روزنامه های تهران، سخنان تکراری روحانی و تاکیدش بر قانون

روزنامه های امروز صبح یکشنبه هشتم شهریور در سالگرد ترور دومین رییس جمهور و سومین نخست وزیر جمهوری اسلامی که در جریان انفجار نهاد ریاست جمهوری صورت گرفت از تلاش های دولت یاد کرده و به نقد مصاحبه مطبوعاتی رییس جمهور پرداخته اند که زنده از شبکه تلویزیونی جمهوری اسلامی پخش می شد.

انتقاد از گستردگی فساد در دستگاه دولتی، گلایه از گرانی و طعنه های طنزآمیز به مسابقات تیم ستاره های ایران با ستاره های جهان از جمله دیگر مطالب این روزنامه هاست.

حق نشر عکس etemad
Image caption تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

تکراری و قانونی

امیر یوسفی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: مهم‌ترین حرف حسن روحانی دیروز در نشست مطبوعاتی‌اش فقط یک کلمه بود: قانون. او انگار با خود عهد کرده بود که از هر باب و بیتی که شروع می‌کند، آخر‌الامر به قافیه قانون برگردد؛ از هر نغمه‌ای که سخنش را آغاز می‌کند، در پایان در مایه قانون فرود بیاید. صحبت از اقتصاد می‌شد، روحانی مخاطب را به کیمیای قانون و نقشی که در مداوای اقتصاد بیمار دارد، حوالت می‌داد. صحبت از رسانه می‌شد، دوباره پای تساوی همه مطبوعات در پیشگاه قانون را وسط می‌کشید.

به نوشته این مقاله صحبت از سیاست و انتخابات و برجام که شد، باز هم این «قانون» بود که کلیدواژه کارآمد و تعبیر پربسامد سخنانش شد. در پاسخ به هر سؤالی، اطلاعاتی کوتاه یا بلند تدارک می‌دید ولی بی‌درنگ تسمه‌ای «قانونی» گرد آن می‌بست و عرضه می‌داشت.

مقاله روحانی در پایان به این نتیجه رسیده که: دیوار تحریم شکاف برداشته است حتی اگر نتوان از ورود به عصر پساتحریم گفت. تحریم که فرو بپاشد، رنگ به سفره اقتصاد بازمی‌گردد. سفره که پهن شود، منافذ رسوخ فساد اقتصادی هم پیدا می‌شود. چیزی که منافذ را مسدود می‌تواند کرد، قانون است وگرنه پساتحریم به روزگار جولان کج‌دستان و سکه‌پرستان تبدیل می‌شود.از سوی دیگر شش هفت ماه بیشتر نمانده تا زمانی که دوباره صندوق‌های رأی- خواه شفاف و شیشه‌ای و خواه تودار و تیره- ردیف ‌شوند. تب صندوق رأی که بالا بگیرد، میل سیاست‌پیشگان تنگ‌چشم می‌جنبد و غول طمع از شیشه بیرون می‌آید به هوای ناخنک زدن به سلامت انتخابات. چیزی که غول را دوباره در شیشه می‌کند و دست طماع را داغ می‌نهد، قانون است.

صادق زيباكلام در سرمقاله اعتماد مهم‌ترين و روشن‌ترين وجه سخنان ديروز رييس‌جمهوري را تكراري بودن حرف‌هاي وي خوانده و نوشته: اين تكراري بودن به‌طور طبيعي خود محصول تكراري بودن سوالات مطرح شده از سوي خبرنگاران بود. اين به زعم من مهم‌ترين نكته‌اي است كه بايد از نشست خبري ديروز آقاي روحاني و نشست‌هاي پيش از آن بررسي شود. اينكه چرا در طول دو سال اغلب سوالات رسانه‌ها از فرد اول اجرايي كشور در ورطه تكرار سقوط مي‌كنند، آيا رسانه‌هاي ما فن و خلاقيت لازم براي طرح سوالات جديد را ندارند؟

به نوشته این استاد دانشگاه هر چند پذيرفته‌ايم كه ایران در عرصه رسانه‌اي هنوز فاصله زيادي با استانداردهاي بين‌المللي دارد اما همزمان هم مي‌دانيم كه رسانه‌هاي ایران در همين فضاي نامساعدي كه براي رشد و تعالي آنها وجود دارد آنقدر به تكنيك‌ها و فنون كار خبري تسلط دارند كه در يك نشست مهم چون كنفرانس خبري رييس‌جمهوري درگير طرح مسائل بي‌ربط و غير ضروري نشوند. با اين حساب دولت بايد بپذيرد كه اگر در معرض سوالات تكراري قرار مي‌گيرد بايد قدري در كارنامه خود بازنگري كند كه چرا در طول دو سال فعاليت، همچنان از سوي رسانه‌هاي مختلف با گرايش‌هاي مختلف در مقابل مسائلي قديمي قرار گرفته است.

