'سوء مصرف الکل در ایران از مواد دیگر شایع تر است'

حق نشر عکس Thinkstock
Image caption در ایران تا به حال آماری رسمی درباره سوء مصرف الکل منتشر نشده است

دکتر علیرضا نوروزی رییس اداره پیشگیری ازسوء مصرف مواد مخدر وزارت بهداشت گفت امسال قرار است ۱۵۰ مرکز درمان سرپایی ترک الکل راه‌اندازی شود.

به گفته دکتر نوروزی، "این مراکز شرایط خاصی دارند و باید یک سری دوره‌های آموزشی نیز در آنها برگزار شود."

علاوه بر این، شش مرکز نیز برای بستری کردن افراد دچار سوء مصرف الکل در نظر گرفته خواهد شد.

آقای نوروزی افزوده است که برای معتادان تزریقی "بی‌سرپناه" نیز، "اتاق‌های امن تزریق" احداث خواهد شد. این طرح بخشی از برنامه جامع حمایتی برای ساماندهی جمعیت مصرف کننده تزریقی است که به گفته دکتر نوروزی وضعیتی "اسف‌بار" دارد.

پیش از این، وزارت بهداشت به چند کلینیک خصوصی اجازه پذیرش و درمان بیماران معتاد به الکل را داده بود.

مرکز ملی مطالعات اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران نخستین کلینیک دولتی ترک اعتیاد به الکل را سال پیش راه‌اندازی کرد.

در عین حال، با وجود اینکه مراکز ترک اعتیاد به انواع مواد آزادانه و با مجوز دولتی فعالیت می‌کنند، مراکز ترک اعتیاد به الکل سابقه بسیار کمی دارند.

الکل؛ شایع‌ترین ماده مصرفی

در ایران تا به حال آماری رسمی درباره سوء مصرف الکل منتشر نشده است.

اما بخصوص در طول دهه اخیر، طبق گزارش‌های مرکز اورژانس و مسمومیت در استان‌های ایران، آمار مسمومیت به الکل در حال افزایش بوده و در مقابل، سن مراجعان رو به کاهش بوده است.

در همین مدت، تحقیقاتی که بر روی جمعیت‌های کوچک انجام شده، حکایت از افزایش مصرف به ویژه در بین جوانان و دانشجویان داشته است.

برای مثال، تحقیقی که در ۵۷ دانشگاه در ایران روی بیش از پنج هزار دانشجو انجام شد نشان داد که مصرف الکل بیشتر از مواد دیگر (مخدر یا سکرآور) رایج بوده و از نظر تکرار مصرف نیز در رده اول قرار داشته است.

حق نشر عکس Thinkstock
Image caption برخی کارشناسان معتقدند با توجه به محدودیت‌ها و ملاحظات موجود در ایران آمار مصرف کنندگان الکل از ۱.۵ میلیون نفر بالاتر است

تحقیق دیگری نیز که در سال ۱۳۸۹ انجام شد، شیوع مصرف الکل را در میان دانش‌آموزان دبیرستان‌های تهران ۱۵.۱ درصد نشان داد.

در سال ۱۳۹۱، وزارت بهداشت ایران به طور غیر مستقیم و با توزیع پرسش‌نامه، برنامه‌ای کشوری را برای تخمین میزان مصرف الکل آغاز کرد.

بر اساس این تحقیقات، "الکل بیشتر از هر ماده [مخدر یا سکرآور] دیگری در ایران مصرف می‌شود" و شمار کسانی که الکل می نوشند به "بیش از یک و نیم میلیون نفر" می‌رسد که "۳۰ درصد زن و ۷۰ درصد مرد هستند."

علاوه بر این، ۲ درصد جمعیت حداقل یک بار در طول سال قبل از توزیع پرسشنامه الکل نوشیده بودند که این میزان، در جوانان ۱۸ تا ۳۰ سال بیشتر بود و به ۵ درصد می‌رسید.

از نظر جغرافیایی، به غیر از استان تهران، استان‌های اصفهان، فارس، تهران، کردستان، زنجان، یزد و گلستان از استان‌هایی بودند که بیش از بقیه در خطر سوء مصرف الکل قرار داشتند.

به استناد برخی تحقیقات، متوسط سن وابستگی به الکل در ایران به پایین‌ترین حد خود در دهه اخیر رسیده و میانگین سن کسانی که مبتلا به سوء مصرف هستند بین ۳۲ تا ۳۵ سال است.

به گزارش سازمان بهداشت جهانی، در دنیا سالانه ۲.۵ میلیون نفر بر اثر سوء مصرف الکل جان می‌بازند و ۴ درصد کل مرگ‌ها در جهان به علت الکل است.

در ایران، مسمومیت با متانول که در برخی از الکل‌های مصرفی غیر استاندارد وجود دارد، باعث مرگ ۱۴۵ نفر در عرض یک سال (۱۳۹۰-۱۳۸۹) شده است که بنا به بعضی تحقیقات، بیشتر نتیجه نوشیدن الکل دست‌ساز است.