بررسی روزنامه های صبح تهران؛ سه شنبه چهارم آذر

روزنامه های امروز صبح تهران عنوان های اصلی خود را به مذاکرات هسته ای وین اختصاص داده و آن را مهم ترین خبر مربوط به ایران دیده اند. روزنامه های جوان و رسالت و کیهان همچنان به مخالفت های خود ادامه داده و از به نتیجه نرسیدن مذاکرات ابراز شادمانی کرده اند اما اکثر روزنامه های با مقالاتی نشان داده اند که از توافق به دست آمده درباره ادامه مذاکرات شادمانند و این وضعیت را شکست نمی دانند.

حق نشر عکس a
Image caption کارتون سلمان طاهری، شهروند

ارمغان مسافران وین

محمد نوری در سرمقاله ایران روزنامه دولت نوشته: سؤال عمده افکار عمومی در داخل و خارج ایران در فردای مذاکرات وین این است که چرا چنین شد و چرا آن همه پیش‌بینی و گمانه‌زنی درباره وقوع یک تحول تاریخی در دوشنبه وین به‌بار ننشست؟

نویسنده اضافه کرده: برخلاف ذائقه عامه مردم، دنیای دیپلماسی میانه‌ای با اتفاق‌های معجزه آسا ندارد. اساساً دیپلماتهای حرفه‌ای یاد می‌گیرند که نه بر مدار احساس بلکه بر منطق خرد رفتار کنند. آنها می‌آموزند به جای پرواز در دنیای خیال روی زمین سخت واقعیت گام بردارند.

و خلاصه مقاله روزنامه دولت این که: در مذاکرات هسته‌ای وین، ظریف یا کری می‌توانستند همه آموزه‌ها و اصول حرفه‌ای دیپلماسی را کنار نهند و با امضای یک ورق مقابل دوربین‌ها ۳۶ سال جدایی ایران و امریکا را خاتمه یافته اعلام کنند. اما آیا براستی همه موانع پیدا و پنهانی که در مناسبات دو کشور وجود دارد با این حرکت سمبلیک فرو می‌ریزد.

به هیچ جا نرسیدیم

علی ایمانی در یادداشت روز کیهان نوشته پس از یک سال اعتمادسازی یک طرفه به کجا رسیده‌ایم؟ آیا دیروز در وین اتفاقی متفاوت از ژنو رقم خورد؟ تکلیف توافق جامع و نهایی به نحوی که هم حقوق هسته‌ای ما محترم شمرده شود، هم نگرانی ادعایی آمریکا و غرب برطرف شود و هم تحریم‌ها پایان پذیرد به کجا انجامید؟ بالاخره ما هدفی از این مذاکرات داشتیم. آن هدف چه شد؟ آیا می‌توان درباره اتفاق پشت درهای بسته این روزها و هفته‌ها گمانه‌زنی کرد و به پیش‌بینی آینده پرداخت؟ آخرش چه؟

به نظر کیهان که از ابتدا با مذاکرات مخالف بوده است: اگر بپذیریم که مذاکره- صرف نظر از رفتارهای نابه‌جا یا به جا در متن آن- تاکتیک و ابزار و راه است، آنگاه پرسش از هدف و نتایج موضوعیت پیدا می‌کند. و در این صورت در کنار ارزیابی نتایج، پای پرسش دیگری به میان می‌آید و آن اینکه مذاکره و حتی توافق دور از دسترس چه قدر تاب دارد که بتوان همه مسئولیت‌های دولتمردان را بر آن بار کرد؟

یادداشت روز این روزنامه تندرو بدین جا می رسد که: هفت، ده، پانزده و بیست و پنج سال، عددهای مختلفی بوده که به عنوان بازه زمانی مورد نظر غرب برای دوره اعتمادسازی ایران، در رسانه‌ها مطرح شده است. معنای واقعی این اتفاق، بن‌بست در مذاکرات است. اما چون طرفین نمی‌خواهند به دلایل مختلف این مسئله را - که زیر سر آمریکا و انگلیس و فرانسه است- اعلام کنند، به تمدید رضایت داده اند.

