#هسته‌ای؛ هشتگی که داغ نشد

Image caption خبرنگاران در وین می گویند روز جمعه روز ساکتی برای آنها بوده است

دور آخر مذاکرات هسته‌ای ایران که گمان می‌رفت هفته گذشته به پایان برسد همچنان ادامه دارد. با وجود اینکه موضوع هسته‌ای هنوز تب و تاب همیشگی‌اش را بین کاربران ایرانی پیدا نکرده، برای برخی از سیاستمداران بحث داغ این روزها است.

#هسته‌ای هشتگی بود که در دوره‌های قبل مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۵+۱ مورد استفاده کاربران شبکه های اجتماعی قرار می‌گرفت. شاید بتوان تمدید چندباره و نبود اطلاعات دقیق از روند مذاکرات را از دلایل کم رونق شدن هشتگ هسته‌ای به حساب آورد. اما اوضاع درصفحه های شبکه های اجتماعی سیاستمدارانی که مذاکرات هسته‌ای ایران دغدغه آنها است کمی متفاوت‌ است. به نظر می‌رسد که آنها به رسانه‌های سنتی بسنده نمی‌کنند و از شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر برای موضع‌گیری، خبررسانی و انتشار دیدگاهشان استفاده می‌کنند.

مثلا توییتر منسوب به آقای روحانی، رئیس جمهور ایران این روزها در مورد مواضع ایران توییت می‌کند. برخی از مخاطبان این صفحه در پاسخ به توییت‌های رییس جمهور ایران از مشکلات مردم ایران نوشته‌اند و خواستار "توافق هسته‌ای" شده‌اند و گروهی هم "عدم اطمینان به غرب" را به دولت یادآوری کرده‌اند. البته در هفته‌های گذشته، کاربران محافظه‌کار و تندرو که به "دلواپسان" مشهور شده‌اند، بارها خط قرمزهای رهبر ایران را به این بهانه در گوگل پلاس منتشر کرده‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل هم در روزهای گذشته انیمیشنی در صفحه فیس‌بوکش همرسانی کرده و نگرانی‌اش از مذاکرات هسته‌ای با ایران را به صورت تصویری عنوان کرده است. در این انیمیشن، ایران به "داعشی بزرگتر" تشبیه شده. برخی از کاربران فیسبوک به اشتراک گذاشتن این انیمیشن را پروپاگاندایی از طرف اسرائیل دانسته‌اند و عده‌ای نیز از مواضع اسرائیل در مورد ایران دفاع کرده‌اند.

اما در روزهای اخیر مسائل اجتماعی دیگری توجه کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی را به خود جلب کرده‌اند: ورود زنان به ورزشگاه و دیدن بازی والیبال، قانونی شدن ازدواج همجنسگرایان در تمام ایالت‌های آمریکا و برنامه تلویزیونی ماه عسل که امسال هم مثل سال‌های گذشته در طول ماه رمضان از شبکه سه تلویزیون ایران پخش می‌شود.

'به احترام مراجع'

بازیهای دور برگشت لیگ جهانی والیبال که در ایران برگزار می‌شود، موج جدیدی از توجه به ممنوعیت حضور زنان در ورزشگاه‌ها در ایران را در شبکه های اجتماعی ایجاد کرد.

عدم فروش بلیت به زنان برای ورود به ورزشگاه در اولین بازی دور برگشت بین ایران و آمریکا از موضوعات مورد بحث کاربران بود. چندی بعد اعتراض شهیندخت مولاوردی، معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهور ایران، به ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه که در صفحه فیس‌بوکش منتشر شد مورد توجه مخاطبان قرار گرفت. برخی از کاربران فیسبوک این مطلب را ستودند و از موضع‌گیری او تشکر کردند، عده‌ای نیز از عدم وجود اراده لازم و برنامه‌ای مشخص برای هموار کردن بستر حضور زنان در ورزشگاه‌ها گلایه کردند.

در همین حال عده‌ای هم از مردانی که تصمیم داشتند برای تماشای والیبال به استادیوم بروند خواستند با نرفتنشان، اعتراض خودشان را به این ممنوعیت نشان بدهند که همین پیشنهاد هم موافقان و مخالفان خود را داشت.

