مرور روزنامه‌های صبح تهران؛ شنبه ۶ دی

روزنامه های اول هفته تهران که با یک عضو تازه روی میزها نشسته اند، در عنوان های خود از مذاکرات هسته ای نوشته اند و از تولید سلاح های تازه در کشور و کاهش درآمد نفت نوشته و خواستار مصالحه ایران و سعودی شده اند.

چهلمین روز درگذشت مرتضی پاشایی، سالگرد زلزله بم و بحث هایی درباره بی تفاوتی در میان جوانان و نصف شدن رشد جمعیت کشور از دیگر مباحث این روزنامه هاست.

تغییر در دقیقه نود

حق نشر عکس na
Image caption صفحه اول، شماره اول مردم امروز

در حالی که ده روزی است سکوتی درباره مذاکرات هسته ای بر فضای رسانه ای کشور حکمفرماست، مردم امروز، امروز در اولین شماره خود با تیتر پشت پرده وین مصاحبه ای دارد و دنیای اقتصاد هم با تیتر «تغییر ناگهانی موضوع غرب در دقیقه نود» مصاحبه دیگری را منعکس کرده که اطلاعات تازه ای از مذاکرات هسته ای به دست می دهد.

به نوشته مردم امروز امیرحسین زمانی نیا، سفیر ویژه حسن روحانی برای نفت و عضو تیم مذاکرات هسته ای در اولین گفتگوی مطبوعاتی خود به عنوان معاون بین الملل وزارت نفت ناگفته هایی از مذاکره ایران با ۵+۱ را به خبرنگار ما رضا زندی در میان گذاشت از آن جمله گفت: وزرای خارجه آمریکا و عربستان سه شب قبل از مذاکرات وین در پاریس مالقات کرده بودند.

به نوشته رضا زندی خبرنگار مردم امروز، زمانی نیا گفته است که جان کری در وین به سعود الفیصل گفته بود نمیتواند به پاریس برود. وزیر خارجه آمریکا خودش ضروری دانست که درباره مذاکره با عربستان به ما توضیح دهد آمریکاییها به ما گفتند که مذاکراتشان با عربستان در مورد ایران نبوده است رفتار وزیر خارجه عربستان نوعی بدسلیقگی بود به دنبال وجوه مشترک با عربستان هستیم.

دنیای اقتصاد در ابتدای گزارش اصلی خود نوشته: در همین ارتباط، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به کارشکنی و شفاف نبودن مواضع غرب در مذاکرات هسته‌ای، گفت که در گفت‌وگوهای ماه گذشته وین، آنها تا صبح یکشنبه پیش به‌گونه‌ای اعلام موضع کرده بودند که گویی همه چیز به سمت نتیجه قطعی می‌رود، ولی به‌طور ناگهانی مواضع آنها تغییر کرد و این نشان می‌دهد که حتی مذاکره‌کنندگان آنها که وزیر خارجه آمریکا هم از جمله آنها بود از خود اختیاری ندارند.

علی‌اکبر ولایتی به نوشته دنیای اقتصاد درخصوص نامه محمدجواد ظریف به وزرای خارجه جهان هم گفت: دکتر ظریف اطلاع داده بودند که این کار را انجام داده‌اند، ولی در رابطه با جزئیات آن صحبتی نکرده‌اند، ولی هر دو ما و همچنین کسانی که در این حوزه فعالیت می‌کنند در چارچوب دیدگاه‌هایی که مقام معظم رهبری تعیین کردند حرکت کرده یا سخن می‌گوییم و در حقیقت این دیدگاه‌ها به هم خیلی نزدیک است.

بحران جامعه شناسی

محمد قوچانی در سرمقاله اولین شماره مردم امروز با اشاره به اجتماع جوانان در مراسم چهلم مرتضی پاشایی نوشته: »مردم«یا بخشی از مردم، با وجود سخنان تکان دهنده استاد دکتر یوسف اباذری در دانشــگاه تهران، حضوری پررنگ بر سر مزار این خوانندهی جوان پاپ در بهشت زهرا داشتند. »مردم« یا بخشی از مردم، به پند روشنفکران خویش گوش نسپردند، اما حاکمیت، یا بخشی از حاکمیت به حرفهای اباذری خوب توجه کرد و با داربست کشیدن به دور مزار، اینبار سعی کرد جمعیت را مهار کند و مانع از تبدیل یک حرکت اجتماعی به حرکتی سیاسی شود.

