ایران و بریتانیا در دوره اول نخست‌وزیری دیوید کامرون: ۸ اتفاق منحصر به فرد

روابط ایران و بریتانیا در دوره اول نخست وزیری دیوید کامرون با یکی از پرفراز و فرودترین دوره روابط دو کشور همزمان شد. بسیاری از وقایعی که در مناسبات دو کشور در این دوره ۵ ساله رخ داد، صفت "اولین" یا "بی سابقه" دارد.

۱.شدیدترین تحریم ها

دولت دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا در سال ۱۳۹۰با تحریم بانک مرکزی ایران بی سابقه ترین تحریم های مالی و بانکی را علیه ایران اعمال کرد. این تحریم ها به دنبال تحریم های مالی و بانکی ایالات متحده علیه ایران تصویب شد و زمینه سلسله ای از تنش های بی سابقه را در روابط دو کشور فراهم کرد.

۲.بی سابقه ترین خسارت ها

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption حمله "دانشجویان بسیجی" به اماکن دیپلماتیک بریتانیا در تهران خسارت های گسترده ای در پی داشت

به دنبال تحریم بانک مرکزی ایران شماری از دانشجویان بسیجی به اماکن بریتانیا در تهران حمله کردند و خسارت های بی سابقه به سفارت بریتانیا و اقامتگاه رسمی کارکنان این کشور در تهران زدند. به دنبال این حمله در اقدامی کم سابقه شورای امنیت سازمان ملل با انتشار بیانیه ای خواستار حفظ امنیت اماکن دیپلماتیک کشورهای خارجی در ایران شد و اقدام دانشجویان بسیجی را محکوم کرد. مقام های بریتانیا گفتند در جریان این حمله چند شاهکار هنری به ارزش بیش از ۱ میلیون پوند تخریب یا ناپدید شد.

۳.کاهش بی سابقه روابط

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption حمله "دانشجویان بسیجی" به سفارت بریتانیا در تهران منجر به تعطیلی سفارت هر دو کشور شد

پس از تصویب تحریم بانک مرکزی ایران٬ مجلس ایران طرح کاهش روابط سیاسی با بریتانیا را تصویب کرد و سطح روابط را علیرغم مخالفت دولت وقت ایران٬ به کاردار کاهش داد. در این دوره پس از مدت ها غیبت، بریتانیا سفیر تازه ای را به تهران فرستاده بود که در انتظار دیدار با رییس جمهور ایران٬ تقدیم استوارنامه و شروع به کار رسمی بود اما دولت بریتانیا به دلیل حمله به اماکن دیپلماتیک این کشور در تهران٬ تمام کارکنان خود را از ایران فراخواند و رای به اخراج دیپلمات های ایرانی از بریتانیا داد. در این شرایط سفارتخانه های هر دو کشور در پایتخت های یکدیگر تعطیل شد و روابط دو کشور به پایین ترین سطح پیش از قطع کامل٬ کاهش یافت.

۴.نه در تهران نه در لندن

طی دوره اول نخست وزیری دیوید کامرون که تنش های کم سابقه ای در روابط ایران و بریتانیا رخ داد٬ هیچ سفر رسمی از سوی مقام های بلندپایه دولتی در سطح وزیر به بالا میان دو کشور انجام نشد.

۵.انتصاب کاردار غیرمقیم برای اولین بار

حق نشر عکس a
Image caption آجی شارما (نفر اول از راست) کاردار غیرمقیم بریتانیا در ایران

با پیروزی حسن روحانی در انتخابات خرداد ۱۳۹۲ دیوید کامرون این انتخاب را تبریک گفت و حدود ۴ ماه بعد هم وزرای خارجه دو کشور با هم در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل دیدار کردند. وزرای خارجه در این دیدار تصمیم به انتصاب کاردار غیرمقیم در تهران و لندن گرفتند. این اولین بار در تاریخ مدرن روابط دو کشور بود که سطح روابط ایران و بریتانیا به کاردار غیر مقیم می رسید.

۶.تبریک نادر به ملکه

در پی تولد فرزند پرنس ویلیام و همسرش کیت همیلتون که سومین وارث تاج و تخت در بریتانیا محسوب می شود٬ عباس عراقچی، سخنگوی وقت وزارت خارجه ایران تولد عضو جدید خانواده سلطنتی را به ملکه الیزابت و پرنس چارلز، ولیعهد این کشور تبریک گفت که در نوع خود اقدامی بی سابقه در مخاطب قرار دادن مقام های دربار بریتانیا از سوی ایران محسوب می شد. این تبریک با انتقاد شماری از چهره های محافظه کار در ایران رو به رو شد.

۷.اولین شادباش نوروزی

دیوید کامرون اولین نخست وزیر بریتانیا است که طی یک پیام ویدیویی جشن نوروز و سال نوی ایرانی را به شهروندان ایران و ایرانیان و بریتانیایی های ایرانی الاصل تبریک گفت.

۸.بی سابقه ترین دیدار

حق نشر عکس Reuters
Image caption حسن روحانی و دیوید کامرون در اولین دیدار یک رئیس جمهور ایران با نخست وزیر بریتانیا

حسن روحانی رییس جمهور ایران و دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا اولین رهبران کشورشان بودند که برای نخستین بار از زمان انقلاب بهمن ۱۳۵۷ با هم دیدار کردند. به بیان دیگر برای اولین بار در تاریخ یک رئیس جمهور ایران با یک نخست وزیر بریتانیا دیدار کرد. این ملاقات آخرین روزهای تابستان سال ۱۳۹۳ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک انجام شد.