برجام در ایران تصویب شد؛ گام‌های بعدی کدامند؟

ظریف و کری حق نشر عکس AP

شورای نگهبان در ایران امروز چهارشنبه ۲۲ مهر (۱۴ اکتبر) مصوبه مجلس را تأیید کرد که به دولت اجازه می‌دهد توافق جامع اتمی با قدرت‌های جهانی را اجرا کند.

اکنون سئوال اینجاست که قدم های بعدی در اجرای این توافق چه خواهد بود؟

پیوست پنجم برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) به برنامه اجرای این توافقنامه اختصاص دارد.

در این پیوست پیش‌بینی شده بود که شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه ای در تأیید این توافق صادر کند و زمینه را برای لغو قطعنامه های پیشین علیه ایران فراهم آورد که این قطعنامه روز ۲۰ ژوئیه (۲۹ تیر) با شماره ۲۲۳۱ به تصویب رسید.

در پیوست برجام همچنین مشخص شده بود که توافق جامع حد اکثر ۹۰ روز پس از صدور این قطعنامه، یعنی ۱۸ اکتبر (۲۶ مهر)، واجد اثر می شود. این فرصت ۹۰ روزه در نظر گرفته شده بود تا روندهای حقوقی و سیاسی لازم برای تأیید و تصویب برجام در سیستم های درونی کشورهای طرف توافق طی شود.

قدم‌های بعدی

اکنون ایران، کشورهای گروه ۱+۵ و اتحادیه اروپا باید فراهم آوردن تمهیدات اداری برای اجرای تعهدات خود را آغاز کنند.

  • ایران باید رسما به آژانس بین المللی انرژی اتمی اطلاع دهد که از "روز اجرا" (بعدا توضیح داده خواهد شد) پروتکل الحاقی و کد اصلاحی ۱-۳ را اجرا خواهد کرد.
  • ایران باید اقداماتی را انجام دهد که در توافق جداگانه محرمانه با آژانس برای روشن کردن موضوعات باقیمانده گذشته و حال (ابعاد احتمالی نظامی برنامه اتمی) به عهده گرفته است.
  • اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن آیین‌نامه‌ای اجرایی را صادر می کنند که بر اساس آن تحریم های مالی و اقتصادی مرتبط با هسته ای این اتحادیه علیه ایران از "روز اجرا" لغو می شود.
  • دولت آمریکا بر اساس اختیارات رئیس جمهوری این کشور دستور توقف اجرای تحریم های مرتبط با هسته ای علیه ایران را از "روز اجرا" صادر می کند.
  • ایران و بعضی کشورهای ۱+۵ تا پیش از "روز اجرا" سندی رسمی را در مورد نوسازی رآکتور آب سنگین اراک امضا می کنند که در آن تعهدات هر یک از آنها در مقابل ایران روشن می شود.
  • روز اجرا. روزی که آژانس تأیید کند ایران تعهدات مقدماتی خود در مورد رآکتور آب سنگین اراک، کارخانه تولید آب سنگین، ظرفیت و سطح غنی سازی، تحقیق و توسعه سانتریفوژها، تأسیسات فردو و ذخایر اورانیوم را انجام داده است، "روز اجرا" خواهد بود و فرامین و آیین نامه های اتحادیه اروپا و آمریکا در مورد لغو یا توقف اجرای تحریم ها عملی خواهد شد. حسن روحانی، رئیس جمهور ایران پیش بینی کرده که این روز حدود دو ماه دیگر خواهد بود.