سقط غیرقانونی جنین؛ راه نجات یا نابودی

حق نشر عکس Thinkstock
Image caption به گفته مقامات وزارت بهداشت در سال ۹۱ حدود ۲۲۰ هزار سقط غیرقانونی انجام شده است

سقط جنین یکی از بحث های همیشگی حقوق دانان و جامعه پزشکی در سراسر دنیاست؛ اینکه بعد از دمیده شدن روح در جنین، آیا این کار قتل عمد محسوب می شود یا نه؟

طبق قوانین ایران در کنار بیماریهای حاد مادر، به هرگونه ناهنجاری جنینی که در آینده موجبات عسر و حرج مادر را فراهم آورد، مجوز سقط داده می شود.

این در حالیست که اگر جنین و مادر از سلامت جسمی کامل برخوردار باشند، حتی اگر بارداری حاصل تجاوز به زن باشد مجوز سقط صادر نمی شود و با متخلفین طبق قوانین حقوقی ایران و قانون مجازات اسلامی برخورد می شود.

پزشکی قانونی تهران در مهرماه سال جاری با ۱۳۰ درخواست مجوز سقط روبرو بود که تنها به ۸۴ درخواست پاسخ مثبت داده شد. بر اساس آخرین آمار پزشکی قانونی ایران، درخواست مجوز در شش ماه اول امسال ۶ درصد و صدور مجوز ۱۱.۵ درصد نسبت به زمان مشابه در سال گذشته افزایش داشته است.

با وجود تسهیل قوانین سقط در ایران، هنوز محدودیت ها موجب افزایش سقط های غیرقانونی می‌شوند.

به گفته مقامات وزارت بهداشت در سال ۹۱ حدود ۲۲۰ هزار سقط غیرقانونی انجام شده که ۱۲۰ هزار مورد آن به دلایل غیرپزشکی بوده است.

برخی کارشناسان، بازتر شدن فضای اجتماعی، گسترش روابط پیش از ازدواج و همچنین محدویت های مالی خانواده ها را از عوامل افزایش این آمار در ایران می دانند.

داروهای قاچاق برای سقط

فروش رسمی داروهای سقط در چهارماه اول امسال در ایران معادل ۱۲ میلیارد ریال برآورد می شود و فروشندگان غیرمجاز، دارو را تا دهها برابر قیمت اصلی می‌فروشند.

روزانه دهها نفر برای خرید دارو، راهی خیابان ناصرخسروی تهران می شوند، داروهایی که عمدتاً تاریخ مصرف گذشته و یا داروی دامی هستند.

به گفته فروشندگان، جوانان مجرد اولین گروه مراجعه کننده هستند. زنان متاهل که روابط خارج از خانواده را تجربه کرده اند دسته دوم مراجعان هستند. همچنین در این میان افرادی که بارداری ناخواسته داشته اند و یا پزشکی قانونی به هر دلیلی به آنها مجوز نداده است به چشم می خورند.

سقط با جراحی

مطبهای شخصی بدون مجوز، ماماها و یا پزشکانی که شبانه در بیمارستانها سقط انجام می دهند بخش دیگر این ماجرا هستند.

بسیاری از آنان از انجام سقط برای دختران مجرد سرباز می زنند. از آنجایی که مهارت فرد سقط کننده، داروی مورد استفاده و سن جنین تاثیر زیادی در اثر بخشی سقط و جلوگیری از خونریزی های وسیع و عفونت های بعدی دارد، متاهلان عمده مشتریان این مراکز هستند.

ساکشن جنین یکی از اصلی ترین روشهای سقط در ایران است. در این روش جنین در رحم به قطعات ریز تبدیل شده و سپس بیرون کشیده می شود.

در روش دیگری که در این مراکز استفاده می شود، جراح با استفاده از ابزار مخصوص جنین را از قابل دسترس ترین اندام تکه تکه کرده و بیرون می آورد. خطر پارگی اندامهای اطراف رحم یکی از عمده مشکلات این روش است.

اطمینان از اینکه جنین کاملا خارج شده باشد مهم ترین کنترلی است که باید انجام شود. باقی ماندن تکه های استخوانی، می‌تواند موجب پارگی رحم یا خونریزیهایی شود که می‌تواند مرگبار باشد.

آنچه مسلم است آمار وزارت بهداشت ایران از سقط های غیرقانونی، نتیجه تحقیق جامعی نیست و می توان انتظار رقمی فراتر را داشت. اینکه غیر از پایتخت، روزانه چند نفر در شهرهای دیگر اقدام به سقط جنین می کنند، روشن نیست.

سکوت مقامات ایرانی در قبال به خطر افتادن سلامت و حیات زنان، عدم ارائه خدمات مناسب به کسانی که دچار عوارض سقطهای غیرقانونی می شوند و اینکه چرا هیچوقت اقدام موثری برای جمع آوری داروهای قاچاق و فروشندگان غیرقانونی آن انجام نشده، سوالاتی است که بی پاسخی مانده‌اند.