بررسی روزنامه های صبح شنبه تهران - ۸ آذر

روزنامه های امروز صبح تهران تصمیم اوپک به کاهش بهای نفت را برای ایران که نیاز شدید به درآمد نفت دارد حادثه مهمی دانسته و عربستان سعودی را عامل اصلی این تصمیم قلمداد کرده اند. در حالی که روزنامه های تندرو در پیش گرفتن اقتصاد مقاومتی را چاره کسری بودجه ایران اعلام کرده اند، روزنامه های دیگر به توافق با کشورهای طرف مذاکره هسته ای و آزاد شدن صد میلیارد دلار پول های ایران چشم دوخته اند .

انتشار گزارشی در یک مجله آمریکایی درباره سردار قاسم سلیمانی در روزنامه های اول هفته انعکاسی وسیعی دارد که آن را نشانه تایید نقش این سردار توسط منابع معتبر آمریکا دانسته اند.

حق نشر عکس etemad husseini
Image caption تیتر و عکس وحید حسینی، اعتماد

تصمیم مهم اوپک و وضعیت ایران

مسعود سلیمی در سرمقاله جهان صنعت نوشته: پیش از این بر سر تولید روزانه ۳۰ میلیون بشکه نفت اوپک توافق شده بود که کم و بیش یک‌سوم تولید روزانه نفت جهان می‌باشد اما در طول سه سال گذشته بسیاری از کشورهای تولیدکننده عضو یا غیرعضو اوپک در پی آن هستند تا با کاهش تولید و به دنبال آن افزایش تقاضا، راهی برای افزایش قیمت و دست‌کم برای جلوگیری از کاهش آن پیدا کنند

به نوشته این مقاله: موضع عربستان به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت در شکل‌گیری نشست وین نقش اصلی را بازی کرد، چرا که اگر این موضع در یکی دو سال گذشته تابع مسایل و رویداد گروه‌های سیاسی بود اینک با اوج گرفتن استخراج نفت و گاز از لایه‌های سبک اعماق زمین، ریاض دلیل دیگری هم برای اصرار ورزیدن بر عدم کاهش تولید نفت در اختیار دارد.در این راستا گفتنی است که آمریکا به عنوان واردکننده بزرگ نفت اوپک با اتکا به افزایش برداشت نفت با شیوه تازه روزبه‌روز نیازش به واردات کمتر ‌شود.

جهان صنعت نوشته: نتیجه برآمده از نشست اخیر وین اگرچه قابل پیش‌بینی بود اما با توجه به شرایط کنونی خاورمیانه، اوکراین و پرونده هسته‌ای ایران بیش از گذشته می‌تواند در سقوط قیمت نفت اثر بگذارد.

منصور بیطرف در اعتماد به تحلیل عوامل مهم در تصمیم گیری اوپک پرداخته و نوشته: اعتماد در میان اعضای اوپک تقریبا رخت بر بسته است. عربستان سعودی و ایران دو تولیدکننده و سیاستگذار مهم چندی است که رودرروی هم قرار گرفته‌اند. ونزوئلا هم در این میان ساز خودش را می‌زند. اگر دیگر اعضای اوپک را هم بررسی کنیم تقریبا کشوری را پیدا نمی‌کنید که سیاست همسویی را با یکدیگر داشته باشند. آن دوره طلایی اوپک که حرف اول را در جهان نفت می‌زد گذشته است.

نکته دومی که نویسنده بدان اشاره کرده قیمت شکننده نفت و نیز درآمد ارزی حاصل از صادرات نفت است. قیمت شکننده نفت برای ایران حدود ١٢٠ دلار است یعنی فروش نفت در زیر این عدد برای اقتصاد ایران صرفه اقتصادی ندارد. برای عربستان این رقم حدود ٩٠ دلار است و برای کویت و امارات و قطر حدود ٧٠ دلار. بنابراین این کشورها کمتر از ایران آسیب می‌بینند، مضافا آنکه آنها از حساب‌های کافی ارزی برخوردار هستند اما کشوری مانند ایران خیر.

مقاله اعتماد نتیجه گیری کرده از لحاظ منطقی تعجبی ندارد که اعتماد در میان این افراد وجود نداشته باشد.دوم، مدت‌هاست که دیگر اوپک عضو متخاطی را تنبیه نمی‌کند. یعنی ابزاری برای تنبیه ندارد و‌ انتظاری هم نیست که کشور متخلف را مجازات کند. از همین‌رو است که می‌بینیم خود سردمدار بزرگ اوپک، یعنی عربستان سعودی، بیشترین تخلف را انجام می‌دهد و کشورهای کوچک‌تر هم به تبع او می‌روند.