مذاکرات شکست نخورده

حق نشر عکس l
Image caption تیتر و عکس چاپ دوم شرق

فتح الله آملی در مقاله ای در اطلاعات سه فرض را پیش کشیده یکی این که جمهوری اسلامی اصل را بر انجام توافق به هر قیمتی حتی با عبور از خط قرمز ها قرار می‌داد، آنگاه این فرض به واقعیت می‌پیوست که سلاح تحریم هماره کارساز است و با این حربه می‌توان هر شرایطی را بر آن تحمیل کرد. گرچه در این صورت سرمایه‌های ما آزاد می‌شد و بسیاری از مشکلات اقتصادی برطرف می‌شد.

فرض دوم مقاله اطلاعات این است که: جمهوری اسلامی با اصرار بر مواضع خویش میز مذاکره را ترک می‌کرد و شکست مذاکرات اعلام می‌شد. در این صورت مهندسی تبعات چنین تصمیمی هم در داخل و هم در خارج از کشور چندان آسان و راحت نبود.

نتیجه گیری مقاله اطلاعات این است که: با تصمیم دیشب مذاکرات شکست نخورده و فرصت مجدد یافته است تا در گذر زمان و با توجه به سیر تحولات سیاسی و اجتماعی منطقه شرایط سامان یافته‌تری را برای دست‌یابی به توافق فراهم آورد. این شرایط می‌تواند با توجه به دست بالایی که جمهوری اسلامی در نقش‌آفرینی در تحولات منطقه دارد به تقویت موضع بینجامد.

جاوید قربان اوغلی در مقاله ای در اعتماد با اشاره به دشواری های مذاکرات اعراب و اسراییل را به عنوان مخالفان تفاهم غرب با ایران نام برده و نوشته نوشته: در این سو نیز عده‌یی که متاسفانه منافع ملی را با شاغول و متر جناحی خود اندازه می‌گیرند در برابر سازمان انرژی اتمی اجتماع کرده و فریادهایی که می‌تواند پشت مذاکره‌کنندگان را خالی کند سر می‌دادند. گروهی از نمایندگان مجلس در اقدامی سوال‌برانگیز طرح دوفوریتی را مطرح کردند که هرگونه توافق باید به تصویب مجلس برسد درخواستی که درایت رییس مجلس مانع از تحقق آن شد.

مقاله اعتماد بدین جا رسیده که: هرچند عبور از تونل هسته‌یی که مین‌های انفجاری بی‌شماری در آن کار گذاشته شده است در کوتاه‌ترین زمان ممکن و در وقت مقرر پیش‌بینی شده به صواب و مصلحت ایران اسلامی بود ولی اشتباه بزرگی است که توافق برای تمدید، شکست مذاکرات ارزیابی شود. حصول توافق و حل و فصل پرونده هسته‌یی کشورمان که در مسیر پرفراز و نشیب خود فرصت‌های طلایی بسیاری را در ٨ سال گذشته از دست داد، خواست و نیازی دو طرفه است.

تاثیرهای اقتصادی تفاهم

علی دادپی در سرمقاله جهان صنعت با اشاره به تصمیم دیروز کشورهای درگیر در مذاکرات هسته ای ایران پرسیده واکنش بازارهای مختلف از جمله بازار ارز به این رویداد چه خواهد بود؟

به نوشته این اقتصاد دان: در صورت رسیدن به یک توافق، از هر نوعی، شرایط این توافق هم بر دسترسی ایران به درآمدهای نفتی‌اش موثر است و هم بر تحولات بازار غیررسمی ارز. در حالی که بخشی از این تاثیر ناشی از اثر مستقیمی است که افزایش جریان درآمدهای نفتی به داخل کشور و حساب‌های بانک مرکزی دارد بخشی از آن اثر رویدادهایی است که در سایر ابعاد اقتصاد روی می‌دهند. حتی آثار مستقیم توافق وین می‌تواند تاثیرات متناقضی بر بازار ارز داشته باشد.

