سناتور ارشد دموکرات با توافق هسته‌ای ایران مخالفت کرد

حق نشر عکس Reuters
Image caption شومر گفته "پس از مطالعه عمیق" نتیجه گرفت که نمی‌تواند با توافق هسته‌ای موافقت کند

یک سناتور ارشد از حزب دموکرات، حزب رئیس جمهوری آمریکا، گفته است نمی تواند از توافق هسته‌ای اخیر گروه ١+٥ با ایران حمایت کند.

چاک شومر، سناتور دموکرات از نیویورک، در بیانیه مفصلی که در مورد این توافق منتشر کرده گفته است که مفاد این توافق مانع از دسترسی ایران به اسلحه اتمی نمی‌شود و خواسته است تا هرگونه اقدام دیپلماتیک برای حل این مساله، پس از وارد کردن فشار بیشتر بر ایران دنبال شود.

این سناتور دموکرات ضمن نامناسب و ناکافی دانستن توافق اخیر گفته است به جای آن "بهتر است تحریم های آمریکای برجای بماند و تشدید شود، تحریم‌های ثانوی در مورد کشورهایی که این تحریم ها را نادیده می گیرند اعمال گردد و آنگاه راه دیپلماسی، ولو دشوار، یک بار دیگر پیموده شود." وی گفته است که در نظر دارد در رای‌گیری در مورد این توافق، همراه با سناتورهای جمهوریخواه به آن رای منفی بدهد.

چاک شومر در بیانیه خود اظهار داشته است که "طرفداران و مخالفان توافق با ایران هر کدام دلایل محکمی در دفاع از دیدگاه خود دارند و نمی‌توان استدلال آنان را نادیده گرفت. این شرایط باعث شد تا ارزیابی توافق مستلزم بررسی دقیق باشد و من پس از مطالعه و تفکر عمیق، به این نتیجه رسیدم که باید با این توافق مخالفت کنم و به طرح سنا در مخالفت با آن رای مثبت بدهم."

سناتور شومر نخستین عضو دموکرات سنای آمریکاست که رسما قصد خود به مخالفت با توافق هسته‌ای با ایران را اعلام می‌کند. پیشتر، الیوت انگل، عضو دموکرات مجلس نمایندگان کنگره که او هم مانند سناتور شومر یهودی است، گفته بود که به توافق هسته‌ای رای منفی خواهد داد.

نمایندگان کنگره آمریکا تا ١٧ سپتامبر، یک ماه و ده روز دیگر فرصت دارند تا با تصویب طرحی در مخالفت با توافق گروه ١+٥ و ایران، مانع از آن شوند که دولت آمریکا تحریم‌هایی را که براساس مصوبات کنگره علیه ایران وضع شده لغو کند. لغو این تحریم‌های یکجانبه، که فشار سنگینی را بر ایران وارد کرده، بخشی از توافق هسته‌ای است.

حق نشر عکس Getty
Image caption اوباما کوشیده است در ملاقات با رهبران کنگره آنان را به حمایت از توافق با ایران تشویق کند

حزب جمهوریخواه اکثریت کرسی‌ها را در سنا و مجلس نمایندگان کنگره آمریکا در دست دارد و در صورت حمایت تمامی نمایندگان این حزب در کنگره، به سادگی می‌تواند طرح مخالفت با توافق را تصویب کند. اما رئیس جمهوری پیشتر هشدار داده بود که با استفاده از اختیارات قانونی خود، چنین مصوبه‌ای را وتو خواهد کرد. در عین حال، در صورتی‌که دو سوم از نمایندگان هر دو مجلس کنگره با وتوی رئیس جمهوری مخالفت کنند، این مصوبه لازم الاجرا خواهد بود. به این ترتیب، همکاری شماری از نمایندگان دموکرات برای لغو وتوی رئیس جمهوری لازم است.

تحریم های یکجانبه ایالات متحده علیه ایران براساس قوانین مصوب کنگره وضع شده اما در این مصوبات، به رئیس جمهوری اختیار داده شده است تا این تحریم ها را تمدید کند یا به حالت تعلیق درآورد. کنگره در نظر دارد با تصویب طرح مخالفت با توافقنامه، مانع از آن شود که رئیس جمهوری از اختیارات خود برای لغو یا عدم تمدید تحریم‌ها استفاده کند.