سردبیر این روزنامه در ادامه پرسیده: چرا مردم ایران به حرفهای روشــنفکران گوش نمیکنند، اما حکمرانان حرفهای آنان را نهتنها جدی میگیرند بلکه به کار میبندند؟ پس چرا چنین هیجان و هیاهو برانگیخته که اباذری همچون بســیاری از اســتادان جامعه شناسی عصر ما، روشنفکری چپگراســت. چپگرا به معنای جامعه گرا که اســطورهای به نام »مردم« نقطه کانونی آن را تشکیل میدهد.

در ادامه سرمقاله اولین شماره مردم امروز آمده: روشنفکران در طول تاریخ معاصر ایران در برابر اســتبداد و دیکتاتوری و برای براندازی بت ســلطنت از اســطورهای به نام خلق، جامعه و مردم سخن گفتهانــد. لویاتانــی را برانداختهاند تا لویاتانی دیگر را جایگزیــن آن کنند. اما چون مردم به عرصه رســیده اند و حقیقت خویش را بر پرده انداخته اند، آنان شگفتزده و هراسان شده اند و با فرار به جلو، عقبنشینی کرده اند. معصومیت این روشنفکران در برابر واقعیت جامعه، آنان را به شدت آسیبپذیر میکند و گاه از درون این معصومیت، هیبت هراسناکی ظهور میکند که نتیجه قهری اسطوره سازی است.

نسل جوان منطقی تر

حق نشر عکس na
Image caption طرح اردشیر رستمی، ایران

سعید معیدفر در مقاله ای در شرق در برابر خبری که از کاهش رشد جمعیت کشور منتشر شده نوشته: پس از انقلاب، نوعی انفجار جمعیتی رخ داد که سبب شد در دهه‌های ٨٠ و ٩٠، جمعیت جوان کشور به شدت افزایش یابد. این روند خواه‌ناخواه باعث بروز محدودیت‌هایی در خدمات مختلف آموزشی در تحصیلات ابتدایی و متوسطه و مدارس دو شیفت و موج درخواست ورود به دانشگاه شد و امروز به حوزه اشتغال و تشکیل خانواده رسیده است. افزایش نرخ بیکاری، تشکیل خانواده را منتفی کرده یا به تاخیر انداخته و پس از ازدواج نیز مسایل اقتصادی و تورم، فرزندآوری را دشوار کرده است. نکته دیگر اینکه سطح انتظار افراد نیز تغییر یافته است.

به نوشته این جامعه شناس: گسترش آموزش عالی که برای پاسخ به نیاز اولیه و ایجاد تاخیر در نیاز اشتغال صورت گرفت، جمعیتی را پدید آورده که نسبت به زندگی بسیار معقول رفتار می‌کنند. افزایش سن ازدواج نزدیک به ٣٠سال در دخترها و پسرها، سن مطلوب باروری را کاهش داده است. از طرفی به دلیل تغییر معیارها در نسل تحصیلکرده جوان، فرزندآوری اولین هدف زندگی آنان نیست. ارتقای سطح زندگی، تحصیلات تکمیلی و ایجاد شرایط با رفاه مطلوب برای فرزند احتمالی، فضا را دگرگون کرده است.

خلاصه مقاله شرق این که در واقع نوعی کنترل مبتنی بر نگاه منطقی ایجاد شده که قبلا وجود نداشت و این اقتضای زمانه امروز ماست. نگارنده با قیاس هر مقطع زمانی با مقاطع دیگر، کاملا مخالف بوده و خواستار درک صحیح و منطقی از پدیده‌های جامعه‌شناسی و جمعیتی است.

زهرا چیذری در گزارش اصلی جوان روزنامه سپاه پاسداران نوشته: «ایران در حال نزدیك شدن به سقوط جمعیتی است»‌؛‌ این تهدیدی است كه به رغم هشدارها و مطالبه جدی رهبر انقلاب در حوزه جمعیت همچنان وجود دارد و حالا نوبت به رئیس سازمان ثبت احوال رسیده تا با استناد به اسنادی از جنس آمار و ارقام و از تریبون نماز جمعه این هشدار را بیان كند. به گفته محمد ناظمی اردكانی، خانواده ایرانی نصف شده است و در حالی كه در دهه 60 هر خانواده شش نفر عضو داشت هم‌اكنون این تعداد به سه نفر كاهش پیدا كرده است.

