ابراهیم یزدی: پیام آیت‌الله خمینی پاسخ به پیام کارتر بود

ابراهیم یزدی و آیت الله خمینی حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ابراهیم یزدی در کنار آیت‌الله خمینی در نوفل لوشاتو

ابراهیم یزدی، وزیر امور خارجه پیشین ایران و از دستیاران آیت‌الله روح‌الله خمینی در زمان اقامت در پاریس، می‌گوید که پیامی که آیت‌الله خمینی در آن زمان برای جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت آمریکا فرستاد در واقع پاسخ به پیام کارتر برای رهبر انقلاب ایران بود.

آقای یزدی می گوید که پاسخ آقای خمینی که از طریق وارن زیمرمن، دیپلمات آمریکایی فرستاده شد، پنجمین و آخرین پیام مبادله شده میان دو طرف بوده که متن کامل پیام ها در جلد سوم کتاب خاطرات آقای یزدی منتشر شده است. روایت طرف آمریکایی از این پیام ها از حالت محرمانه خارج شده و مبنای گزارش اخیر بی‌بی‌سی بوده است.

آقای یزدی در توضیحی که در مورد گزارش "پیام محرمانه آیت الله خمینی به کارتر" نوشته، آورده است: "آنچه در گزارش خبری بی‌بی‌سی آمده است خلاصه ناقصی از پنجمین و آخرین پیام مبادله شده است. در این خبر به نقل از آقای خمینی آمده است که: «...ما با آمریکایی ها هیچ دشمنی خاصی نداریم...»، در حالی که در متن اصلی پیام آمده است: «ما با مردم آمریکا هیچ دشمنی خاصی نداریم...»."

در متن انگلیسی گزارش که مورد استناد بی‌بی‌سی بوده است، در این جمله از کلمه Americans استفاده شده است که هم می تواند به معنای "مردم آمریکا" باشد و هم به معنای "آمریکایی‌ها". در گزارش سفارت آمریکا از دیدار آقای یزدی با آقای زیمرمن نوشته شده که آقای یزدی متن پیام آقای خمینی را به فارسی در دست داشته و آن را برای آقای زیمرمن به انگلیسی ترجمه می کرده و آقای زیمرمن متن انگلیسی را یادداشت می کرده است.

آقای یزدی تأکید می کند که پیش از انقلاب هیچ تماسی با وزارت امور خارجه آمریکا نداشته و تماس های او از دوران انقلاب به بعد بوده است.

او همچنین توضیح می دهد که "در جریان اشغال ستاد ارتش ایران در غروب روز ۲۲ بهمن و پیروزی انقلاب، مرحوم دکتر بهشتی همراه تیمی که از جانب امام (آیت الله خمینی) برای نجات امیران ارشد ارتش و مستشاران نظامی آمریکا، از جمله ژنرال فیلیپ گست، رفته بودم، حضور نداشت. آیت الله مهدوی کرمانی همراه ما بودند و مقامات آمریکایی اشتباها ایشان را دکتر بهشتی تصور کرده اند".

چارلز نس، معاون سفیر وقت آمریکا در تهران پیشتر به بی‌بی‌سی فارسی گفته بود که آقای بهشتی در میان کسانی حضور داشت که مقامات نظامی آمریکا را به سفارت بردند.

آقای یزدی در بخش دیگری از توضیح خود نوشته است که شهریار روحانی در آن زمان "نماینده و سخنگوی آقای خمینی" نبود.

اسناد وزارت امور خارجه آمریکا، از جمله سندی به تاریخ ۲۷ ژانویه ۱۹۷۹ نشان می دهد که مقامات آمریکایی آقای روحانی را به عنوان "داماد یزدی و یکی از پنج عضو کمیته ای که خمینی برای مراقبت از سفارت ایران در واشنگتن تعیین کرده است" می شناختند. آقای روحانی همچنین در مصاحبه با رسانه ها، از جمله در مصاحبه ای با تلویزیون پی‌بی‌اس با عنوان "سخنگوی آیت الله خمینی در واشنگتن" شرکت کرده بود.