وضع ایران پیچیده ترست

فرخ قبادی در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته:کشورهایی نظیر عربستان، کویت، امارات، قطر و نروژ که ذخایر ارزی فراوان دارند، تحمل این وضعیت را دشوار نخواهند یافت. بیشترین لطمه از این بابت به کشورهایی نظیر روسیه و ایران وارد می‌شود که اقتصاد آنها به‌شدت وابسته به درآمدهای نفتی آنها است و فشار تحریم‌ها را نیز تحمل می‌کنند.

این مقاله تاکید کرده: در مورد ایران مساله اندکی پیچیده‌تر است. نظام ارزی «شناور کنترل شده» است و به بیان دیگر بانک مرکزی با دخالت در بازار ارز می‌تواند کاهش نرخ برابری ریال را مهار کند؛ اما این کار، حتی اگر در شرایط کنونی به مصلحت دانسته شود، مستلزم وجود ذخایر ارزی کافی برای تزریق به بازار است، در حالی که بخش قابل توجهی از دارایی‌های ارزی کشور بلوکه شده و بانک مرکزی به آنها دسترسی ندارد. سوای این مساله، محدودیت کمی صادرات نفت ما به دلیل تحریم‌ها، همراه با سقوط قیمت نفت، که معلوم نیست تا چه اندازه و برای چه مدت ادامه خواهد یافت، احتیاط در تزریق دارایی‌های ارزی برای جلوگیری از کاهش نرخ برابری ریال را ضروری می‌سازد.

سرمقاله دنیای اقتصاد با تاسف یادآوری کرده که: هرگاه صندوق ذخیره ارزی ما، که از‌جمله برای مقابله با شرایطی مانند امروز ایجاد شده بود و به گفته معاون اول رئیس‌جمهور، می‌توانست اکنون ۲۰۰ میلیارد دلار موجودی داشته باشد، هدر نرفته بود، امروز نگرانی بسیار کمتری ‌داشتیم؛ اما تکرار این واقعیت که اقتصاد کشور ما اکنون تاوان ولخرجی‌ها و بی‌تدبیری‌های گذشته را می‌پردازد، کمکی به حل مشکلات امروز نمی‌کند. مقصر دانستن توطئه‌گران جهانی و نقشه‌های بدخواهان نیز دردی را دوا نمی‌کند.

حق نشر عکس etemad jangi
Image caption کارتون رضا جنگی، اعتماد

چندان هم بد نیست

نرسی قربان در مقاله ای در اعتماد تصمیم اخیر اجلاس اوپک را مهم دانسته و نوشته: واقعیت این است که آنچه طی چند وقت اخیر در فضای اقتصادی جهانی بیش از پیش مشهود بوده، کاهش محسوس قیمت نفت است و اکنون با این تصمیم‌گیری احتمال افت بیشتر قیمت این محصول خواهد رفت .

به نوشته این کارشناس نفتی: حفظ سطح تولید نفت اعضای اوپک، راه‌حلی برای بالا بردن قیمت نبود. عقلانیت تصمیم‌گیری اوپک نیز از آن رو بود که چنانچه تولید پایین‌تر از این میزان صورت بگیرد، سایر کشورها این تولید را جایگزین کرده و بازارهای کشورهای عضو اوپک را از آن خود خواهند کرد؛ تصمیمی که اگر از سوی سایر کشورهای غیر عضو این سازمان مبنی بر کاهش تولیدات صورت بگیرد شاید در اقتصاد کشورهای عضو خللی وارد نسازد، اما از سوی کشورهای عضو اوپک که تنها ٤٠ درصد تولیدات نفت جهان را در اختیار دارند امری غیر ممکن است که نتیجه‌یی جز از دست دادن بازارهای جهانی نخواهد داشت.