زلزله آمدنی است

شهروند در ابتدای صفحاتی درباره سالگرد زلزله بم نوشته: آن روز بم که نه، ایران لرزید. صبح روز ٥دی ماه،‌ سال ٨٢. چند ساعت هم طول نکشید که خبرش به همه جا رسید؛ بم ویران شد. آن روز را همه یادشان است. اگر کسی نام بم را تا آن روز نشنیده بود، ٥دی ٨٢، بم را در ذهنش جاودانه کرد. حالا ١١‌سال از آن روز گذشته و بم، هنوز بم نشده.

بم؛ آن شهر پر از نخلستان‌های معروف و خرماهای صادراتی و مردم شاد، بعد آن روز، دیگر مانند قبلش نشد.

گزارش یادآوری کرده: زلزله ٦,٣ ریشتری، صبح آن روز ٤٤‌هزار نفر را با خودش برد و حدود ٤‌هزار نفر را معلول کرد. آوار شدن ارگ تاریخی بم را هم که همه یادشان است؛ ارگی که هنوز بعد از گذشت ١١‌سال و اجرا کردن چند طرح بازسازی، آنی نشده که بود. بعد از پالایش‌های اولیه جمعیتی که در سال‌های بعد از زلزله در بم انجام شد، حالا جمعیت این شهر به حدود ١٠٧‌هزار نفر رسیده. ١٠٧ هزارنفری که حالا شب و روزشان را در هویت جدید این شهر می‌گذرانند.

شهروند اضافه کرده: از آن روز به بعد، هر ‌سال ٥دی که می‌آید، مردم یا همان بازمانده‌های زلزله بی‌آن‌که حرفی بزنند راه بهشت زهرا را می‌گیرند و می‌روند بالای سر پدر و مادر، خواهر و برادر، پسر و دختر، عمه و خاله و ...‌ای را که زلزله ٦ ریشتری بم، ١١‌سال پیش آنها را با خودش برد. دیروز هم یازدهمین باری بود که بمی‌ها مثل هرسال به بهشت زهرا رفتند و سعی کردند غم این سال‌ها را با اشک‌هایشان از دلشان بیرون بریزند ....

بهرام عکاشه در مقاله ای که ابتکار آن را منعکس کرده نوشته: زلزله در ایران جدی است..برای پیش بینی یا پیش گویی و پیش یابی، مسائل مختلفی مطرح است. وقتی ما زلزله های ۵۰ سال اخیر ایران را در اختیار داریم و یکسری داده هایی مطالعه شده و مستند در دسترس است ایا می‌توانیم با این آمارها و اطلاعات بزرگی زلزله و محل وقوع آن را تخمین بزنیم؟ پیش بینی های آماری- اطلاعاتی می‌گویند در چه منطقه ای احتمال وقوع زلزله وجود دارد و پیش از رخ دادن زمینه های آمادگی باید بررسی شود.نقشه زلزله خیزی ایران نشان می‌دهد همه جای این کشور احتمال وقوع زلزله دارد.

به نوشته پدر زلزله شناسی ایران: حتی وضعیت ۵۰ سال اخیر نشان می‌دهد بعضی مناطق احتمال بیشتر و بعضی مناطق احتما وقوع کمتر است. به احتمال قابل بیان می‌توان گفت در استان سیستان و بلوچستان با توجه به داده هایی که بنده و همکاران در اختیاری مسئولان قرار داده ایم وقوع زلزله جدی است. اما زمان دقیق مشخص نیست و این یعنی باید ستاد مدیریت بحران در این منطقه و بسیاری دیگر از مناطق کشور تشکیل شود. ۲۵ سال پیش با همکاری کارشناسان روسها به داده ها و تجربیاتی دست یافتیم که می‌توانست زلزله ای در مازندران اتفاق افتاد را به شکل قابل بیانی پیش بینی کند و هشداردهد. این توان اطلاعاتی به کمک داده های قابل مطاله در هرمزگان به دست آمده بود.