مقاله اعتماد به این رسیده که انتظار بود رييس‌جمهوري براي ملت توضيح دهد كه بعد از تحريم‌ها براي ساختار اداري و اقتصادي اين كشور چه اتفاقي خواهد افتاد. ما چيزي حدود ٥ يا ٦ سال در تحريم غربي‌ها بوده‌ايم. آيا قبل از آن يعني مثلا ١٠ سال پيش وضعيت ما با كشورهايي نظير برزيل يا تركيه يا مالزي كه از جمع كشورهاي در حال توسعه به كشورهاي توسعه‌يافته پيوسته‌اند، قابل قياس بود؟ آيا ناكارآمدي نظام اقتصاد دولتي ما ربطي به موضوع تحريم‌ها داشت؟

فساد را چه باید کرد؟

مهدی تقوی در سرمقاله فرهیختگان نوشته: در گفت‌وگوی دیروز آقای روحانی، رئیس‌جمهور محترم با نمایندگان رسانه‌ها، اشاره‌ای به موضوع «مقابله با فساد سازمان یافته اداری و اقتصادی» با تاکید بر «شفافیت اطلاع‌رسانی و ایجاد دولت الکترونیک» شد. پیش از این هم رئیس‌جمهوری اشاراتی مستقیم و غیرمستقیم به موضوع فساد اداری یا فساد اقتصادی داشت و از این موضوع گلایه‌مند بود اما این بار گویا قرار است گام‌های اساسی تری برداشته شود. حالا سازوکار درستی هم برای آن تعریف شده که همانا، دولت الکترونیک است. اما چند نکته پیرامون اظهارات آقای روحانی قابل طرح و بررسی است.

به نظر این اقتصاددان: شنیدن دوباره و شاید چندباره چنین اعتراف سنگینی نسبت به وجود فساد اداری در نظام اقتصادی ایران پیامدهایی دارد که بخش عمده‌ای از آنها، نصیب دولت خواهد شد. باور داشته باشیم یا نه، فساد اداری به دلیل ساختار بوروکراتیک و پیچیده و شاید بهتر بگویم فسادانگیز اقتصاد ایران، آنچنان ریشه‌ای دوانده که از میان بردن آن کار یک سال و دو سال نیست و شاید دهه‌ها زمان ببرد.

نویسنده سرمقاله فرهیختگان تاکید کرده: با این همه، شاید بهتر بود جناب رئیس‌جمهور نگاهی مستقیم به ریشه‌های شکل‌گیری فساد اداری و اقتصادی در کشور داشت و این موضوع را روشن‌تر می‌ساخت. ضمن اینکه چنین سخنانی شاید برای آن دسته از کارمندان شریف و زحمتکش ادارات دولتی، بسیار سنگین بنماید که متهم به فساد و زد و بند و ساخت و پاخت شوند و قدرت دفاع نداشته باشند.

فرشاد مومنی هم در مقاله ای در اعتماد ضمن اشاره به پایمردی رییس جمهور در سیاست خارجی که توانست يكي از پر‌هزينه‌ترين مشكلات را از دوش جامعه ايران بردارد نوشته اما مسائل اقتصادي جدي‌ترين، فوري‌ترين و پيچيده‌ترين مشكلات كنوني كشور را تشكيل مي‌دهد و ايشان حتما اذعان دارند كه بخش بزرگي از موفقيت‌هايي كه در حوزه اقتصاد مطرح كردند به‌طور مستقيم رابطه‌اي با جهت‌گيري اقتصادي دولت نداشته است، بلكه از بيرون حوزه اقتصاد و به‌طور مشخص به واسطه سياست‌هاي تنش زداي دولت بوده است.

این اقتصاد دان تاکید کرده: جهت‌گيري‌هاي سياست‌گذاري اقتصادي دولت حاوي كاستي‌ها و اشكالات جدي بوده و قول‌هايي كه آقاي رييس‌جمهور دادند مبني بر اينكه راهبرد فعال با انحصارها و فسادها در دستور كارشان است، به‌طور اصولي يك رويكرد قابل دفاع است اما رويه‌اي كه تا امروز در اين زمينه درپيش گرفته‌ تقريبا مي‌توان گفت هيچ تناسبي با بايسته‌هاي شرايط كشور در اين زمينه‌ها ندارد. و به هيچ‌وجه نمي‌تواند با فسادهاي مالي در شرايط كنوني ايران برخوردي موثر داشته باشد.

