عماد؛ گامی برای بهبود توان هدایتی صنایع موشکی ایران

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

مقامات نظامی ایران می‌گویند که موشک دوربرد عماد را با موفقیت آزمایش کرده‌اند.

وزارت دفاع ایران این موشک را که در ایران "طراحی و ساخته شده" در رده "نسل جدید" موشک‌های بالستیک زمین به زمین ایران قرار داده و سرتیپ حسین دهقان، وزیر دفاع ایران آن را "اولین" موشک ایرانی توصیف کرده که تا لحظه اصابت به هدف "قابل هدایت و کنترل" است و اهداف را "با دقت بالایی" منهدم می‌کند.

وزیر دفاع ایران همچنین گفت: "تحویل انبوه موشک عماد به یگان‌های موشکی نیروهای مسلح در آینده نزدیک انجام می‌شود."

درباره ویژگی های این موشک هنوز اطلاعات رسمی چندانی منتشر نشده است.

برخی از سایت‌های خبری در ایران برد موشک عماد را ۱۷۰۰ کیلومتر برد، وزن کلاهک آن را تا ۷۵۰ کیلوگرم و ضریب خطای آن را کمتر از پنج متر دانسته‌اند.

حق نشر عکس AFP
Image caption ایران برای توسعه موشکی خود سیستم‌های مختلف هدایتی و ارتباطی را روی موشک‌های با بردها و سوخت‌های مختلف آزمایش می‌کند تا دقت و کارایی آنها را افزایش دهد

کارشناسان خارجی ساخت این موشک را "پیشرفتی چشمگیر" در افزایش دقت موشک شهاب ۳ ارزیابی کرده‌اند.

ایران پیش از این موشک‌هایی با برد بیشتر از عماد را هم آزمایش کرده از این رو می‌توان عماد را نوعی موشک شهاب سه با سیستم هدایتی ارتقا یافته تلقی کرد.

عماد

بسیاری از کارشناسان نظامی غربی دقت هدفگیری و هدایت را یکی از مهمترین نقایص موشک‌های ایران می‌دانند.

ایران نیز از این نقص آگاه است و در سال‌های اخیر روی سیستم‌های هدایت با سیستم موقعیت‌یاب ماهواره‌ای کار کرده و آن را دستکم در موشک‌های کوتاه برد خود بکار گرفته است و همچنین کار روی موشک‌های کروز را آغاز کرده است.

سرتیپ دهقان دو سال پیش از بکار گیری سیستم‌های هدایت لیزری در موشک های دوربرد ایران خبر داده بود و گفته بود دقت موشک های زمین به زمین ایران از دویست متر در نمونه‌های اولیه به دو متر کاهش یافته و ایران به سمت خطای صفر پیش می رود.

بهبود سیستم هدایت زلزال ۲ و ۳، موشک کروز یا علی و بمب هدایت شونده رعد ۳۰۱ را می‌توان از این منظر ارزیابی کرد.

برای هدایت موفق موشک تا لحظه اصابت به اطلاعاتی نیاز است که یا باید از ماهواره‌های نظامی به دست آورد یا از پهپاد. شواهد نشان می‌دهند که ایران برای حل مشکل هدایت موشک‌های بالستیک دوربرد و همچنین قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای بیش از پیش به سمت پهپادهای نظامی (UCAVs) تمایل پیدا می‌کند.

ساخت و تولید این پهپادها بسیار ارزانتر از موشک‌های بالستیک و کروز تمام می‌شود و به جز سیستم موقعیت‌یاب جهانی، به سیستم‌های پیچیده و گران قیمت هدایتی و ارتباطی دیگر نیاز ندارد.

علاوه بر این پهپادهای جنگی را می‌توان از دید رادارها مخفی کرد، آنها را با قابلیت‌های مختلف از نظر برد و ارتفاع پرواز و توان حمل تولید کرد و در تعداد زیاد، پراکنده و نامتقارن به کار گرفت.

ساخت و تولید پهپاد از تولید هواپیماهای جنگی برای چنین عملیاتی ارزانتر و آسانتر است.

مقامات رسمی ایران می گویند که این کشور بیست نوع پهپاد تولید می کند که برد برخی از آنها تا دو هزار کیلومتر است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption ایران بزرگترین (نه پیشرفته‌ترین) زرادخانه موشکی خاورمیانه را دارد

اما آزمایش موشک عماد علاوه بر منطق نظامی، کاربرد سیاسی هم دارد.

چند روز بعد از توافق هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهان شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامه‌ای ساخت موشک‌‌هایی را "که برای حمل کلاهک هسته‌ای طراحی شده باشند" برای ایران ممنوع کرده بود و برخی جناح‌های سیاسی در داخل ایران اظهار نگرانی کرده بودند که توافق هسته‌ای برنامه موشکی ایران را محدود کند.

اما وزیر دفاع در مراسم پرتاب این موشک یادآوری کرد: "ما برای افزایش قدرت دفاعی و توان موشکی خود از هیچکس اجازه نمی گیریم و برنامه های دفاعی خود را به ویژه در حوزه موشکی با قاطعیت دنبال می کنیم."

علاوه بر این، برخی کارشناسان از جمله آنتونی کوردزمن رییس مرکز مطالعات استراتژیک و نویسنده کتاب "توان موشکی ایران و گزینه‌های استراتژیک"، معتقدند که آزمایش‌های موشکی ایران به اندازه‌ای نیست که برای ارتقاء و پیشرفت سیستم‌های آن کفایت کند و فکر می‌کنند که ایران درباره توانایی موشکی خود اغراق می‌کند.

بسیاری از کارشناسان غربی معتقدند به دلیل همین عدم دقت، موشک‌های ایران بیشتر از آنکه از نظر نظامی به ایران توان تهاجمی معنی‌داری بدهند، نقش بازدارندگی استراتژیک و "تهدید" سیاسی دارند.