به نوشته مقاله ابتکار: بعد از این همه خسارت ناشی از زلزله و با همه آگاهی نسبت به زلزله،کشور آزمایشگاه های مجهز ندارد.با همه این مشکلات و پیش آگاهی ها، چنین آزمایشگاهای در کشور نداریم، در حالی که عمق اهمیت بحران زلزله در ایران به حدی است که باید پایگاه های مختلف در سراسر کشور احداث شوند و یکسری سنجش های مختلف را انجام دهند.

نفت نصف قیمت

حق نشر عکس na
Image caption کارتون هادی نوروزی، فرهیختگان

امیر مدنی در سرمقاله مردم سالاری نوشته: تقریبا نیمی از قیمت ۱۱۵ دلاری خود در ماه ژون را از دست داده است.

ریزش قیمت‌ها که می تواند ادامه یافته و تا بشکه‌ای‌ ۲۰ دلار پائین آمده و نوسانی تا ۵۰ دلار داشته باشد کشور‌های عضو اوپک چون ایران و ونزوئلا، نیجریه،... و بیرون از اوپک چون روسیه را می تواند دچار مشکلات جدی درآمد‌ها کند. کشورهایی که درآمد‌های نفتی‌ نقشی‌ تعیین کننده در بودجه سالانه آنها دارد و ادامه وضع کنونی می تواند باعث نا آرامی‌های اجتماعی در آنها شود.

به نوشته این مقاله: از این روی برخی‌ از کارشناسان و سیاستمداران از توطئه‌های برنامه ریزی شده سخن می‌گویند. باور برخی‌ از کارشناسان بر این است که عربستان سعودی با هماهنگی برخی محافل در آمریکا با آمریکا بر آن است تا به مجازات اقتصاد روسیه بپردازد تا سیاست خود را در اوکراین تغییر دهد, یا ایران را وادار سازد که سیاست منطقه‌ای‌ خود را تغییر دهد.

در ادامه مقاله مردم سالاری آمده: عربستان که هر بشکه نفت را با هزینه تقریبی دو دلار استخراج می‌کند قادر است بسیاری از تولیدات نامتعارف و دیگر را از گردونه رقابت خارج کند و با جاری ساختن نفت ارزان حتی پژوهش در زمینه انرژی‌های آلترناتیو و نو را نیز متوقف سازد و به اقتصاد روسیه فشار‌های سنگین وارد کند و همچون سال ۱۹۷۷ ایران را دچار مشکلات چند گانه سازد. اما ایران و عربستان می توانند با به رسمیت شناختن تفاوت‌ها در چارچوب اوپک برای ثبات بازارها همکاری کرده از پیچیده تر شدن اوضاع پیشگیری کنند.یرانی است.

مهدی خسروی در تحلیلی پیرامون کاهش بهای جهانی نفت نوشته: قیمت جهانی نفت با کاهش چشمگیری روبرو شده است واقیعت‌های موجود در منطقه و بحران‌هایی که هر روز بر دامنه آنها افزوده می‌شود به خصوص موضوع نفت و عمیق‌تر شدن درگیری‌ها در سوریه و عراق لزوم بازنگری در سیاست‌های طرفین را روشن تر می‌سازد. عقلای کشور در حوزه خارجی باید با درک این شرایط حساس به فکر چاره‌اندیشی باشند. فاصله گرفتن از عربستان نمی‌تواند چاره کار باشد.

به نظر نویسنده این مقاله: سیاست برد- برد که چند صباحی است در ادبیات سیاست خارجی ما به خصوص در مسئله هسته‌ای بارها مطرح شده است چرا نتواند در موضوع عربستان نیز اعمال شود؟ فقط منافع ما در گیر این موضوع نیست بلکه منافع جهان اسلام نیز در گرو این روابط است؟ باید مستقیم همانند مذاکرات هسته‌ای با عربستانی‌ها هم وارد مذاکرات شویم. قضاوت‌های سریع و ناپخته و پافشاری بر مواضع در این زمان سخت کمکی بر حل بحران‌های منطقه نمی‌کند.

مقاله مردم سالاری تاکید کرده: قطعا اگر طرف عربستانی قاطعیت و حس همکاری ایران را متوجه شود‌، آنها نیز از مواضع و تندروی‌های خود در منطقه دست بر می‌دارند. استفاده از آقایان‌ هاشمی‌رفسنجانی و خاتمی به عنوان سفیران صلح و دوستی جهت بیان کردن مواضع ایران در قبال کشورهای اسلامی به خصوص عربستان می‌تواند به حل مشکل یاری فراوانی رساند. آنچه مسلم است عربستان نیز از پیچیدگی اوضاع در منطقه نگران است.

