امیدواری به مذاکرات در پی تمدید مهلت گفت‌و‌گوهای هسته‌ای

حق نشر عکس Reuters
Image caption ظریف و اشتون اعلام کردند که متقاعد شده اند که دسترسی به یک توافق جامع هسته‌ای امکان‌پذیر است.

در پی اعلام تمدید هفت ماهه مهلت گفت‌وگوهای هسته ای ایران و کشورهای گروه ۱+۵ تا اول ژوئیه سال ۲۰۱۵ (۱۰ تیر ۱۳۹۴)، ایران و آمریکا نسبت به دستیابی به توافق ابراز اطمینان کرده‌اند.

حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در گفت‌و‍‌گو با تلویزیون این کشور گفته است که دو طرف مذاکرات هسته ای به دستیابی به توافق نزدیک هستند.

آقای روحانی گفت درست است که به توافق نهایی نرسیده ایم اما می توانم بگویم برای رسیدن به توافق گام‌هایی به جلو برداشته شده است.

جان کری، وزیر امورخارجه آمریکا هم در سخنان محتاطانه تری که در وین بیان شد، از پیشرفت در مذاکرات خبر داد ولی گفت چند اختلاف نظر مهم میان دو طرف باقی است.

آقای کری از اظهار نظر درباره جزئیات موارد مورد بحث خودداری کرد ولی به گفته آقای روحانی حق غنی سازی برای ایران تحت هر شرایطی باقی خواهد بود.

تمدید مذاکرات در حالی صورت گرفت که دوشنبه سوم آذر (۲۴ نوامبر)، مهلت تعیین شده برای دسترسی به یک توافق جامع بر سر برنامه هسته ای ایران بود اما طرفین، در به نتیجه رساندن مذاکرات خود، که در وین برگزار می شد، ناکام ماندند.

برای مرور رخدادهای روز آخر مذاکرات هسته ای وین اینجا را ببینید.

بر اساس توافق به عمل آمده در وین، تا پایان مهلت تازه، ایران ماهانه ۷۰۰ میلیون دلار از دارایی های مسدود شده حاصل از فروش نفت خود را دریافت خواهد کرد.

ایران و قدرت های جهانی، همچنین اعلام کردند کردند که تا اول مارس ۲۰۱۵ (۱۰ اسفند ۱۳۹۴)، در مورد اصول کلی موافقتنامه هسته ای به "توافق سیاسی" برسند و در سه ماه بعدی منتهی به اول ژوئیه، جزئیات موافقتنامه جامع هسته ای را در جریان گفتگوهای تخصصی تصویب کنند.

در پی این توافق، محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران و کاترین اشتون، مذاکره کننده ارشد گروه ۱+۵ با صدور بیانیه ای اعلام کردند که "بر اساس نظرات تازه ای که در دست بررسی هستند"، آنها متقاعد شده اند که دسترسی به یک توافق جامع هسته‌ای امکان‌پذیر است.

بر این اساس، هدف دو طرف پایان یافتن مذاکرات در کوتاه ترین زمان ممکن است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption چند نفر از وزرای امور خارجه حاضر در مذاکرات، از طرح "ایده های تازه" در روزهای اخیر در ارتباط با پرونده هسته‌ای سخن گفته اند

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران هم در مصاحبه خبری با روزنامه نگاران گفت تمدید مهلت مذاکرات برای این است که فرصت کوتاهی برای توافق جامع فراهم شود.

آقای ظریف گفت تلاش ها در طول یک سال گذشته موجب شده است که راه حل های مختلفی امروز در دسترس باشد که نمای توافق نهایی را تصور کنیم.

"ایده‌های تازه"

در پی تمدید مذاکرات، لورن فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه، از طرح "ایده های تازه در چند روز اخیر" سخن گفته که بررسی فنی و دقیق انها به وقت پیشتری نیاز دارد." فرانک والتر اشتنمایر، وزیر امور خارجه آلمان هم، در اظهار نظری مشابه تاکید کرده که "ایده های تازه ای که مطرح شد ممکن است بتواند فاصله موجود را از میان ببرد" اما بررسی "جزئیات فنی" این ایده ها زمان بر است.

این مذاکره کنندگان، در مورد ماهیت ایده هایی که به گفته آنها در روزهای اخیر مطرح شده توضیح بیشتری نداده اند.

در اظهارنظرهایی جداگانه، جان کری، سرگئی لاوروف و فیلیپ هاموند وزرای امور خارجه آمریکا، روسیه و بریتانیا نیز، از "پیشرفت قابل توجه" در جریان مذاکرات هسته ای خبر داده اند. آقای هموند در عین حال گفته از این موضوع آگاه است که تندروهایی که مخالف هرگونه توافق هستند، در تهران و واشنگتن فعالیت خود را ادامه خواهند داد.