نویسنده مقاله اعتماد در نهایت معتقد است: آنچه بعد از وقوع این اتفاق باید در اقتصاد وابسته به نفت ایران شکل گیرد این است که درآمدهای نفتی کشور را به میزان ٤٠ میلیارد دلار تصور کنیم و برنامه‌ریزی بودجه‌یی را بر مبنای همین مقدار قرار دهیم. البته آنچه می‌تواند در زمان کاهش قیمت نفت درهای جدیدی را به روی اقتصاد کشور بگشاید و اثرات این‌گونه تصمیمات اوپک را کمرنگ کند، به روزهای آتی دیپلماسی کشور و تیم مذاکره‌کننده هسته‌یی وابسته است که با آزادسازی و دسترسی به ١٠٠ میلیارد دلار بلوکه شده دارایی ایران توسط کشورهای غربی، جایگزین مناسبی برای کاهش قیمت نفت مهیا کنند.

پرویز حاجی پور در مقاله ای در جوان نشریه سپاه پاسداران تمرکز بر اقتصاد مقاومتی را پیام شکست دیپلماسی نفتی دولت روحانی دانسته و نوشته:با کاهش قیمت نفت، پیش بینی می‌شود بیشتر کشورهای نفتی دچار کسری بودجه شده و با مشکلات فراوانی مواجه شوند؛ از طرف دیگر به دلیل کاهش قیمت نفت سرمایه‌گذاری در صنایع نفتی زیر «سایه» رکود خواهد رفت که برای جهان بسیار خطرناک است. اما مهمترین پیام این نشست به دولتمردان ما چیزی نیست جز تمرکز بر اقتصاد مقاومتی و کم رنگ کردن درآمدهای نفتی در بودجه‌های سنواتی.

جوان در نهایت نوشته: نشانه‌های مشاهده شده در وین و تجربیات تاریخی نشان می‌دهد در صورت کاهش قیمت نفت به زیر ۶۰ دلار، بلافاصله نشست اضطراری برگزار می‌شود. کشورهای عضو زیر بار توجیه عربستان در باره کاهش قیمت نفت و حذف شیل نفت‌ها از بازار نفت خواهند رفت که اگر تولید این نوع نفت گران ادامه یابد به طور قطع نشست فوق‌العاده برگزار خواهد شد و کاهش سهمیه‌ها مورد اجماع قرار خواهد گرفت.

سرداران ایرانی

کرم محمدی در سرمقاله مردم سالاری از جواد ظریف و قاسم سلیمانی به عنوان سرداران ایرانی یاد کرده که در عرصه های مختلف کارآمد بودند.

به نوشته این مقاله: قاسم سلیمانی سرداری که با فرماندهی‌های بی‌نظیر و طراحی‌های موفقیت‌آمیز، سه سال است معادلات برآمده از هزاران ساعت کار تحقیقاتی، جاسوسی، یارگیری و... در ستادهای فرماندهی و ستاد و مراکز امنیتی آمریکا، انگلیس، اسراییل و حمایت‌های همه‌جانبه و آشکار حاکمان کشورهای عرب، درباره سوریه را به هم ریخته است. علاوه بر سوریه و لبنان، متوقف شدن ماشین کشتار و جنایت گروه «داعش» و سپس شکست‌های پی‌در‌پی در شهرا و روستاهای عراق، از صدقه سر به بار نشستن نقشه‌های کارآمد نظامی «سلیمانی» است.

مقاله مردم سالاری در مورد محمدجواد ظریف هم وی را شخصیتی خوانده که بخش قابل توجهی از عمر خود را در غرب سپری کرده است اما هرگز اعتقادات و اصول فکری و عقیدتی خویش و عشق به وطن را نه تنها فراموش ننموده بلکه بر غنا و تقویت آنها مبادرت ورزیده است.

حق نشر عکس roozan
Image caption روی جلد نیوزویک، روزان

حشمت الله فلاحت پیشه در سرمقاله ایران روزنامه دولت نوشته: چنان که انتظار می رفت تلاش تیم هسته ای تأیید و تحسین مردم و مراجع عالی نظام را در پی داشت ۱۴ ماه مذاکره بی‌وقفه اگر چه به تمدید مذاکرات منجر شده اما قابل مباهات است و موقعیت کنونی کشور در صحنه بین المللی حاصل تلاش توأم با اعتقادی است که تیم مذاکره‌کننده ایران انجام داده‌اند و اغراق نیست که آنها را قهرمانان ملی کشور خطاب کنیم.

