روزنامه‌های تهران: فرصت جبران به پاریس و تغییر سیاست اردوغان

روزنامه‌های امروز صبح تهران در شنبه سوم مرداد در عنوان‌های اصلی خود سخنان جان کری در سنای آمریکا را نقل کرده و از زبان وزیر خارجه آمریکا نوشته اند ایران شکست دادنی نیست. سفر قریب الوقوع نخست وزیر فرانسه به ایران و مخالفت هایی که با آن ابراز شده است از جمله دیگر اخبار این روزنامه هاست.

آثار و پی آمدهای تغییر سیاست خارجی ترکیه نسبت به سوریه و منطقه، از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

جنجال سفر فابیوس

حق نشر عکس na
Image caption تیتر و عکس صفحه اول ابتکار

مهدی وکیلی در ابتکار نوشته: جنجال‌های رسانه ای بر سر ورود وزیر خارجه فرانسه به ایران دیروز به تریبون نماز جمعه هم رسید و خطیب نماز جمعه تهران از مسئولین خواست تا فرش قرمز برای وی پهن نکنند. مناقشه تاریخی بین ایران و فرانسه درباره خون‌های آلوده و مواضع سرسختانه فابیوس در مذاکرات هسته ای علیه تیم مذاکره کننده ایران و حمایت از مواضع سعودی‌ و اسراییل هم مورد انتقاد افکار عمومی در ایران است.

به نوشته ابتکار در روابط دیپلماتیک بلوغ این است که با حفظ رابطه بیشترین امتیاز را از طرف مقابل دریافت کنی.اینکه از ورود وزیر خارجه یک کشور تاثیر گذاردر اروپا و دنیا جلوگیری کنیم هنر نیست اینکه بتوانیم از اشتباهاتی که آن ها انجام داده اند استفاده کنیم و بیشترین امتیاز را بگیریم هنر است.از آخرین سفر وزیر خارجه فرانسه به تهران بیش از ۱۲ سال می گذرد. برقراری ارتباط با دنیا شاید در بند‌های توافق هسته ای نبود ولی یکی از پیامدهای غیر قابل اجتناب آن است.

قانون با عنوان «به فرانسه فرصت جبران بدهیم» نوشته:گرد و خاک سفر لوران فابیوس به ایران قبل از خودش به تهران رسید. این چهره فرانسوی که مردم‌ایران دل خوشی از وی به دلیل ارسال خون‌های‌آلوده به کشور ندارند، در روزهای آینده قرار است بعد از ۱۰ سال در صدر هیاتی به کشورمان سفر کند ولی انتقاد ها و اعتراض ها به حضور او در ایران به اهرم فشار دیگری بر فعالیت‌های دیپلماتیک دولت مبدل شده است.

به نظر این روزنامه: فابیوس به تهران قصد دارند ناکامی‌های خود در انتخابات و توافق هسته ای را تلافی‌کنند.این درحالی است که دولت با دیپلماسی چند وجهی خود تلاش می‌کند از طریق روابط دیپلماتیک و مذاکرات به همه حقوق حقه ملت ایران دسترسی پیدا کند ولی برخی این را برنمی‌تابند. از سوی دیگر اگر قرار باشد در حوزه سیاست خارجی مبنا را اقدامات گذشته افراد و دولت‌ها قرار داد، امروزه باید در دنیا با نیم‌بیشتر کشورها درگیری و روابط خصمانه داشت.

در انتهای مقاله قانون آمده: کارشکنی‌ها و پچ‌پچ‌های مخالفان دیپلماسی سبب توقف سیاست‌خارجی تهران نمی‌شود و روحانی یا همان شیخ‌دیپلمات بهتر از هر مسئله ای می‌داند دیپلماسی را باید چگونه دنبال کند و درآستانه سفر فابیوس به تهران بعد از مد‌ت‌ها بارئیس‌جمهور فرانسه به صورت تلفنی گفت‌وگو و بر تدوین نقشه راه برای توسعه و تعمیق روابط دوجانبه تأکیدکرد.

نکوهشگران و ستایشگران بازار

احمد غلامی در مقاله ای در شرق نوشته: پس از توافق هسته‌ای، ایران‌هراسانِ تا همین چندی پیش، انگار که خواب‌نما شده باشند، دریافته‌اند که ایران می‌تواند بازار خوبی باشد. هرچه باشد این کشور خاورمیانه‌ای، جمعیت جوان و تحصیل‌کرده‌ای دارد که می‌تواند نیروی کار مطمئن و ارزانی را تضمین کند. شهرنشینی‌اش نسبت به دیگر کشورهای منطقه گسترده‌تر است. منابع اولیه مناسبی هم برای سرمایه‌گذاری دارد.