سرمقاله جهان صنعت به این جا رسیده که: باور همگان این است که افزایش دسترسی دولت به درآمدهای نفتی به معنای افزایش تزریق دلار به بازار خواهد بود و در نتیجه نرخ برابری دلار در برابر ریال کاهش پیدا خواهد کرد اما این همه ماجرا نیست. تزریق دلار به بازار برای ثابت نگه داشتن یا کاهش نرخ برابری صورت نخواهد گرفت. دولتی که با چالش ایجاد اشتغال برای هزاران هزار ایرانی مواجه است می‌داند درآمدهای نفتی باید به طرف سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های اقتصادی ایران هدایت شود.

حق نشر عکس l
Image caption تیتر و طرح محمد طحانی، آرمان

علی فرح بخش در سرمقاله دنیای اقتصاد به عنوان ترجمه اقتصادی تمدید مذاکرات نوشته: گر تصور سیاست‌گذاران کشور آن است که در صورت لغو تحریم ناگهان سونامی جدیدی از درآمدهای ارزی شکل می‌گیرد که قادر است داروی شفابخش مشکلات متعدد اقتصادی کشور باشد، اشتباه کاملا استراتژیکی رخ داده است.

به نوشته این اقتصاددان: تعیین سمت‌وسوی اقتصاد داخلی بیش از آنکه در اختیار عوامل برون‌زای غیر‌قابل کنترل خارجی باشد، در اختیار سیاست‌گذاران داخلی است. رشد فزاینده نقدینگی، نرخ سود بانکی پایین‌تر از حد تعادلی، بخش دولتی وسیع و ناکارآ، فضای نامناسب کسب‌وکار، سرعت کم در اجرای سیاست‌های خصوصی و ... همه ازجمله پارامترهای مهم و تاثیرگذاری هستند که کلید کنترل آن نه در اختیار مذاکرات هسته‌ای؛ بلکه در اختیار سیاست‌گذاران داخلی است.

و خلاصه سرمقاله دنیای اقتصاد این که: از همه مهم‌تر روند سیاست‌گذاری اقتصادی در ایران نشان می‌دهد که موتور اقتصاد در سربالایی‌های سخت با کارآیی بیشتری حرکت کرده و توجه بیشتری به اجرای اصلاحات اقتصادی نشان می‌دهد. آن هنگام که اقتصاد ایران در سرازیری افزایش درآمدهای نفتی می‌افتد، با شور و شعف زایدالوصفی توجه خود را به چگونگی تخصیص این منابع اضافی سوق می‌دهد و به یکباره اصلاح ساختار اقتصاد کشور را به فراموشی می‌سپارد.

کارشکنی اعراب در مذاکرات

متین مسلم در سرمقاله شهروند نوشته: اعراب منطقه عربی بیشتر به این دلیل که در پس توافق سیاسی و کلی ٢٤ نوامبر و در مسیر قرارگرفتن حل مناقشه اتمی ایران(صرف‌نظر از زمان و ابعاد آن) بالاخره مجبور خواهند شد عادت‌های دیرینه ٣٥‌سال گذشته خود یعنی بهره‌برداری بی‌نهایت از« ایزوله و تحریم سیاسی و اقتصادی ایران» را کم‌کم ترک و شرایط جدید را بپذیرند هرچند به آن مایل نباشند.

به نوشته این مقاله : درست یا غلط متحدان منطقه‌ای واشنگتن احساس می‌کنند هر گونه تفاهم کمی نه حتی کیفی، که میان کاخ سفید و تهران در هر شکل، اندازه و یا عمق و وسعتی که صورت گیرد به خودی خود این تفاهم مزیت آنها در منطقه نزد غرب خصوصا ایالات متحده را کاهش خواهد داد. این احساس واقعی است یا خیر؟ چندان فرقی نمی‌کند، آنها برداشت خود از تحولات را دارند و به درست یا غلط بودن آن چندان فکر نمی‌کنند.

مقاله شهروند در نهایت نتیجه گیری کرده: تحولات منطقه طی٨ ماه گذشته که می‌تواند جلوه‌ای از حس انتقام‌جویی ریاض علیه ایالات متحده برداشت شود، به نحوی که حتی صدای معاون رئیس‌جمهوری آقای بایدن را هم درآورد، نشان می‌دهد تغییری مهم در نگاه‌های متحدان عرب منطقه ایجاد نشده است.