راستی چه خبر است؟

میترا زمانی در ستون طنز جهان صنعت نوشته: مثل اینکه این روزها از شنیدن خبر کتک خوردن دانش‌آموزان از معلمان خلاصی نداریم‌‌. دیروز خبر آمد که در کرج معلمی با دست طوری به پس سر شاگردش ‌زده که طرف از ناحیه صورت و بینی با میز برخورد ‌کرده و دماغش ‌شکسته است‌! معلم مدرسه بعد از این کتک زدن از دانش‌آموز می‌خواهد که اعلام کند این قضیه به علت برخورد صورت وی با دیوار بوده است‌‌. از طرف دیگر مدیر محترم مدرسه هم تاکید کرده که اگر پدر دانش‌آموز شکایت کند دانش‌آموز را به مدرسه راه نخواهد داد‌!

نویسنده افزوده: می‌شود یکی بگوید در آموزش‌وپرورش چه خبر است؟ امکانش هست یکی توضیح بدهد معلمی که همیشه در کشویش شلنگ داشته و با آن مرتب و نه یک‌بار و دوبار دانش‌آموزان را کتک می‌زده چطور آنقدر جسور و گستاخ می‌شود که خیلی راحت بینی دانش‌آموز را می‌شکند و مدیر هم برایش لاپوشانی می‌کند؟ چه خبر است؟ هفته‌ای نیست که خبر کتک خوردن دانش‌آموزی از سوی مدیر‌، ناظم و معلم اعلام نشود‌‌. چه خبر شده؟ مسابقه کتک زدن داریم؟ حداقل بگویید آدم خودش را برای شنیدن این خبرها آماده کند‌!

حق نشر عکس na
Image caption کارتون محمدرضا ثقفی، شهروند

شهرام شهیدی در ستون طنز شهروند با اشاره به افزایش موارد خشونت در مدارس، یک برنامه تلویزیونی راهگشا را تجسم کرده که در آن آقای دکتری می گوید: مشکل اصلی ساختار اقتصادی کشوره. من در این خصوص سی‌وپنج مقاله معتبر نوشتم که در صفحه فیس‌بوک خودم منتشرشان کردم و چهارصد و سی و پنج تا لایک خورده. به نظر من با توجه به افزایش موج خشونت در مدارس برای حفظ سلامت دانش‌آموزان و البته اولیا و مربیان عزیز بهتره مدارس کشور را تعطیل کنیم. این چند تا حسن داره: اول آمار ضرب‌وشتم به‌شدت کاهش پیدا می‌کنه. دوم با اخراج معلمان مشکل اعتراض صنفی معلمان به حقوق و دستمزدشان رفع میشه. سوم ترافیک کاهش پیدا می‌کنه و در ٩ ماه دیگه‌ سال هم عینهو تابستان‌ها از ترافیک روانی بهره‌مند میشیم. چهارم آلودگی هوا کمتر میشه و به تبع اون بیماری و ابتلا به سرطان کمتر میشه و این‌طوری بیمارستان‌ها هم خلوت میشه و صد البته کمبود پزشک متخصص هم از فهرست مشکلات خارج میشه و…

به نوشته این طنز نویس در این زمان مجری می گوید ببخشید یک پیام بازرگانی ببینیم و برگردیم. و متن پیام بازرگانی این است: ضرب‌وشتم دانش‌آموزان خود را به ما بسپارید. با جدیدترین متدها و وسایل کمک تهاجمی. با درد اما بدون به جای گذاشتن اثر فیزیکی. با استفاده از تجربه ما روان دانش‌آموزتان را تنبیه کنید نه جسمشان را. شیک و مجلسی. یکی بخر سه تا ببر.

در ادامه طنزنوشته شهروند آمده که مجری در ادامه برنامه از استاد می پرسد که موافق تنبیه کودکان است آیا این ظلم نیست؟ و

استاد جواب می دهد: نچ! ظلم بالسویه عدل است. این هم از قدیم گفتن. شما به گستره جغرافیایی تنبیه توجه کنید. همه جای ایران سرای من است. حتی بین خارجی و ایرانی فرقی قایل نشدن. به این میگن هدفمندی تنبیه دانش‌آموزی.

مطالب مرتبط