اذعان مقام آمریکایی به تاثیر بالقوه رویدادهای منطقه بر مذاکرات ایران

حق نشر عکس AP
Image caption خانم شرمن نقشی مهم در مذاکرات با ایران داشته است

با بالا گرفتن تنش ها در منطقه خلیج فارس از جمله اوج گیری بحران یمن،‌ وندی شرمن معاون وزارت خارجه آمریکا گفته است که نمی توان تاثیر بالقوه رویدادهای ژئوپولیتیک در منطقه بر روند مذاکرات با ایران بر سر برنامه اتمی را نادیده گرفت.

خانم شرمن یک روز پس از آن اظهار نظر می کند که عربستان با بمباران فرودگاه صنعا، پایتخت یمن، مانع فرود یک هواپیمای ایرانی شد و سپاه پاسداران ایران هم یک کشتی تجاری خطوط مرسک که از تنگه هرمز می گذشت را توقیف و به سوی سواحل خود هدایت کرد.

مقام های غربی و بسیاری کارشناسان اظهار امیدواری کرده اند که حل اختلاف بر سر برنامه اتمی ایران، به همکاری گسترده تر تهران و واشنگتن در مورد مسائل منطقه منجر شود، اما پیامدهای درگیری های شدید در یمن آن امیدواری ها را تحت الشعاع قرار داده است.

از زمان شدت گرفتن بحران یمن به دلیل شورش حوثی ها و متحدان آنها که باعث خشم عربستان سعودی و سایر کشورهای عرب خلیج فارس شده، مقام های آمریکایی تاکید کرده اند مذاکرات با ایران را صرفنظر از این حوادث پیش خواهند برد.

آنها استدلال کرده اند که حل اختلاف بر سر برنامه اتمی ایران به نفع منطقه از جمله کشورهای عرب است.

خانم شرمن هم همچنان اظهار امیدواری کرد که روند مذاکرات قدرت ها با ایران تا پایان ماه ژوئن به یک توافق جامع - برای اطمینان از صلح آمیز بودن برنامه اتمی این کشور - منجر شود.

با این حال او روز چهارشنبه اولین مقام آمریکایی شد که به خطر تاثیر بالقوه بحران های منطقه بر این فرآیند اذعان می کند. به گزارش رویترز او گفت: "... حوادث زیادی درحال روی دادن در جهان است، و این رویدادها می تواند موافقتنامه را از خط خارج کند."

خانم شرمن که در سفری مشغول بازدید از هند است هم این کشور و هم سایر کشورها را ترغیب کرد پیش از شروع مجدد مبادلات جدی با ایران، اجازه دهند توافق جامع با ایران سر بگیرد.

او گفت: "من می گویم شتاب نکنید. هنوز کاملا به یک موافقتنامه دست نیافته ایم.... ما درک می کنیم که هیچ کس نمی خواهد آخر صف باشد. اگر تحریم ها تخفیف یافت همه می خواهند اول صف باشند."

اخیرا یک هیات هندی برای توسعه یک میدان گازی و افزایش تولید نفت در صورت توافق ایران با قدرت ها، به ایران سفر کرده بود. ایران هم هیاتی را به سرپرستی بیژن زنگنه وزیر نفت راهی چین کرد.

خانم شرمن گفت که حتی اگر ایران و پنج به علاوه یک به توافق برسند، تحریم های مربوط به تروریسم و حقوق بشر علیه ایران لغو نخواهد شد. ایران حمایت از تروریسم و نقض حقوق بشر را رد می کند.

خانم شرمن گفت:‌ "ما هنوز کاملا نگران حمایت دولتی از تروریسم هستیم، هنوز کاملا نگران حقوق بشر هستیم، نگران آنچه در یمن اتفاق می افتد هستیم، آنچه در سوریه، لبنان و سایر نقاط جهان اتفاق می افتد هستیم."

دولت آمریکا ایران را متهم به ارسال سلاح برای شورشیان حوثی یمن کرده است؛ اتهامی که ایران رد می کند.

حمایت ظریف از دولت سوریه

حق نشر عکس .
Image caption آقای ظریف هم اکنون در سفر نیویورک به سر می برد

همزمان محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در سخنانی در دانشگاه نیویورک، از آمریکا و کشورهای عربی انتقاد کرده است که درخواست های آنها برای برکناری بشار اسد از قدرت به سال ها خونریزی بی دلیل در سوریه دامن زده است.

آقای ظریف گفت:‌ "کسانی که دولت سوریه را متهم می کنند، و می گویند که دست دولت سوریه به خون خیلی از مردم آلوده است باید عقب برگردند و از خود بپرسند که چند سال قبل چه چیزی مانع آتش بس در سوریه شد."

او افزود "تنها چیزی که مانع آتش بس شد.... یک پیش شرط بود" که می گفت آقای اسد نباید بخشی از دولت انتقالی در سوریه باشد.

اعتراضات علیه حکومت بشار اسد رئیس جمهور سوریه در بهار سال ۲۰۱۱ شروع شد و تا چند ماه مسالمت آمیز بود اما با سرکوب خونین دمشق مواجه شد. حدود یک سال بعد بود که خشونت های این کشور شکل جنگ داخلی به خود گرفت.

مخالفان دولت سوریه و کشورهای غربی ایران را متهم می کنند در این سرکوب به دولت آقای اسد کمک کرده است.

اما مقام های ایرانی در موارد معدود به وجود مخالفان سیاسی مشروع در سوریه اذعان کرده اند هرچند بیشتر مخالفان را "تروریست" می خوانند.

تلاش‌های کوفی عنان و اخضر ابراهیمی، دو نماینده سازمان ملل متحد برای ایجاد صلح در سوریه، در سه سال نخست آغاز بحران سوریه بی‌نتیجه ماند.

حق نشر عکس European Photopress Agency
Image caption خانم موگرینی نسبت به ایفای نقش مثبت ایران در سوریه ابراز امیدواری کرد

با این حال سازمان ملل بار دیگر برای برگزاری نشستی درباره سوریه در تلاش است و هفته پیش از ایران دعوت کرد در مذاکرات مشترک حل بحران سوریه شرکت کند. علاوه بر ایران، از قدرت‌های بزرگ منطقه‌ای و چند کشور جهان هم برای شرکت در دور تازه مذاکرات سوریه در ژنو دعوت شده است.

آقای ظریف گفت که ایران آماده است همه گزینه ها در مورد سوریه بررسی شود اما افزود که فرآیند صلح باید تحت هدایت سوریه باشد.

فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز سه شنبه اظهار امیدواری کرد توافق اتمی با ایران راه را برای "ایفای نقشی عمده اما مثبت از طرف ایران" در مناقشه های منطقه به خصوص سوریه هموار کند.

آقای ظریف در سخنانش در دانشگاه نیویورک همچنین بار دیگر خواستار گفتگوهای صلح در یمن با میانجیگری سازمان ملل برای پایان نبردها شد.

او گفت:‌ "همه طرف ها در یمن باید بدون شرط وارد دیالوگ شوند و من فکر نمی کنم که این گفتگوها باید در امارات متحده عربی انجام شود چون متاسفانه امارات بخشی از مناقشه شده است."

ائتلاف تحت هدایت عربستان سعودی که امارات هم از آن حمایت می کند برای چندین هفته مشغول انجام حملات هوایی به شورشیان یمن بوده است؛ اقدامی که به شدت ایران را خشمگین کرده است.

مطالب مرتبط