سردبیر شرق ضمن بر شمردن مزیت‌های تجارت با ایران برای اروپا نوشته: اما این همه ماجرا نیست. در دوران هشت‌ساله احمدی‌نژاد، اقتصاد ایران به‌شدت انحصاری شد. مثل یک اشتباه ویرایشی، «بانک»‌ها جای خود را به «بابک»‌ها دادند. ارزش کار شدیدا افول کرد و رکود همراه با تورم بر سر بخش عظیمی از مردم سایه گسترد. بخشی از انحصارات به‌ناگزیر از شرایط تحریم‌ها ناشی می‌شد. حالا پس از دستیابی به توافق، اقتصاد ایران استعداد ویژه‌ای برای رقابتی‌شدن پیدا کرده است.

پیش بینی نویسنده مقاله این است که: بخشی از منافع حاصل از اقتصاد انحصاری دوران احمدی‌نژاد به رقابت میل پیدا می‌کند. و البته هستند عده‌ای که مهیای این سفره نیستند و نمی‌توانند به سودهای اندک و درازمدت قناعت کنند. این بخش مهم‌ترین منتقدان و معترضان اقتصاد پساتوافق ایران را شامل می‌شوند.

اسم رمز پساتحریم

عبدالله گنجی در سرمقاله جوان و در مخالفت با سیاست‌های خارجی دولت روحانی نوشته: «توسعه» اسم رمز عبور از سیاست‌های کلی نظام در خصوص نحوه مواجهه با امریکاست. چنان بر طبل توسعه می‌کوبند که گویی پرونده هسته‌ای کلید ورود یک کشور عقب‌مانده به حریم خصوصی کدخداست و با عباراتی همچون «توسعه اولویت پساتحریم» و طراحی کاریکاتور اوباما با میدان آزادی و ورود مکدونالد به ایران سعی می‌کنند با سیاست «راه بینداز،‌ جا بینداز» آرزوهای خود را به خبر تبدیل نمایند.

به نظر مدیر روزنامه سپاه پاسداران: تبدیل «توسعه» به «گفتمان پساتحریم» نه برای توسعه و آبادانی واقعی کشور که با دو هدف دیگر صورت می‌گیرد؛ اول لجاجت با سیاست نظام که «فقط در موضوع هسته‌ای مذاکره می‌کنیم» و دوم عبور و عدول از سیاست‌ اقتصاد مقاومتی و حرکت و هضم در پروسه جهانی شدن است.

سرمقاله جوان اظهار عقیده کرده که: در ادامه همین سیاست در ماه‌های گذشته از سوی تجدیدنظرطلبان هیچ خدشه ای نسبت به امریکا وارد نشده است. گویی تمام تقصیرات و مشکلات را نظام جمهوری اسلامی ساخته و پرداخته است و به امریکا ظلم صورت گرفته است. خلاصه اینکه مسئله توسعه پساتحریم را چنان پررنگ طرح می‌کنند که گویی «مکتب وابستگی» و «قمر- متروپل» در خصوص ایران آماده اجراست و یا راهی جز توسعه خطی «روستو» نیست.

پاسخ مناسب به منطق کنگره آمریکا

حق نشر عکس na
Image caption کارتون فیروزه مظفری، اعتماد

مصطفی عابدی در سرمقاله شهروند نوشته: توافق میان ایران و ١+٥ به جایی رسیده که به نظر بازگشت‌ناپذیر است. هرچند برخلاف تصور عده‌ای که گمان می‌کردند، رسیدن به این توافق پایان راه است، باید گفت که به تعبیری آغاز راه است، تا کنون فقط از اولین یا شاید مهم‌ترین پیچ یا گردنه عبور شده است. دلیل این ادعا نه فقط به سازوکار موجود در توافق مربوط می‌شود، بلکه به تحولات سیاسی داخلی کشورها و به‌طور مشخص ایران و ایالات متحده نیز ربط دارد، و هرگاه کسانی مصدر امور سیاسی در این دو کشور قرار گیرند که بخواهند توافق را دچار خدشه کنند و یا اینکه نخواهند مسیر طبیعی‌اش را طی کند، در این صورت قادر خواهند بود که چنین اختلالی را ایجاد کنند.