تشکر کری از ظریف

وزیر امور خارجه آمریکا، پیش از ترک وین با حضور در جمع خبرنگاران گفت که در مذاکرات روزهای اخیر "در مورد جدی ترین مسائل موجود پیشرفت به دست آمده است".

آقای کری از همکاران خود در گروه ۱+۵ و از محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران تشکر کرد و افزود که آقای ظریف "با حسن نیت" مذاکره کرده است.

وی تاکید کرد که یک توافق معتبر باید از سویی با تضمین شفافیت برنامه هسته ای راه های دست یافتن ایران به توان ساخت سلاح اتمی را ببندد و از سوی دیگر، تحریم های وضع شده علیه ایران را لغو کند.

وزیر امور خارجه آمریکا، ضمن درخواست حمایت کنگره از ادامه مذاکرات با ایران، اعلام کرد که جزئیات مذاکرات، مانند سابق میان مذاکره کنندگان باقی می ماند تا امکان بررسی دقیق و بدون تنش دیدگاه های طرفین وجود داشته باشد.

در واکنشی متفاوت به نتیجه مذاکرات وین، امروز سه نفر از بانفوذترین سناتورهای جمهوری‌خواه آمریکا اعلام کردند که باید تمدید مذاکرات با ایران افزایش تحریم‌ها همراه باشد و هر گونه توافق احتمالی نهایی به تصویب کنگره برسد.

به دنبال اظهار نظر این سناتورها، جان ارنست سخنگوی کاخ سفید گفت: "وضع تحریم‌های بیشتر علیه ایران همزمان با ادامه مذاکرات، اقدامی زیانبار خواهد بود." وی تاکید کرد: "باید به ایران برای پاسخ دادن به نگرانی‌ها درباره برنامه هسته‌ایش زمان بیشتری داد."

مخالفت کاخ سفید با وضع تحریم های بیشتر، در شرایطی اعلام شده که به گزارش خبرگزاری رویترز، یک گزارش محرمانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید می کند که ایران مطابق توافق موقت ژنو، ذخایر اورانیوم غنی‌شده با درصد پایین را کاهش داده است.

تاکید روحانی بر رعایت "خط قرمزها"

حسن روحانی رئیس جمهور ایران، در مصاحبه ای تلویزیونی در ارتباط با مذاکرات هسته ای گفت: "ما یک پیروزی بزرگ به دست آوردیم."

آقای روحانی افزود: "امروز در جایگاهی هستیم که هیچ‌کس در دنیا نمی‌گوید برای اینکه ایران حرف ۱+۵ را بپذیرد، باید تحریم‌ها افزایش یابد و هیچ‌کس نمی‌گوید برای اینکه به توافق برسیم باید به ایران فشار بیشتری وارد شود. همه دنیا می‌گویند که برای دستیابی به توافق باید زمان بیشتری بگذاریم، بحث‌های بیشتری بکنیم."

رئیس دولت یازدهم تاکید کرد: "این یک موفقیت بزرگ برای راهی است که ملت بزرگ ایران از ۲۴ خرداد پارسال [زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری] شروع کرد و آن حماسه سیاسی را آفرید."

حسن روحانی با تاکید بر الزام دولتش به رعایت "خط قرمزهای ملت ایران و رهبری" گفت در طول مدتی که مذاکرات در جریان بوده، چرخیدن سانتریفوژ ها متوقف نشده اما دولت خود را متعهد دانسته که همزمان، "چرخش زندگی مردم روز به روز بهتر شود".

سایت آیت‌الله علی خامنه‌ای، امروز بخش‌هایی از سخنرانی سال گذشته او رابازنشر کرده است که تصریح دارد: "با تلاشی که دولت محترم و مسئولین انجام می‌دهند، ما موافق هستیم. یک کار و تجربه مفیدی است. اگر نتیجه گرفتند چه بهتر؛ اگر نتیجه گرفتند، معنایش این باشد که باید برای حل مشکلات کشور، روی پای خود بایستیم."

آقای روحانی در بخش دیگری از مصاحبه تلویزیونی خود، با ابراز امیدواری نسبت به رفع تحریم های بین المللی گفت "تردید ندارد" که ایران موفق خواهد شد که با حفظ فناوری هسته ای در خاک خود، زمینه رفع تحریم ها را هم فراهم کند.

رئیس جمهور ایران افزود: "در اینکه پرونده ایران از شورای امنیت خارج شود، هیچ کس تردید ندارد. منتها بحث سر زمان‌بندی هاست که چه اقداماتی ما انجام دهیم و چه اقداماتی جهان انجام دهد."

مطالب مرتبط