بعد از چند روز که هشتگ والیبال به فراموشی سپرده شده بود، موضوع حضور زنان در ورزشگاه با صحبت‌های جدید خانم مولاوردی دوباره داغ شد. خانم مولاوردی دلیل پیگیری نکردن دولت در مورد حضور زنان در ورزشگاه را احترام مراجع دانسته بود. #ا حترام_مراجع جای #والیبال را در توییتر گرفت. از طنزهای فراوانی که با این هشتگ توییت شده بگذریم، برخی از کاربران توییتر نگران محروم شدن ایران از میزبانی والیبال سال آینده هستند و برخی نیز تفکر این چنینی را دلیل عدم پیشرفت زنان در ایران می‌دانند و می‌گویند دولت نباید راضی می‌شد که برای احترام به مراجع از حق نیمی از مردم چشم بپوشد.

'ماه عسل' تلخ یا شیرین

"ماه عسل" برنامه تلویزیونی که در ماه رمضان از شبکه سه تلویزیون ایران پخش می‌شود چند سالی است که حاشیه‌هایی را به ویژه در شبکه‌های اجتماعی به همراه دارد. انتقادهای گسترده به نحوه اجرا، محتوا و مهمان‌های برنامه از یک سو و تعریف و تمجید از احسان علیخانی، مجری این برنامه و محتوای آن از سوی دیگر از جمله مواردی هستند که کاربران از آن سخن می گویند.

برخی مجری برنامه را "مداح مدرن" می‌نامند که هدفش درآوردن اشک بیننده و جلب ترحم است، برخی دیگر هم او را مجری رُکی می‌دانند که به درستی نگاهی به زیر پوست شهر می اندازد.

برخی از فعالان برابری جنسیتی، ادبیات احسان علیخانی را در این برنامه "سکسیتی" و حاوی تبعیض جنسیتی می‌دانند و در کمپین‌هایی تلاش می‌کنند توجه بقیه کاربران را به این موضوع جلب کنند. برخی از آنها از سایرین هم می‌خواهند که در این موارد سکوت نکنند.

البته اخیرا دامنه بحث‌ها و انتقادها به این برنامه با دعوت از زنانی که مشاغلی مانند راننده کامیون، مهندس معدن و پوزر عروس داشتند گسترده‌تر شده و شکل دیگری به خود گرفته است. مثلا، انتشار عکس های پوزر( مدل) عروسی که در این برنامه حضور داشت در شبکه‌های اجتماعی باعث شد، معاون تلویزیون ایران، رسما خواستار توبیخ عوامل انتخاب "مهمانان نامناسب" در برنامه ماه عسل شود.

انتقادها به این برنامه در رسانه‌هایی مثل خبرگزاری فارس هم بالا گرفته است. عده‌ای از مخاطبان این سایت‌ها می‌گویند، زنان مهمان این برنامه الگوی مناسبی برای مخاطبان زن در ایران نیستند. عده‌ای از آنها حضور این مهمان‌ها را نشانه ترویج فرهنگی اشتباه در بین زنان می‌دانند. در عین حال هستند مخاطبانی که عقیده دارند این برنامه واقعیت جامعه امروزی ایران و تنوع مشاغل را نشان می‌دهد.

رنگین کمانی‌ها

قانونی شدن ازدواج همجنس‌ها در آمریکا خبری بود که باعث شد نماد "رنگین کمان " و موضوع همجنسگرایی، برای چند روز در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده مطرح شود.

از کاخ سفید گرفته تا عکس‌های پروفایل برخی کاربران فیسبوک، شش رنگ شد.

در عین حال این مساله هم مطرح شد که گویا برخی کاربران فارسی زبان، که عکس خود را با استفاده از ابزاری که فیسبوک در اختیارشان گذاشته بود شش رنگ کرده بودند، نمی‌دانستند رنگین کمان نماد دگرباشان است و این کار به مفهوم حمایت از آنها بوده است.

مارک زاکربرگ، مدیرعمل و موسس فیسبوک اولین نفری بود که با رنگین کمانی کردن عکس فیسبوکش این امکان را به سایرین هم معرفی کرد.

برخی از فعالان حقوق اقلیت‌های جنسیتی این اقدام فیسبوک را ستودند و هدف نهایی این موج فیسبوکی را بالا بردن آگاهی مردم از وضعیت همجنسگراها دانستند و برخی هم این موج رنگین کمانی را مانند بقیه موج‌های اینترنتی بی اثر قلمداد کردند.

بر اساس گزارش‌ها موج رنگین کمانی فیسبوک با استقبال ۲۶ میلیون کاربر در جهان روبرو شد.

همه این اتفاقات در حالی در شبکه‌های اجتماعی افتاده که مذاکرات هسته ای ایران در وین در جریان است. شاید توجه کاربران شبکه های اجتماعی با نزدیک شدن به پایان مهلت این مذاکرات به مساله هسته‌ای بیشتر شود.