مقاله این روزنامه یادآور شده: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های هر قراردادی شیوه حل‌اختلاف احتمالی است. این موضوع در قراردادهای عادی با ذکر یک ماده و به این صورت توافق می‌شود که در صورت بروز اختلاف، نهاد قضایی یا داوری مشخص و مرضی‌الطرفین حکم خواهد داد. ولی در این توافق چنین نهادی وجود ندارد و در نهایت قدرت و خواست طرفین است که اجرای توافق و حتی چگونگی اجرایش را تعیین و تضمین می‌کند.

سرمقاله شهروند به این جا رسیده که: مخالفان توافق ها فاقد هرگونه منطق قابل قبولی جز قدرت و خودبزرگ‌بینی اند. کسانی که شاهد پرسش و پاسخ جان کری و دو وزیر دیگر دولت ایالات متحده در کمیسیون روابط خارجی سنای آمریکا بودند، به خوبی متوجه شدند که چرا به‌رغم اظهارات گوناگون و بیان ادله از سوی نمایندگان دولت آمریکا و کسانی که در جریان توافق بودند، اعضای سنای آمریکا به‌ویژه اعضای حزب جمهوری‌خواهان هیچ انعطافی در ذهنیت خود نشان نمی‌دادند، گویی که مرغ ذهنیت آنان یک پا دارد. یک پایی که در اسراییل قرار دارد. نمایندگان سنای آمریکا نه فقط علیه ایران، بلکه به‌طور ضمنی علیه هم‌پیمانان غربی خود نیز موضع داشتند، و آنها را نیز فاقد اعتبار دانسته و شایسته احترام تلقی نمی‌کردند. چرا چنین برداشتی از سخنان آنان می‌شود؟

محسن فرامرزی در سرمقاله مردم سالاری نوشته: با مطرح شدن استراتژی بازی برد- برد، این پیام به غرب داده شد که ایران حاضر است در قبال دادن امتیاز، امتیاز بگیرد به گونه‌ای که دو طرف مذاکره، راضی میز مذاکره را ترک کنند. هر چند در ابتدا رسیدن به این نقطه دور از ذهن بود اما هرچه مذاکرات جلوتر می‌رفت، دستیابی به توافق محتمل‌تر می‌شد تا اینکه توافق با غرب در زمینه فعالیت هسته‌ای حاصل شد و ایران با قبول برخی محدودیت‌ها در زمینه فعالیت هسته‌ای، توانست حق غنی‌سازی را در خاک خود به دست آورد. این همان حقی بود که با ادبیات تند و پرخاشگری هیچ گاه به دست نیامده بود.

نویسنده معتقد است: درس و دستاورد مهمی‌که از مذاکرات به دست آمده این است که برای تامین منافع ملی خود در عرصه بین‌الملل باید از ادبیات دیپلماتیک و میز مذاکره استفاده کرد. در آن هشت سال در قبال ادبیات مسئولان وقت هیچ دستاوردی جز صدور شش قطعنامه علیه کشورمان نداشتیم. همانگونه که در داخل کشور، صندوق‌های رای کم هزینه‌ترین راه برای تعیین هیات حاکمه کشور است در عرصه بین‌المللی نیز استفاده از میز مذاکره کم‌هزینه ترین راه برای تامین منافع ملی است.

نتیجه سرمقاله مردم سالاری این که: پس باید ذهنیت تقابل به دنیا را به تعامل تغییر داد و این درس مهم را گرفت که مذاکره با قبول ماهیت آن، مسیر مناسب‌تری نسبت به تقابل با دنیاست. ظریف گفته است که جهان از توافق هسته‌ای به عنوان پیروزی عقلانیت و منطق بر جنگ‌طلبی استقبال کرده است بنابراین می‌توان از این اظهارنظر استنباط کرد که می‌توان با منطق، عقلانیت و مذاکره، منافع ملی خود را در برابر زیاده‌خواهی دیگران تامین کرد.

دیپلماسی فوتبال

شهرام شهیدی در ستون طنز شهروند از قول رییس جمهور نوشته در مذاکرات سه گل زدیم، دو گل خوردیم و با این مقدمه به انعکاس چند واکنش به این اظهار نظر پرداخته:

صدای عادل فردوسی‌پور: چه می‌کنه این تیم مذاکره‌کننده. چقدر ما خوبیم!

یک منتقد چپ: بعد به این نتیجه می‌گویید برد - برد؟

یک منتقد راست: آهان ببین الان با این حرفتان فوتبال را سیاسی کردید. فیفا تعلیق‌مان کرد، تقصیر تیم تدبیر است.