و خلاصه مقاله اعتماد این که: به گواه همه تجربه‌هاي موفق در دنيا راه‌حل اصولي مبارزه با فساد طراحي يك برنامه ملي مبارزه با فساد بر محور پيش‌گيرنده از آن است، چيزي كه جايش بسيار خالي است و ضرورتش با تمام وجود احساس مي‌شود و من مي‌خواهم صميمانه به رييس جمهور و همراهانش هشدار دهم كه اگر در اين زمينه مبارزه به صورت اصولي صورت نگيرد خود اين دولت هم از عوارض آن مصون نخواهد بود.

حق نشر عکس ghanoon
Image caption کارتون محمد رضا ثقفی، بی قانون

زمین شما را بخوریم؟

پوریا عالمی از قول یک مقام رسمی نقل کرده که در سال گذشته ٤٠ هزار هکتار زمین رفع تجاوز شده است اما نشان نمی‌دهد چندهزارهکتار زمین دیگر اشغال شده است.

طنز نویس با مقایسه زمین های خورده شده با مساحت استان های کشور به این نتیجه رسیده که به‌جای زمین‌خوار و جنگل‌خوار، به مرحله استان‌خواری رسیده‌ایم. بعید هم نیست همین الان که نشسته‌ایم، زمین زیر پایمان مشغول خورده‌شدن باشد. بعد مردم از زمین‌خوارها می‌پرسند: شما چرا زمین می‌خوری؟ زمین‌خوارها می‌گویند: چی؟ مثل اینکه زمین شما هم می‌خارد. می‌خواهید زمین شما را بخوریم؟

طنز شرق به این جا رسیده که مردم می‌گویند: نه‌نه. زمین که قابل شما را ندارد. اصلا زمین هست برای خورده‌شدن. البته همین که خود ما را نمی‌خورید ممنونیم. بعد زمین‌خوارها می‌گویند: ما آدم‌های حساسی هستیم. یک‌سری گوشتخوار هستند که خیلی کار خشنی است. یک‌سری گیاه‌خوار هستند که خیلی کار سنگدلانه‌ای است؛ مگر گوجه و خیار جان ندارد؟ اما ما از همه مهربان‌تر هستیم و به‌جای گوشت و گیاه که جاندار هستند، زمین می‌خوریم. پس باید به ما زمین‌خواران عزیز جایزه صلح نوبل بدهند. پایان.

دشمن نمی گذارد

کیهان در یادداشت روز خود نوشته: برخلاف آنچه دشمن می‌کوشد به عنوان واقعیت ایران اسلامی نشان دهد، مردم در ضرورت دشمنی با آمریکا و ستیز با مستکبرانی که هم و غمشان نابودی انقلاب اسلامی و ثمره خون فرزندان آنهاست، کمترین تردیدی ندارند. این واقعیت را دشمن بهتر از هرکسی می‌داند چون بارها و بارها از مردم سیلی خورده و به فضل خدا خواهد خورد. اما همه تلاش آنها این است که این خط نادرست را با به‌کارگیری دستگاه رسانه‌ای خود در داخل و خارج کشور، به جامعه و در مدلی بالاتر به مدیران نظام القا کنند و اینگونه وانمود کنند که مردم از حمایت انقلاب خویش دست برداشته‌اند!

نویسنده این یادداشت تاکید کرده: یکی از اصلی‌ترین نشانه‌های این مدل‌ها، نادیده گرفتن دشمنی دشمنان و فراموشی خیانت‌ها و خباثت‌های آنان در حق مردم است. اینکه یک مقام مسئول در نظام جمهوری اسلامی، آمریکا را دشمن نداند و در قول و فعل به این باور باشد که آمریکا هم کشوری است مثل سایر کشورها و می‌توان با او مثل فلان کشور همسایه یا فلان کشور آفریقایی مراوده داشت، آغاز انحراف و نقطه شروع پروژه نفوذ است.

یادداشت روز کیهان جا در جا سخنانی از آیت الله خامنه ای نقل کرده و با استناد به آن بر نظر خود تاکید کرده که آمریکا دشمن ایران است و باید مراقب بود.

تسمه از گرده مردم کشیدن

غلامرضا کمالی پناه در سرمقاله ابتکار با نقل این که فروشنده ای با وجود گرانی بیش از حد کالای خود، رقم مشخصی هم به عنوان مالیات ارزش افزوده از وی دریافت کرده پرسیده آیا سهم مالیات ارزش افزوده محاسبه نشده است که دوباره فروشندگان کالا و خدمات به این کار اقدام می کنند؟ آیا هدف اولیه دولت از این سهم در عمل همین اتفاقی است که افتاده است یا زورش به فروشندگان و تولید کنندگان نرسیده و در عمل به انحراف کشیده شده و با این کار دارند از گرده مصرف کننده تسمه می کشند و صدای اینها هم به جایی نمی رسد.

