ادامه 'ابهام و امیدواری' در مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵

حق نشر عکس IRNA
Image caption وزیر خارجه ایران در میانه دیدارها از بالای این بالکن به خبرنگاران گفت که 'ان‌شاءالله اوضاع خوب می‌شود'‏

با نزدیک‌شدن ضرب‌الاجل مذاکرات هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی که در وین به آخرین مراحلش نزدیک شده، مذاکره‌کنندگان می‌گویند هنوز مسائل کلیدی، حل‌نشده باقی مانده است.

جواد ظریف و جان کری، وزیران خارجه ایران و آمریکا، روز شنبه برای چهارمین بار در این دور از مذاکرات دیدار و گفت‌وگو کردند.

با این حال دیپلمات‌های غربی می‌گویند اختلافات همچنان باقی است.

حرف‌هایی از تمدید مهلت مذاکرات برای یک بار دیگر مطرح شده است.

ایران و آمریکا در این باره چراغ سبز نشان داده‌اند.

گزارش لحظه‌به‌لحظه ما را از مذاکرات روز شنبه این‌جا بخوانید.

حق نشر عکس US State Dept
Image caption جان کری با وزرای خارجه شش کشور هم‌پیمان آمریکا، امارات، قطر، کویت، بحرین، ترکیه و کانادا و همچنین نخست‌وزیر اسرائیل درباره مذاکرات هسته‌ای ایران تلفنی صحبت کرد

کسری ناجی، خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی فارسی به محل مذاکرات، می‌گوید به نظر می رسد چارچوب یک توافق تا پیش از ضرب‌الاجل روز دوشنبه در حال شکل‌گیری باشد و جزئیات آن طی هفته‌های آینده تنظیم شود.

ایران و کشورهای ۱+۵ تا دوشنبه، سوم آذر (۲۴ نوامبر) فرصت دارند که یا به یک توافق جامع و پایدار درباره برنامه هسته‌ای ایران برسند و یا این مهلت را باز هم تمدید کنند.

این هفت کشور یک سال پیش برای این مذاکرات توافق کردند. مهلت مذاکرات یک بار در تیرماه امسال سر آمد و طرفین آن را برای چهار ماه تمدید کردند.

در همین حال طبق گزارش‌ها، کاخ سفید به اعضای دموکرات کنگره آمریکا گفته است که اگر مذاکرات در مهلت تعیین‌شده به نتیجه نرسد، باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا، در پی تمدید این مهلت خواهد بود.

امیر پایور، خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی فارسی به وین، می‌گوید حس و حال این روزهای مذاکرات را می‌شود در سه کلمه "امید، انتظار و ابهام" خلاصه کرد.

خبرنگار ما در عین حال می‌گوید تمدید مذاکرات کنونی، در هیچ‌یک از کشورهای طرف مذاکره خریدار ندارد بلکه باید سر چیزی توافق شود که به ناظران و کشورها و گروه‌های ذی‌نفع نشان داده شود کاری انجام شده است.

شش قدرت جهانی می‌گویند می‌خواهند مطمئن شوند ایران به توانایی تولید سلاح هسته‌ای نمی‌رسد.

تهران می‌گوید برنامه اتمی‌اش کاملا صلح‌آمیز است و برای رسیدن به یک توافق جامع با قدرت‌های جهان، خواستار حفظ توانایی هسته‌ای و همچنین لغو تحریم‌هاست.

دیپلمات‌های غربی به خبرگزاری‌ها گفته‌اند که در پی طرح‌های "خلاقانه"ای برای احترام به خواسته‌ها و نگرانی‌های هر دو طرف هستند. در عین حال مذاکره‌کنندگان ایرانی می‌گویند طرح تازه‌ای به آنان ارائه نشده است.

'شکاف‌های بزرگ'

آلمان و آمریکا می‌گویند طرفین مذاکرات در تلاش اند که "شکاف‌های بزرگ" را رفع کنند.