کارشناس امور بین‌النهرین و می‌سی‌سی‌پی: با توجه به صحبت‌های کری و تیم مذاکره‌کننده آمریکایی در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا به نظر می‌رسد علاوه بر گل‌های زیبای تیم ما، گل به خودی تیم آمریکا هم در این پیروزی نقش داشته.

پرسش یک عابر سر به زیر: با توجه به زدن سه گل و دریافت دو گل آیا دفاع ما خوب نبوده که گل خوردیم یا تیم حریف لیزر می‌انداخته تو چشم دروازه‌بان ما؟ یا حمله آنها قوی‌تر از دفاع‌شان نبوده؟ یا چون در زمین حریف بازی می‌کردیم این‌جوری شده؟

تغییر سیاست ترکیه

حق نشر عکس na
Image caption کارتون احسان گنجی

ایران روزنامه دولت در مقاله ای نوشته: حادثه انتحاری هفته گذشته در شهر سوروچ و کشته یا زخمی شدن ۱۳۲ جوان کرد و جنبش خیابانی کردها، حزب حاکم ترکیه در شرایطی قرار دارد که چاره‌ای جز تغییر اولویت خود در قبال سوریه نمی‌بیند، به عبارتی اکنون مصلحت حزبی و سیاسی خود را در آن می‌بیند که پروژه موسوم به سقوط نظام سوریه را برای مدتی در اولویت‌های بعدی قرار دهد و با امریکا در زمینه مبارزه با داعش همسو شود.

در ادامه مقاله آمده: نکته مهم شرایط سیاسی کنونی ترکیه است که در آستانه تشکیل یک دولت ائتلافی قرار دارد و برای تشکیل چنین دولتی ثبات و آرامش جزو اصول اساسی است که می‌تواند فضا را برای رایزنی‌ها فراهم کند، در حالی که فضای سیاسی بویژه بعد از کشتار کردهای کوبانی کاملاً رنگ امنیتی گرفته است و روند صلح دولت آنکارا با کردها ناتمام مانده و تا زمانی که این پروسه کامل نشود چرخه باطل نا‌امنی در ترکیه ماندگار است.

مقاله روزنامه ایران بدین جا رسیده که: به‌رغم همه تغییرات و تسویه حساب‌هایی که اردوغان در ارتش انجام داده بیم پررنگ شدن نقش نظامیان در تحولات سیاسی ترکیه می‌رود و حزب حاکم می‌داند اگر شرایط بخوبی مدیریت نشود نظامیان وارد عرصه می‌شوند. تجربه تاریخ ترکیه به روشنی می‌گوید بازگشت نظامیان به صحنه، پیامد قهری ضعف دولت و نظام تک حزبی است.

افشین غلامی در مقاله ای در شرق نوشته: علاوه بر ترس ترکیه از موجودیت‌گرفتن منطقه و تمایلات ناسیونالیسم کردی در مرزهایش، رابطه و چگونگی بهره‌برداری از دولت داعش است که اینک توانسته است به نیمی از کشور سوریه و عراق دست یابد. نگاه راهبردی ترکیه و استفاده از پتانسیل داعش به عنوان اهرمی در مسائل منطقه‌ای گویای این است که این کشور چگونه با تجهیز و ورود و خروج پیکارجویان تندرو از مرزهای زمینی‌اش استفاده می‌کند، به‌نحوی‌که دیده‌بان حقوق بشر از ورود ده‌ها نفر در روز از این مناطق خبر می‌دهد.

نویسنده مقاله اهداف ترکیه را در سه بخش خلاصه کرده: بهره‌برداری از پتاسیل گروه‌های تندرو در شکستن محورهای مقاومت،دستیابی و خرید نفت ارزان از داعشو فشار به گروه‌های نزدیک به حزب کارگران کردستان در داخل و خارج ترکیه.

به نظر مقاله شرق: مسئله مهم دیگری که کمتر به آن پرداخته می‌شود، ترس ترکیه از رسیدن کردها به دریاست. کردها اگر بتوانند نواحی بین کانتون کوبانی و عفرین را که چیزی در حدود ٨٠ کیلومتر است آزاد‌سازی کنند، تقریبا ٢٥ کیلومتر با دریا فاصله خواهند داشت و نهایتا با آزاد‌سازی شهر اسکنرون به دریا خواهند رسید. این مسئله برای ترکیه مصادف است با زنگ خطر و ازدست‌رفتن هر آنچه تا اینک براساس آن سیاست کرده‌اند.

