پیشنهاد کرده‌اند.

و خلاصه مقاله شهروند این که: دولت از طریق یکی از وزارتخانه‌ها یا به‌طور مستقیم از طریق ریاست‌جمهوری، کمیته‌ای علمی برای رسیدگی به این مشکل تشکیل دهد که می‌توان از سازمان‌های بین‌المللی نیز دعوت کرد که افراد معتبر و دانشمندان موردنظر خود را جهت عضویت در این کمیته معرفی کنند و با همکاری صاحب‌نظران محیط‌زیست، اجتماعی و اقتصادی ایرانی، مطالعه‌ای جامع درباره دریاچه ارومیه انجام دهند.

قرایی مقدم، جامعه‌شناس، در اعتماد نوشته: در جاری شدن آب در زاینده‌رود از همه مهم‌تر روشنایی است که به شهر اصفهان بازگشته است و این ماجرا می‌تواند کمی التیام‌بخش دردهایی باشد که در این چند وقت گذشته بر مردم این شهر رفته است. اگرچه این درد به قدری بزرگ بود و نه تنها مردم اصفهان که تاسف و تاثر همه مردم ایران را به همراه داشت و به سادگی از ذهن‌ها پاک نخواهد شد و سال‌ها نقل مجالس خواهد بود اما می‌توان امیدوار بود با بازگشت آب به زاینده‌رود زیبا، کمی از رنج و درد این چند ماه گذشته مردم اصفهان کاسته شود.

سکینه عمران هم به اعتماد گفته: شهر اصفهان با زاینده‌رود معنا پیدا می‌کند. فلسفه وجودی شهر زیبای اصفهان به خاطر رودخانه زاینده‌رود بوده است. از قدیم‌الایام آب در رودخانه روان بوده است، اما متاسفانه در سال‌های اخیر متاثر از وضعیت خشکسالی و عدم بهره‌وری صحیح از منابع محدود آب، شاهد آن بودیم که در فصل‌هایی از سال زاینده‌رود آب دارد. به خاطر وجود این رودخانه از قدیم، کشاورزی به عنوان یکی از مشاغل اصلی مردم جلگه حاصل‌خیز اصفهان بوده است.

به نوشته این نماینده مجلس: هرچند اکنون با صنعتی‌ شدن اصفهان فرصت‌های شغلی دیگر و متعددی هم ایجاد شده است اما همچنان کشاورزی به عنوان شغل آبا و اجدادی بسیاری از مردم جلگه اصفهان است، از این‌رو ضرورت و نیاز به آب زاینده‌رود برای بخش کشاورزی این منطقه مهم است.

امیررضا علوی در اعتماد نوشته: زمانی که آب در زاینده‌رود جریان پیدا کرد و به شهر رسید در واقع امید به شهر بازگشته و روح زندگی در شهر جاری می‌شود به ویژه اینکه «آب» در فرهنگ ایرانی نماد رزق و روزی و روشنایی در زندگی است. از طرفی از نظر روانشناسی کسانی که دچار افسردگی و مشکلات اعصاب و روان هستند توصیه می‌شود که محل زندگی خود را تغییر دهند و به جایی بروند که نور و آب در طبیعتش وجود داشته باشد و معمولا وجود این دو عنصر در زندگی شهری درمان‌کننده بسیاری از اختلالات روانی است و حتی افراد روان‌پریش هم در چنین محیط‌هایی به مرور بهبود پیدا می‌کنند.

این روانشناس در نهایت نوشته: جاری شدن آب در زاینده‌رود از نظر روحی و روانی تاثیر بسیار مثبتی در زندگی مردم اصفهان خواهد داشت چراکه جلوه‌های بصری به شهر بازگشته است و به بیان بهتر این زندگی است که به اصفهان بازگشته.

وزیر زن کو؟

حق نشر عکس Arman
Image caption کارتون بهرام تدین، آرمان

فاطمه کرد در مقاله‌ای در اعتماد با اشاره به رد سه وزیر پیشنهادی حسن روحانی توسط مجلس نوشته: در بدو امر وقتی به قضایای انتخاب وزیر برای وزارت علوم و تحقیقات که پر سر و صدا بوده است می‌نگریم بسیار جای تعجب است که چطور ممکن است در یک کشور مردمسالار که شایستگی‌های زنانش در همه سطوح و در عرصه‌ها و موضوعات مختلف ازجمله امور مدیریتی اثبات شده است چطور است که در میان سه نفر معرفی شده به مجلس هیچ زنی به عنوان نامزد وزارت علوم معرفی نشده است و باید دید که آیا چهارمین نفر هم از جامعه جمعیتی مردان انتخاب خواهد شد و اگر چنین شود آیا واقعا انزوای زنان را به ذهن متبادر نمی‌کند؟

به نظر نویسنده: این موضوع در علم ریاضی و قوانین احتمالات بسیار واضح است که احتمال ۵۰ درصد برای انتخاب وزیر از بین مردان و زنان در یک جامعه گسترده با جمعیت بالغ بر ۷۵میلیون نفر با ادعای مردمسالاری باید محقق باشد و چنانچه از بین چهار نفر نام هیچ زنی شنیده نشود به‌طور ناخودآگاه کج سلیقگی را در ذهن انسان نجوی و بلکه فریاد می‌زند.