فرانک والتر اشتان‌مایر، وزیر خارجه آلمان، گفته است که مذاکرات تا این‌جا "سازنده" بوده ولی اضافه کرده است که بین کشورهای ۱+۵ و ایران، "هنوز فاصله زیادی در خیلی از جنبه‌ها وجود دارد".

آقای اشتاین مایر هنگام پیوستن به مذاکرات هم گفته بود دست‌یابی به توافق، اکنون محتمل‌تر از هر زمان دیگری در ده سال گذشته است.

جان کری، وزیر خارجه آمریکا، روز شنبه گفت: "پیشرفت‌های محتاطانه‌ای داشته‌ایم اما همچنان در برخی از مسایل‌فاصله های جدی داریم، که البته داریم تلاش می کنیم تا به نوعی این فاصله‌ها را کم کنیم."

آقای کری و هم‌تای ایرانی‌اش آقای ظریف، در این دور از مذاکرات سه بار دیگر هم از جمله با حضور کاترین اشتون، هماهنگ‌کننده گروه کشورهای ۱+۵، دیدار و گفت‌وگو کرده بودند.

تماس کری با هفت هم‌پیمان آمریکا

جان کری پیش از این دیدار با وزرای خارجه شش کشور هم‌پیمان آمریکا، امارات، قطر، کویت، بحرین، ترکیه و کانادا و همچنین نخست‌وزیر اسرائیل درباره مذاکرات هسته‌ای ایران تلفنی صحبت کرده بود.‌

امیر پایور، خبرنگار اعزامی بی‌بی‌سی فارسی به محل مذاکرات، در این باره گفت: "به نظر می‌آید این‌جا در مذاکرات، اتفاقاتی در حال رخ‌دادن است."

در همین حال کسری ناجی، خبرنگار اعزامی ما، به نقل از منابع آگاه گفته است وزیر خارجه عمان هم در ارتباط با مذاکرات ایران به وین سفر کرده بود و سپس این شهر را ترک کرده است.

عمان میزبان آخرین دور از مذاکرات هسته‌ای ایران با کشورهای ۱+۵ و پیش از آن دیدارهای سه‌جانبه وزاری خارجه ایران، آمریکا و نماینده اتحادیه اروپا بود که در مسقط برگزار شد.

پس از آن مذاکرات هم وزیر خارجه عمان در یک " سفر غیررسمی" به تهران رفت.

حمایت و هشدار در نمازجمعه

بخش مانیتورینگ بی‌بی‌سی گزارش داده است روز گذشته در مراسم نمازجمعه شهرهای مختلف ایران که یکی از پایگاه‌های محافظه‌کاران است، سخن‌رانان به نحو بی‌سابقه‌ای یک‌پارچه از مذاکرات هسته‌ای حمایت کرده‌اند.

در همین حال احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد که به لایه‌های تندرو نزدیک است، در نماز جمعه آن شهر در این باره هشدار داده است که" مردم دیگر تحمل ندارند شرایط را بعضی‌ها جوری تنظیم کنند که مقام معظم رهبری یک‌بار دیگر بخواهند جام زهر بنوشند."

او به پیام آیت‌الله روح‌الله خمینی پس از پذیرفتن قطع‌نامه آتش‌بس بین ایران و عراق اشاره کرده است که رهبر وقت جمهوری اسلامی اعلام کرد جام زهر نوشیده است.

آقای علم‌الهدی آن "جام زهر" را یک "تجربه تلخ" برای مردم ایران بر شمرد که "امامشان بعد از نوشیدن آن جام زهر، یک سال بیشتر زنده نماند."

در آمریکا هم برخی جمهوری‌خواهان به اعتراض و هشدار نسبت به نتیجه مذاکرات ادامه داده‌اند.

اد رویس، رییس جمهوری‌خواه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا همراه با الیوت انگل، نماینده ارشد دموکرات عضو این کمیته، درباره پذیرفتن غنی‌سازی در ایران هشدار داده‌اند.

مطالب مرتبط