خبرهای خوش

اعتماد در سرمقاله خود نوشته در این روزها خبرهای نویدبخش دیگری هم هست، از جمله آزادی و توقف مجازات برخی از زندانیانی است که در پی حوادث تاسف‌بار سال ١٣٨٨، به زندان یا سایر مجازات‌ها محکوم شدند. اگرچه بخش قابل توجهی از این افراد دوران محکومیت خود را تا پایان مدت قانونی تحمل کردند، ولی تعدادی از آنان هم هستند که پیش از پایان یا در هنگام دوره تبعید، از مجازات معاف شده‌اند و در هفته گذشه خبر مربوط به آنها اعلام شد.

مقاله این روزنامه با اشاره به کسانی که: از همان دوران اول زندان خود و پس از چند ماه یا یک سال و چند ماه آزاد شدند و چه بهتر می‌بود با بقیه نیز به همین روش برخورد می‌شد. اکنون می‌توان دید که کدام‌یک از این دو روش برای فضای کلی جامعه مفیدتر بوده است. این ارزیابی را می‌توان از طریق نهادهای ذی‌ربط با مساله به خوبی انجام داد. چه از حیث نحوه رفتار و برخورد سیاسی افرادی که زودتر آزاد شدند و چه از نظر اثرات بیرونی ماجرا.

اگرچه مقامات قضایی معتقدند که زندانی سیاسی ندارند، ولی واقعیتی را که در ذهن جامعه و افکار عمومی وجود دارد نمی‌توان با استناد به مواد تغییر داد، به ویژه فراموش نکنیم که جرم سیاسی در قانون اساسی پذیرفته شده است، حال اگر پس از نزدیک به چهار دهه این جرم در قوانین عادی تعریف و پذیرفته نشده است، به معنای نبودن آن در بطن و واقعیت جامعه نیست. بنابراین وجود این افراد در زندان نه‌تنها کمکی به فضای سیاسی داخل کشور نمی‌کند، بلکه تبعات بین‌المللی خاص خود را هم داشته و دارد.

کلید احمدی نژاد

حق نشر عکس na
Image caption کارتون احمد عربانی، قانون

محمد حسین روانبخش در ستون طنز مردم سالاری به یاد آورده که امروز دقیقا در سوم مرداد ۸۹، در زمانی که هیچ دلواپسی هنوز کشف نشده بود و همه چیز گل و بلبل بود و سعید جلیلی هم در مذاکرات تلاش بسیار داشت تا به طرفهای غربی تاریخ درس دهد ، محمود احمدی‌نژاد از «کلید» خودش رونمایی کرد ! لابد باور نمی‌کنید که محمود احمدی نژاد علاوه بر «هاله نور» ، «کاپشن» و تعدادی «پاکدست»، «کلید» هم داشته و فکر می‌کنید کلید فقط مختص حسن روحانی است؟!

به نوشته این طنزنویس: احمدی نژاد در آن تاریخ داشت در پنجمین جشنواره ملی کارآفرینان برترادعای غرب در مورد تحریم بنزین را مورد اشاره قرار داد و گفت: می‌گویند که بنزین را تحریم می کنیم. این از آرزوهای من است که بنزین تحریم شود. ظرف دو روز ۱۷ میلیون لیتر جایگزین می کنیم. همه کارها را انجام داده ایم و کلیدش آماده و در دست ماست. هر چیزی را که می خواهند تحریم کنند ببینند ظرف چند ماه کارآفرینان ما بهترینش را جای آن می گذارند. می خواهید ایمان، اراده، همت، عشق و یک ملت بزرگ را تحریم کنید؟

ستون طنز مردم سالاری با نقل جمله دیگری از احمدی نژاد که گفته بود نمی دانند که با چه کسی حرف می زنند و دقیقا همان کاری را می کنند که ما می خواهیم، مدیریت جهانی، اضافه کرده: این کلید با شدت بسیار مناسبی در قفل چرخید، تحریمها اضافه شد و غربی ها همان کاری را کردند که احمدی‌نژاد می‌خواست اما ، حیف که کسی نیامد مدیریت جهانی را به احمدی نژاد بدهد و این طور شد که جمشید بسم الله به تنهایی بازار ارز را بهم ریخت و دولت احمدی نژاد و سایر پاکدستها ماندند که چه باید بکنند.

مطالب مرتبط