به نوشته این مقاله: مردم عادی که سر از این کارها در نمی آورند و دوغ و دوشاب را از هم تشخیص نمی دهند و اگر فروشندگان محترم آنان را اصطلاحا بدوشند تسلیم هستند و چاره‌ای ندارند. باید گوشت و لبنیات و برنج و خوراک و پوشاک و خدمات و... بخرند. این که آیا تمام مالیات را آنان می پردازند یا اینکه فروشنده هم از جیب مایه می‌گذارد در توان و حوصله و تشخیص آنان نیست. آنچه مهم است این است که مایحتاج خود را باید تهیه کنند به هر قیمتی که باشد.

مقاله ابتکار به این جا رسیده که: گروهی از منقدان دولت در مجلس دست به کار شده که وزیر را تحت فشار قرار دهند و با اعطای کارت زرد و سوال و استیضاح اصناف را نجات دهند .البته اصناف زبان دارند و پول و قدرت چانه زنی و تشکل و خلاصه ابزار فشار دارند ؛اما از نمایندگان محترم می پرسیم مردم عادی که هیچ کدام از این ها را ندارند و بسیاری از اصناف محترم خواه دولت از این فشار ها بکاهد یا نکاهد قیمت های خود را افزوده‌اند ؛ آیا به حال مصرف کننده بی پناه فکری کرده‌اید؟

حق نشر عکس 3
Image caption کارتون کیوان زرگری، شهروند

تسلیم در برابر ماهواره ها

مهدی مالمیر در شهروند با اشاره به تقلیدهایی که در صدا و سیما از برنامه های تلویزون های ماهواره ای می شود نوشته: دشواری از آن‌جا آغاز می‌شود که ما با یک بام و دو هوای مبارزه با ماهواره و تقلید از برنامه‌های پر مخاطب تلویزیون‌های آن طرف آب‌ها مواجه‌ایم! از یک سو نیروی انتظامی هر از چند گاهی با عملیات راپل به پشت بام‌ها سرازیر شده و بشقاب‌های ماهواره را درهم می‌شکند، از سوی دیگر، اما رسانه داخلی با تقلید از برنامه‌های آن سوی مرزها، سعی در جلب بیننده دارد!

نویسنده با نام بردن از برنامه هایی در تلویزیون های ماهواره ای که صدا سیما حتی زحمت اضافه کردن شاخ و برگ بدان را هم به خود نداده‌اند و با‌‌ همان سبک و سیاق معهود محصول خود را روانه بازار کرده‌اند نوشته اما نسخه ماهواره‌ای به چند دلیل و به مراتب جذاب‌تر از نسخه داخلی آن است! نخست این‌که این برنامه مختص آدم‌های عادی است که نه دوربین را می‌شناسند و نه با ظرایف تصویر آشنایی دارند و حرکاتشان بسیار دلنشین‌تر و پذیرفتنی‌تر از بازیگرانی است که سال‌هاست در برابر دوربین زندگی کرده‌اند و با پیچ و خم‌های دوربین و نور و صدا آشنایی کامل دارند! دیگر آنکه، مردم عادی در گفتارشان بسیار سبکبار‌تر از بازیگرانی هستند که زیر نگاه تند مخاطبان، کوچکترین «گاف»‌هایشان خوراک کاربران رسانه‌های مجازی می‌شود.

و سرانجام این که به نظر مقاله شهروند بیش از ٢ دهه از رواج گیرنده‌های ماهواره‌ای می‌گذرد تا آن‌جا که امروز، خانه بدون یخچال کمتر از خانه بدون گیرنده ماهواره تعجب برمی‌انگیزد! از‌‌ همان روزهای نخست ورود گیرنده‌های ماهواره به کشور، بسیاری هراس‌شان را از رونق این برنامه‌ها پنهان نکردند و در شیپور رزم با رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان دمیدند. با این همه لیکن ما در مسابقه جذب مخاطب با رسانه‌های آن سوی آب پس از ٢٠ و اندی‌سال در کجای کاریم؟ آیا برنامه‌ های تقلیدی که خالی از هرگونه نوآوری است، پرچم سپیدی نیست که در برابر رسانه‌هایی بالا بردیم که یک صد از امکانات رسانه ملی را در چنته ندارند؟