به نظر نویسنده: فضای روانی نسبت به ایران تا حد زیادی تغییر کرده است. این در حالی است که در گذشته به دلیل برخی موضعگیری‌های غیر لازم فضای منفی علیه ایران در دنیا شکل گرفته بود، تا آنجا که جامعه بین‌المللی برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران را یک برنامه تهدید‌کننده می‌دانست اما در یک سال اخیر دیپلماسی عمومی خوبی که شکل گرفت و شفافیتی که از سوی ایران در برنامه‌های هسته‌ای ایجاد شد، آن فضای روانی را شکست.

به نوشته روزنامه ایران: نفس قرار گرفتن قدرت‌های بزرگ دنیا در برابر میز مذاکره ایران و پیشنهادهای ابتکاری که آنها برای ادامه مذاکرات روی میز قرار دادند، بر مؤلفه قدرت دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران افزود و این اعتبار جدید دیپلماتیک بالطبع موجب افزایش قدرت مانور ایران در سطح منطقه می شود .

وقتی فرد به جای سازمان می آید

علیرضا خانی در سرمقاله روزنامه اطلاعات به انتقاد از شرایطی پرداخته که در آن فرد به جای نهاد و سازمان قرار می گیرد

یعنی به جای اینکه نهاد و سازمان برمبنای مقررات دقیق و ضوابط مرزبندی شده، تصمیم‌گیری و اجرا کند، فرد برمبنای تشخیص یا حتی هوس و میل خود همه این‌ کارها را می‌کند.

به نوشته سردبیر این روزنامه: بابک زنجانی‌ها و خاوری‌ها و اتفاقاتی که در برخی بانک‌ها در قالب آن اختلاس بزرگ رخ داد و رخدادهایی که در نهادهایی چون تأمین اجتماعی و… وقوع یافت، دقیقاً نمونه‌های عینی جایگزین‌شدن «فرد» به جای «نهاد» است و در این اثنا، سازمانی که یک وظیفه‌اش برنامه و وظیفه دومش نظارت‌بر بودجه و بودجه‌بندی است، به کلی تعطیل می‌شود تا همه چیز برای جانشین‌شدن فرد به جای نهاد فراهم شود.

سرمقاله اطلاعات در نهایت اشاره کرده که: عوض شدن چهار وزیر برای یک وزارتخانه در طول یک سال توسط مجلس محترم،‌ بدون شک نشان از تسلط «نگاه مبتنی بر اصالت فرد» بر نگاه «نهاد گرایانه» توسط بخشی از مجلسیان دارد، وگرنه،‌ اگر قرار باشد وزیری در چارچوب«وظایف بشدت تعریف شده و انضباط دقیق حاکم‌بر یک ساختار» عمل کند، دیگر چندان فرقی نمی‌کند که کدام شخص از میان افراد حائز شرایط باشد. شاید.

سونامی سرطان

شهرام شهیدی در ستون طنز اعتماد نوشته: هنوز عید نشده اما اگر امسال بخواهید هفت سین بچینید حتما یک سین آن سرطان خواهد بود. سونامی سرطان در کشور و به ویژه در تهران تاکنون جان بسیاری را گرفته اما در خصوص مبارزه برای خاموش کردن این بیماری اقدامات ارزنده‌ای هم صورت گرفته:

سال گذشته ٦٥ میلیارد نخ سیگار در کشور دود شد و رفت هوا. دولت وارد قضیه شد و سعی کرد با اعمال قوانین گمرکی این آمار را کاهش دهد. نتیجه؟ واردات سیگار ٢٥ درصد افزایش یافت. با این توفیق به نظرم بهتر است دولت از این پس به جای مقابله با چیزی از آن موضوع حمایت کند.

طنزنویس به عنوان موضوعی دیگر نقل کرده که: در خبرها آمده بود دوازده و هفت دهم درصد از ایرانیان افسردگی دارند. شباهت این آمار با درصد رای‌دهندگان به یک کاندیدای خاص در انتخابات ریاست‌جمهوری تصادفی است؟ و از زبان شیطان نوشته: مدیرعامل شرکت خدمات کشاورزی گفته تا پنج سال آینده از واردات کود بی‌نیاز می‌شویم. من اگر جای دولت بودم همین الان او را اخراج می‌کردم. چون قاعدتا تولید کود در ٨ سال دولت قبل افزایش داشته و به خودکفایی رسیده‌ایم و ربط دادن تولید کود به این دولت می‌تواند عامدانه و مغرضانه باشد !

حق نشر عکس azizi farhikhtegan
Image caption کارتون مهدی عزیزی، فرهیختگان