حق نشر عکس a
Image caption کارتون فیروزه مظفری، فرهیختگان

علی محقق در سرمقاله ابتکار نوشته: گفته می‌شود بخش اصلی و شاکله اختلافات باقیمانده چند و چون رفع تحریم ها به عنوان ما به ازای اعتمادی سازی‌های ایران بوده است؛ همان تحریم هایی که چه روسای دولت ها و چه پارلمانیست های اروپایی و آمریکایی در دوران هفت ساله از ۸۶ تا ۹۲ یکی پس از دیگری با بهانه جویی به ایران تحمیل کردند.

به نوشته این مقاله: درپشت پرده مذاکرات فقط آن شش کشور نبودند و این یعنی چند جبهه و خاکریز سخت و نامریی دیگر در مقابل تیم مذاکره کننده ایران قرار داشت. نگاهی به برخی حواشی مذاکرات وین ۸ از روایت مشاوره تلفنی دیپلمات‌های غربی با اسراییلی ها در هتل کوبورگ تا حضور جان کری در هواپیمای سعودالفیصل در فرودگاه وین جنس غربی - عبری- عربی زیاده خواهی ها را نشان داده واز عوامل و موانع پشت پرده توافق جامع رونمایی کرده است.

سرمقاله ابتکار اظهار نظر کرده که: این حجم از مانع تراشی و کینه ورزی اعراب و مظلوم نمایی‌های اسراییل را باز می‌توان به جنس سیاست تهاجمی و تنش آفرین دولت گذشته در عرصه دیپلماسی ارجاع داد که در صحن سازمان ملل بهانه به دست تل آویو می‌داد و در مقابل یک گام ساده هم برای تنش زدایی در سطح همسایگان عرب و غیر عرب مسلمان بر نمی‌داشت.

دیدار با پسرعمو سرطان

شهرام شهیدی در ستون طنز شهروند نوشته: منشی روزنامه می‌گوید یک آقایی پشت خط باهات کار داره. می‌پرسم: کی هست؟ جواب می‌دهد: نمی‌دونم. خودش را لوس کرده. می‌گه سرطانه! تلفن را وصل می‌کند. صدای بمی پشت تلفن می‌گوید: سلام. سرطان هستم. شما آماده‌ای؟ جواب می‌دهم: آقاجان شوخی قشنگی نیست. با سرطان که نباید شوخی کرد. جواب می‌دهد: من که شوخی ندارم. شما فکر می‌کنید من شوخی‌ام.

در ادامه قصه این طنزنویس آمده: می‌پرسم: یعنی شما جدی جدی خود سرطانی؟ سرطان خون؟ جواب می‌دهد: نچ. اون پسرعمومه. من سرطان غدد لنفاوی‌ام. می‌گویم: خب؟ امرتون؟ می‌گوید: عرضی نیست. یک تک پا باید تشریف بیاورید که بنده با فراغ دل در شما حلول کنم. می‌گویم: راستش من وقت ندارم. این روزها خیلی سرم شلوغ شده. می‌گوید: عیب نداره. خدمات ما ٢٤ساعته شده با امکان ارسال و نصب در محل. همه مناطق کشور به‌ویژه کل تهران را هم تحت پوشش داریم. می‌گویم: حالا نمی‌شه فردا تشریف بیاورید؟

و در پایان طنز شهروند آمده: می‌گوید: نه که نمی‌شود. هنوز فکر می‌کنی شوخی است؟ ما پسرعموها و دختردایی‌ها از آنچه می‌بینید به شما نزدیک‌تریم. همین بغل گوشتان. ببین... دست می‌کشم به پشت گوشت. ادامه می‌دهد: وقتمان هم پر است. همه برنامه‌ها از قبل رزرو شده. خلاصه دردسرتان ندهم. بنده همین حالا که در خدمت شما هستم با سرطان غدد لنفاوی قرار دارم و دو سه سرطان دیگر هم با من قرار نشست گذاشته‌اند.

مطالب مرتبط