جمهوری اسلامی ایران و آمریکا روابط اقتصادی وسیعی ندارند اما ایالات متحده با وارد کردن فشار بر سایر کشورها، توانست آنها را وادار کند روابط تجاری و مالی خود را با ایران محدود کنند. به این ترتیب، تحریم‌های تجاری و مالی ایالات متحده، در کنار تحریم سایر کشورهای غربی، فشار سنگینی را بر ایران وارد کرد و به گفته ناظران غربی، عامل اصلی در وادار کردن جمهوری اسلامی به مذاکره جدی در مورد برنامه هسته‌ای بود.

حق نشر عکس Reuters
Image caption جان کری مخالفان توافق هسته‌ای را به منفی بافی متهم کرده است

در پی اعلام دستیابی ایران و گروه ١+٥ به توافق هسته‌ای، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، تلاش گسترده‌ای را برای قانع کردن افکار عمومی و نمایندگان کنگره آمریکا به مخالفت با این توافق آغاز کرد. نخست وزیر اسرائیل گفته است که حکومت ایران آشکارا هدف خود را محو اسرائیل اعلام کرده و در صورتی که به تسلیحات هسته‌ای دست یابد، موجودیت کشور یهود به خطر خواهد افتاد. وی گفته است که توافق هسته‌ای مانع از ساخت اسلحه اتمی توسط ایران نمی‌شود و تاکید داشته که باید با افزایش فشار بر حکومت ایران، آن را وادار به پذیرش توافقی سختگیرانه‌تر کرد به نحوی که قادر به دنبال کردن فعالیت‌های هسته‌ای خطرناک نباشد.

مقامات جمهوری اسلامی اتهام تلاش برای ساخت بمب اتمی را تکذیب کرده‌اند.

ابراز مخالفت چاک شومر باعث نگرانی در این زمینه شده است که ممکن است تعداد بیشتری از اعضای دموکرات کنگره به صف مخالفان توافق بپیوندند و شرایطی را فراهم آورند که رئیس جمهوری قادر نباشد مصوبه احتمالی کنگره در مخالفت با توافق را وتو کند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption داوطلبان نامزدی حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری به طور یکپارچه از توافق اتمی انتقاد کردند

روز گذشته، داوطلبان نامزدی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در حزب جمهوریخواه آمریکا در نخستین مناظره تلویزیونی بدون استثنا با توافق هسته‌ای با ایران مخالفت کردند و گفتند که دولت بدون گرفتن تضمین کافی در مورد خودداری ایران از دنبال کردن برنامه تسلیحات اتمی و در حالیکه شماری از شهروندان آمریکایی در ایران در زندان هستند، در نظر دارد تحریم ایران را لغو کند. آنان این توافق را مورد انتقاد قرار دادند و برخی گفتند که در صورت پیروزی در انتخابات، این توافق را لغو کنند و همچنان مصوبات کنگره در مورد تحریم ایران را با شدت بیشتری به اجرا بگذارند.

در عین حال، برخی ناظران معتقدند که بخش قابل توجهی از اینگونه اظهارات علیه توافق با ایران جنبه تبلیغات انتخاباتی دارد و در صورتی‌که کنگره نتواند در ماه سپتامبر مانع از اجرای توافق شود، بعید است دولت بعدی، ولو در اختیار جمهوریخواهان باشد، توافق را لغو کند مگر اینکه اقداماتی از سوی ایران یا متحدان منطقه‌ای آن، باعث فشار افکار عمومی آمریکاییان در این راستا شود.

در واکنش به ابراز مخالفت با توافق هسته‌ای، جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا گفته است: "اگر تنها کاری که می‌توانید بکنید رد این توافق و نه گفتن به آن است، اگر تنها می‌گویید که نه، آنگاه هیچ گزینه دیگری وجود نخواهد داشت مگر اینکه ایران غنی‌سازی را از سر بگیرد و برنامه‌اش را دنبال کند." به گفته آقای کری، آمریکا در صورت نفی این توافق، حمایت جهانی و توان وضع تحریم را از دست خواهد داد و به وضعیتی گرفتار خواهد شد که حتی نخواهد توانست برنامه هسته‌ای ایران را بازرسی کند