اعتماد نوشته: مردمی‌که رییس‌جمهور را انتخاب کردند اگرچه ظاهرا خاموش و بی‌صدا ولی به جد و با هوشیاری منتظر عملیاتی شدن وعده‌های شیرین و متعالی رییس‌جمهور هستند و هنوز با ناباوری و تعجب منتظر این هستند که وزیران یا وزیر زن که قول داده شد کجاست. آنان البته که می‌دانند یک سخنگوی زن فلان وزارتخانه به هیچ‌وجه مساوی با وعده رییس‌جمهور نیست و همچنان منتظرند که وزیری زن داشته باشند و چنانچه این نشود سرمایه اجتماعی چه خواهد شد.

صدا و سیما علیه مطبوعات

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption کارتون هادی حیدری، شهروند - به مناسب جشنواره مطبوعات

حمید رضانٰژاد در سرمقاله ایران، روزنامه دولت، به انتقاد از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پرداخته و نوشته: ابررسانه‌ای که باید در اخلاق و منش، الزامات و حد و مرزهای صنفی و رسانه‌ای را بشناسد و رعایت کند، بیش از همه راغب است که در برنامه‌هایی که به روی آنتن می‌فرستد، فریاد بزند که اعتقادی به حقوق صنفی اهالی رسانه ندارد. در آستانه بیستمین نمایشگاه مطبوعات، صدا و سیما در برنامه ای‌با حضور دو نفر از سردبیران روزنامه‌های مخالف و منتقد دولت، مناظره‌ای را برگزار کرد که بیشتر چیزی شبیه جلسه محاکمه مطبوعات مستقل و حامی دولت بود.

به نوشته این مقاله: در این برنامه مجری به عنوان مدعی‌العموم، اتهام‌هایی چون پازل دشمن بودن، غیرمتعهد بودن، مقصر بودن در ماجرای اسیدپاشی و... را علیه مطبوعات مطرح کرد و میهمانان در مسیر مهیا شده توسط مجری گفت‌وگویشان به این نقطه ختم می‌شد که آری مطبوعات و رسانه‌ها، پازل دشمن‌اند، غیر متعهدند، «کپی کننده منافع ضد انقلابند»، در ماجرای هسته‌ای صدای دشمنان‌اند و...!

روزنامه ایران نوشته: آنچه پنجشنبه شب بر صفحه تلویزیون نقش بست، یعنی برپایی میز محاکمه اهل قلم در استودیوی یک رسانه، اتفاقی نادر در دنیای ارتباطات است. این نحوه تیغ کشیدن به روی اهل قلم، شیوه‌ای است که فقط در صدا و سیمای ایران دنبال می‌شود، آن هم در گرماگرم گشایش جشنواره و نمایشگاه مطبوعات. نکته‌ای که باید باز هم به برنامه‌سازان این رسانه فراگیر و میهمانان ویژه برنامه‌هایشان گوشزد کرد، این است که دوستان بر سر شاخه نشسته‌اید و بن می‌برید.

هواگیری

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته: گیر هوا یا هواگیری؟ توی خارج اگر ای‌تی بیاید وسط خیابان، مردم اینقدر تعجب نمی‌کنند که توی تهران روزهایی که هوا پاک می‌شود، ملت جا می‌خورند. البته اگر توی تهران ای‌تی یا آدم‌فضایی‌ها از بشقاب‌پرنده پیاده شوند برای کسی عجیب نیست،‌اما قضیه هوا؛ همه اصرار دارند بگویند کار خودشان است. از سازمان محیط‌زیست و شهرداری و وزارت نفت بگیر تا ممدآقا بقال سر کوچه.

به نظر این طنزنویس: واقعیت این است که هیچ مدیریتی در حل مشکل آلودگی هوای تهران دخیل نیست جز تعطیلات و بین‌التعطیلین. یعنی چی؟ یعنی وقتی تعطیلات زیاد می‌شود ملت می‌روند شمال و هوای تهران تمیز هلو، اما شمال چی می‌شود. پس چی شد؟ اینکه نشد درمان. آن هم نشد مدیریت و حل مشکل هوا، به این عملیات می‌گویند هواگیری. اما هواگیری بد هم نیست. وقتی تهران هواگیری و تعطیلات طولانی می‌شود خیلی از دانشمندان می‌روند سفر و در نتیجه خیلی از‌برنامه‌های تلویزیون خالی می‌ماند و جاش گل نشان می‌دهند.

در ستون طنز شرق آمده: وقتی این اتفاق بیفتد علاوه بر اینکه هوای تهران خوب می‌شود در نتیجه حال مردم هم خوب می‌شود و یک هوای خوب می‌خورند. شاید بگویید این حرف‌ها بوی قورمه‌سبزی می‌دهد و ممکن است سبزی قورمه ما را تفت بدهند. والا اینطور نیست، چون ما یک آمبولانس‌چی ساده هستیم که کله‌مان باد دارد و هنوز هواگیری نشده و به کسی هم که باد دارد حرجی نیست.

مطالب مرتبط