آیدین سیار سریع در صفحه طنز بی قانون نوشته: روز جمعه حین برگزاری مسابقه ستارگان جهان و معروف‌ترین شکم‌های ایران، کارگردان فیلم قندون جهیزیه در اعتراض به کاهش سانس‌های فیلمش بعد از اکران فیلم مجید مجیدی وارد زمین شد و با دویدن روی چمن، سبک جدیدی از اعتراض را بنیان نهاد. «بی قانون» ضمن تشکر از آقای ملاقلی پور برای عدم استفاده از سبک‌هاي اعتراضی خاص رحم کردن به تماشاگران و بینندگان تلویزیونی، اَشکال دیگر اعتراض را در آینده پیش بینی می‌کند:

مسئولان و کادر فنی پرسپولیس در اعتراض به تصمیمات داوری وارد لوکیشن فیلمبرداری فیلم‌ها می‌شوند و با ضرب و شتم صدابردار، کارگردان و جمعی از بازیگران در اعتراض به تصمیمات داوری علیه این تیم منشی صحنه را همراه با خود به گروگان می‌برند. الکسیس سانچز بازیکن شیلیایی تبار تیم آرسنال در اعتراض به عدم اکران فیلمش در سینماهای ایران به نشانه اعتراض در مسابقات بعدی تیم با گرم کن ورزشی حاضر می‌شود.- فرهنگیان در اعتراض به عدم دریافت حقوق خود به دانش آموزان فحش یاد می‌دهند. خانواده آقای هاشمی به نشانه اعتراض به حذف خود در کتب درسی به لاس وگاس سفر کرده و به انواع فسق و فجور و دهن کجی به ارزش ها می پردازند.

طنزنویس در پایان پیش بینی کرده: - یک خواننده برای اعتراض به لغو کنسرتش در یک برنامه تلویزیونی شرکت و به‌طور ناگهانی شروع به نمایش آلت‌های موسیقی‌اش جلوی دوربین و بینندگان محترم می‌کند. در پی این حادثه دلخراش (نمایش ساز در صداوسیما) تهیه کننده برنامه دچار عارضه قلبی شده، 6 نفر به دلیل فروریختن بنیان خانواده راهی بیمارستان می‌شوند و جمشید مشایخی از علیرضا افتخاری عذرخواهی می‌کند.

پیمان مقدم در ستون طنز روزنامه ایران نوشته: لابد در جریان هستید که ما خیلی هنرمندیم. بله؛ همین ما هنرمندان همیشه در صحنه که حتی اپلیکیشن تلگرام را وادار کردیم از کاربرانش عذرخواهی کند. چون رکورد ساخت استیکرهای غیراخلاقی را شکستیم. جان؟ آها ببخشید. منظورمان همین شکلک‌هایی است که ملت می‌سازند و برای هم می‌فرستند. ما کلاً جنبه‌مان خیلی بالاست. یعنی به محض اینکه کمی میدان می‌بینیم از خودمان بیخود می‌شویم.

به نوشته این طنزنویس: جمعه که مسابقه تیم ستارگان فوتبال جهان با تیم ستاره‌های فوتبال و هنرمندان فوتبالیست ایران برگزار شد و اوج هنرمندی ما را به نمایش کشید. اصلاً اولش به ما بفرمایید این دیگر چه جور‌آش شله قلم کاری است؟ فوتبالیست‌های‌مان هم هنرمند هستند ما شاء الله! قربان‌شان بروم چنان بازی خیریه را جدی گرفته بودند و فیگو و سالگادو و کارلوس را می‌زدند که انگار فینال جام ملت‌های آسیا است.

طنزنویس روزنامه ایران نوشته: دوستان شیر بازی دوستانه هستند و بین دو نیمه بر سر پاس دادن و پاس ندادن و تک روی و قیچی زدن سر هم داد می‌زنند تا یکی عطای خیریه را به لقایش ببخشد و ول کند برود. علی آقا پروین هم احتمالاً فکر می‌کرده هنوز روی نیمکت تیم ملی نشسته و تیمش ۷۰ درصد آماده است و ۴۰ درصدش به آمادگی نرسیده. چون تا آخرای بازی هیچ‌کدام از هنرمندان که بانی اصلی مسابقه خیریه بودند را به زمین نفرستاد. فقط عادل فردوسی‌پور و کامران نجف‌زاده از الطاف سلطان بهره‌مند شدند که خب علی آقا از قدیم هم آدم باهوشی بود و می‌دانست با مجری و خبرنگار جماعت نباید درگیر شد.

حق نشر عکس etemad
Image caption کارتون رضا جنگی، اعتماد