آشوراده واگذار شد؛ چه کسی باخت؟

حق نشر عکس MEHR

قسمتی از جزیره آشوراده بعد از بیش از یک دهه کشمکش به بخش خصوصی واگذار شد.

این منطقه بیش از ۴۰ سال پیش با مصوبه شورای عالی محیط زیست تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار گرفت.

آنطور که در گزارش ها آمده است قرار است در آشوراده هتل، مرکز تجاری، میدان تیراندازی، بازارهای متعدد، زمین گلف و تنیس، باغ پرندگان، موزه، پارک بازی، رستوران، سفره خانه، پلاژ بانوان و آقایان، قایقرانی و جاده احداث شود.

آشوراده در سال ۱۳۵۴ جز اولین مناطق 'زیست کره جهان' معرفی و ثبت شد. در همین حال در کنوانسیون جهانی رامسر در زمره تالاب های مهم دنیا قرار گرفت و سومین اهمیت این منطقه عضویت آن در پناهگاه حیات وحش است که در تمامی ایام سال میزبان انواع پرندگان است.

همچنین ۴۰ درصد از کل خاویار ایران در این منطقه تولید می شود.

'زور مسئولان محیط زیست به دولت نرسید'

با اعلام موافقت دولت و سازمان محیط زیست با واگذاری این منطقه به بخش خصوصی، کارشناسان محیط زیست نسبت به این اقدام و احتمال تخریب زیست محیطی و آسیب به زیست بوم این منطقه هشدار داده اند.

اسماعیل کهرم، مشاور رییس سازمان محیط زیست دو روز پیش در گفتگو با خبرگزاری مهر با اشاره به واگذاری جزیره آشوراده گفت: "درنهایت محیط زیست به گردشگری باخت و زور مسئولان محیط زیست به دولت نرسید. واگذاری مدیریت این منطقه برای توریسم به معنای ساخت هتل های ۲۰ طبقه، هجوم جمعیت و درخواست ساخت تله کابین، جت اسکی، افزایش آلودگی، افزایش سر و صدا، تجمع زباله و ورود پساب ها به تالاب و هجوم انواع ماشین ها است."

آقای کهرم با ابراز نگرانی از تخریب این جزیره در آینده گفت: "اطمینان دارم در آینده نه چندان دوراز محیط زیست این منطقه همانند آنچه برای بسیاری از جزایر و مناطق بکر دنیا همچون جزایر قناری در اسپانیا پیش آمده، چیز زیادی باقی نمی ماند."

حق نشر عکس MEHR

مژگان جمشیدی، کارشناس محیط زیست نیز از جمله منتقدان به این واگذاری است، او در یادداشتی در روزنامه شهروند خطاب به معصومه ابتکار، رییس سازمان محیط زیست نوشت: "اکنون انتقاد به رییس دولت وارد نیست، اما انتقاد به شما که قهرمان محیط زیست جهان بودید و مجددا بانوی محیط زیست و انرژی جهان شدید وارد است که چرا نتوانستید از تمامیت و یکپارچگی پناهگاه حیات وحش میانکاله در برابر دولت دفاع کنید؟"

همچنین دلاور نجفی، معاون سابق سازمان محیط زیست در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد در نامه ای به معصومه ابتکار نوشت: "آیا جزیره آشوراده ارزش زیست محیطی خود را از دست داده است؟ آیا از لیست مناطق چهارگانه حذف شده است؟ مگر نه اینکه بیش از ۷۵ درصد عرصه جزیره براساس نتایج مطالعات زون (منطقه) حفاظت شده است؟ آنگونه که گفته شده بناست آنجا تبدیل به جزیره کیش دیگری شود! آیا باز می توان آشوراده را پناهگاه حیات وحش نامید."

آقای دلاور نجفی در بخش دیگری از این نامه نوشت: "سرکار خانم ابتکار مصاحبه های مسولان محیط زیست و بیان اینکه در جزیره تنها مدیریت بخشی از آن واگذار شده و خود عرصه قابل واگذاری نیست، جز توجیه صورت مساله چیز دیگری نیست ، کیست که نداند با احداث پلاژ، هتل و پیست های مختلف چیزی از آن عرصه طبیعی با ارزش و یگانه باقی نخواهد ماند."

اما معصومه ابتکار، رییس سازمان محیط زیست با رد موضوع واگذاری جزیره آشوراده اعلام کرد: "تنها ۱۰ درصد آشوراده مربوط به گردشگری طبیعی است و واگذاری این منطقه به هیچ وجه ممکن نیست،چرا که جزو اراضی ملی است."

رییس سازمان محیط زیست با اشاره به امضای تفاهم نامه سازمان میراث فرهنگی با محیط زیست گفته که چهارچوبی در خصوص گردشگری طبیعی در منطقه آشوراده مشخص شده و فعالیت های سنگین نظیر دخل و تصرف و تخریب به هیچ وجه صورت نمی گیرد و سازمان محیط زیست اجازه چنین اقدامی را نخواهد داد.

کش و قوس واگذاری

حق نشر عکس MEHR

بحث واگذاری آشوراده تنها جزیره دریای خزر نخستین بار در دولت محمد خاتمی و ریاست معصومه ابتکار بر سازمان محیط زیست در سال ۱۳۸۳ مطرح شد.

در آن زمان بنیاد علوی وابسته به بنیاد مستضعفان با ارایه سند مالکیت جزیره که در سال ۱۳۷۶ ثبت شده بود، مدعی مالکیت جزیره شد.

این پرونده مدتی مسکوت ماند اما بنیاد علوی مدتی بعد با واگذاری بخش هایی از جزیره به یک شرکت خصوصی، بخش خصوصی را با سازمان محیط زیست وارد مناقشه حقوقی کرد.

در آخرین جسله هیات دولت در زمان محمد خاتمی، دولت واگذاری ۳۸۰ هکتار از این جزیره به شرکت خصوصی "مناطق گردشگردی جهان" را تصویب کرد.

اما در نتیجه پیگیری کارشناسان و فعالیت های رسانه ای در آن زمان، سازمان بازرسی کل کشور نیز به تخلفات برخی مدیران استانداری گلستان و غیرقانونی بودن واگذاری اشاره کرد.

با روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد و در دوره ریاست فاطمه واعظ جوادی به ریاست سازمان محیط زیست، مصوبه واگذاری جزیره آشوراده به عنوان یکی از اصلی ترین مناطق حفاظتی پناهگاه حیات وحش میانکاله با پیگیری سازمان بازرسی کل کشور باطل شد.

اما این پرونده مجدد با روی کارآمدن دولت حسن روحانی و ریاست معصومه ابتکار بر سازمان محیط زیست مطرح شد و این بار آنطور که کارشناسان می گویند محیط زیست "باخت."