۶ نکته درباره وضعیت اینترنت و شبکه ارتباطات ایران در سال پیش روی خورشیدی

حق نشر عکس AFP

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را می‌توان یکی از تاثیرگذارترین وزارتخانه‌ها در وضعیت اینترنت و ارتباطات ایران دانست؛ بررسی بودجه پیشنهادی سالانه این وزارتخانه می‌تواند به فهم دقیقی از سیاست‌های کلان این وزارتخانه کمک کند که تاثیر مستقیم و فوری بر اینترنت و شبکه ارتباطات ایران دارد.

در دی ماه سال جاری، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی گزارشی ۴۲ صفحه‌ای در مورد بودجه سال آینده بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات منتشر کرد که حاوی نکات جالب و مهمی در مورد سیاست‌های محمود واعظی و وزارتخانه زیر نظر وی یعنی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بود.

در ادامه به شش نکته مهم بودجه پیشنهادی سال آینده وزارت ارتباطات اشاره می‌شود که می‌تواند دید دقیق‌تری در مورد برنامه‌های سال آینده این وزارتخانه بدهد:

۱- مهمترین نکته در مورد بودجه وزارت ارتباطات افزایش سهم بودجه این وزارتخانه از بودجه کل کشور است که به حدود ۲ درصد رسیده است در حالی که این سهم در سال گذشته ۱.۵۲ درصد بوده است. براساس آنچه که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی اعلام کرده است، بخش بزرگی از بودجه سال ۱۳۹۴ وزارت ارتباطات در زمینه زیرساخت خرج خواهد شد و در عین حال بودجه مربوط به سرویس‌های خدماتی، تولید محتوا و منابع انسانی دچار کاهش شدیدی خواهند بود.

۲- دومین نکته در مورد بودجه سال آینده مربوط به تجارت الکترونیکی می‌شود و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی که مسئول صدور گواهی الکترونیکی است شاهد رشدی ۴۷ درصدی درآمدش خواهد بود. این رشد بدین معناست که در سال ۱۳۹۴ شهروندان ایران باید شاهد رونق و افزایش افراد و شرکت‌های فعال در زمینه تجارت الکترونیک باشند. رونقی که هم اکنون و با ظهور فروشگاه‌های آنلاینی مانند دیجی‌کالا تا حدود زیادی به چشم می‌آیند.

حق نشر عکس FARS
Image caption محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فن آوری اطلاعات ایران

۳- بر اساس بودجه پیشنهادی وزارت ارتباطات، ایرانیان در سال آینده نباید انتظار آغاز فعالیت اپراتور جدیدی را داشته باشند. علت عدم انتظار به این مورد باز می‌گردد که وزارت ارتباطات در درآمد سال ۱۳۹۴ خود هیچ بودجه‌ای را در زمینه «فعالیت اپراتورهای جدید» در نظر نگرفته است در حالی که در سال جاری مبلغ ۵۰ هزار میلیون تومان برای این منظور در نظر گرفته شده بود؛ البته باید به این نکته اشاره کرد که این میزان درآمد پیش‌بینی شده از طریق فعالیت اپراتورهای جدید تا نیمه آبان سال جاری صفر بوده است.

۴- نکته بعدی مربوط به پروژه خبرساز وزارت ارتباطات است که تاکنون نام‌های مختلفی داشته است: اینترنت ملی، اینترنت حلال، اینترنت پاک، شبکه ملی اطلاعات (شما). براساس آنچه که وزارت ارتباطات به عنوان بودجه سال آینده «شما» درخواست کرده است، بودجه این پروژه نسبت به سال گذشته دچار کاهش ۱۶ درصدی شده است.

براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، بیشتر این کاهش مربوط به توسعه این شبکه بوده است در حالی که بخش زیرساخت‌ها، مدیریت یکپارچه و کاربردهای این شبکه در مجموع افزایش ۱۰ درصدی‌ را شاهد خواهند بود. علاوه بر این تا نیمه آبان ماه سال جاری، وزارت ارتباطات تنها ۳۰.۲ درصد از بودجه اختصاص داده شده به «شما» را صرف کرده است و به همین دلیل می‌توان تاخیر در راه‌اندازی «شما» را انتظار داشت.

۵-بر اساس پیشنهادات، وزارت ارتباطات کمتر از ۱ درصد از بودجه سال آینده خود را به سرمایه انسانی اختصاص داده است در حالی که با توجه به شواهد موجود، آموزش عمومی، تخصصی و حرفه‌ای فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران بسیار ضروری است. هر چند که می‌توان این کاهش بودجه را به افزایش فعالیت شرکت‌های خصوصی در زمینه آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات نسبت داد که در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری داشته‌اند.

۶- در بودجه پیشنهادی سال آینده وزارت ارتباطات بودجه اختصاص داده شده به شبکه ارتباطی بسیج تحت عنوان «برنامه جذب آموزش توسعه بسیج (سازمان بسیج ارتش ۲۰ میلیونی)» است که شاید بتوان آن را بخشی از پروژه شبکه مستقل از اینترنت بسیج دانست که در آبان ماه سال جاری راه‌اندازی شد.