روزنامه های تهران: شب یلدا، گرانی و درگیری های سیاسی

روزنامه های امروز صبح تهران، دوشنبه ۳۰ آذر در گزارش هایی از شب یلدا یا شب چله نوشته و ضمن شکایت از گرانی میوه و تنقلات مرسوم برای این شب، تاریخچه آن را برشمرده و به استقبالش رفته اند.

نامه جان کری به همتای ایرانی خود و ابراز امیدواری از اقدامات دولت اوباما برای جلوگیری از تاثیر منفی مصوبه تازه کنگره بر روند اقتصاد ایران مهم ترین موضوع آن هاست. در حالی که روزنامه های میانه و هوادار دولت از این نامه استقبال کرده و آن را نشانه خنثی شدن لابی اسراییل دانسته اند، روزنامه های تندرو به شدت به دولت حمله کرده و یادآور شده اند که نظرشان درست بود و آمریکا قابل اعتماد نیست.

حق نشر عکس Sharq
Image caption کارتون فیروزه مظفری، شرق

تحریم های جدید یا پیروزی جدید

کیهان در گزارش اصلی خود با عنوان «تحریم های قبلی لغو نشد تحریم های جدید هم اضافه شد» دو روز بعد از امضای لایحه بودجه و تبصره محدودیت سفر به ایران آن را در صدر اخبار آورده است.

به نوشته این روزنامه تندرو: اعضای اتحادیه اروپا با توجه به اهمیت این طرح در ممانعت از افزایش روابط تجاری با ایران و تحت تاثیر قرارگرفتن موضوع رفع تحریم‌ها به صورت جدی به مسئله ورود کرده و ۲۹ سفیر اروپایی در آمریکا با انتشار نامه‌ سرگشاده خطاب به مقامات آمریکایی، به طرح کنگره این کشور مبنی بر ایجاد محدودیت سفر بدون ویزا به آمریکا اعتراض کردند.اما متاسفانه دستگاه دیپلماسی ایران با رویکردی کاملا منفعلانه با موضوع برخورد کرد و با صدور پیامی تکراری اعلام کرد که طرح کنگره خلاف روح برجام است!

در انتهای گزارش کیهان اشاره کوچکی است به نامه جان کری به همتای ایرانی خود و به دنبال آن آمده: حال اوبامای مودب! -به زعم آقای روحانی- مصوبه را امضا کرده است و بار دیگر مهر تاییدی بر غیرقابل اعتماد بودن آمریکا زده است. سوال اینجاست که آیا هنوز هم باید خوش خیال و منتظر غرب بود؟! آیا وقت آن نرسیده است که دولتمردان از نقطه‌های خیالی دست بردارند و با جدیت اقتصاد مقاومتی را عملیاتی کنند؟

در حالیکه طرح «محدودیت تردد سفرکنندگان به کشورهایی خاص» تمام مراحل قانونی در آمریکا را طی کرده و در آخرین مرحله توسط رئیس جمهور این کشور امضا شده و رسما به قانون تبدیل شده است، جان کری وزیر خارجه آمریکا در نامه‌ای فریبکارانه به همتای ایرانی‌اش به وی اطمینان داد که ما این تغییرات را به گونه‌ای اجرا می‌کنیم که هیچ مانعی برای منافع اقتصادی مشروع ایران ایجاد نکند!

محمد حسن دریایی در سرمقاله روزنامه ایران نوشته: اجرای موفقیت‌آمیز برجام را ضربه بزرگی به منافع استراتژیک اسراییل زد از همین رو آن ها همه توان و نیروهای خود را در قالب لابیگری در امریکا و کشورهای غربی گرفته تا طراحی‌های پیچیده اطلاعاتی به کار می‌گیرد تا به عنوان آخرین حربه مانع اجرای برجام شود. این بار از قدرت لابیگری خود در کنگره امریکا بهره برد و با سوء استفاده از حوادث تلخ تروریستی در جهان و امریکا، و همچنین پیچیدگی و عدم روزآمدی قوانین گذشته امریکا در زمینه مبارزه با تروریسم، یک ابتکار خطرناک و پیچیده را در پیش گرفت.

نویسنده با اشاره به محدودیت های صدور ویزا برای کسانی که به چهار کشور از جمله ایران سفر کنند نوشته: طراحی حامیان اسراییل بسیار دقیق و ضد ایرانی بود، آنها همه مفرها برای مقابله با این قانون را بستند و بعد از گذراندن قانون در کنگره و سنا با مربوط کردن آن با قانون بودجه، آن را به صورت بخشی از قانون بودجه ارائه کردند و در قالب قانون بودجه پیش رئیس جمهوری فرستادند تا هیچ شانسی برای لغو آن از سوی رئیس جمهوری هم نباشد.

مقاله ایران تاکید کرده: اما ایران مجدداً همه تلاش دیپلماتیک خود را به کار بست و در پی قریب به ۱۰ روز مذاکره سخت و فشرده وزیر امور خارجه و تیم هسته‌ای با طرف‌های امریکایی و اروپایی نتیجه به آنجا رسید که وزیر امور خارجه امریکا با ارسال نامه رسمی به محمدجواد ظریف، به صراحت اطمینان داد که دولت امریکا با استفاده از همه ابزارهای در اختیار خود اجازه نخواهد داد که این قانون هیچ مانعی برای منافع اقتصادی ایران ایجاد کند. این تلاش‌ها سبب شد که تیر اسراییل به سنگ بخورد و نتواند مشکلی در اجرای برجام ایجاد کند.

جوان گزارش اصلی خود را به «تحریم ارادتمندانه» با علامت استفهام به تاکید بر این امر اختصاص داده که آمریکا برجام را لغو کرد و در مقاله ای اشاره کرده وعده رییس جمهور بود که در ابتدای این دوره ریاست جمهوری گفت اعتبار را به پاسپورت ایرانی برمی گرداند.

همین موضوع مضمون مقاله جوان است که نوشته:همان زمان طرح آن توسط روحانی عده‌ای از نخبگان نوعی حقارت را از این سخنان احساس كردند، بحث اعتبار نداشتن پاسپورت ایرانی در مقابل كشورهای پونسی جهان بود كه یك كاندیدا آن را به رخ ملت ایران كشید و تازه فهمیدیم در این مدت با پاسپورت بی‌اعتبار توانسته‌ایم انقلاب خود را در جهان، به ویژه در بین‌ ملت‌های مظلوم جهان و منطقه انتشار دهیم. وقتی نگاه می‌كردیم به گرایش افكار عمومی جهان و برق چشمان یك اروپایی، آفریقایی و آسیایی را با شنیدن نام ایران می‌دیدیم، بر فرض غلط دكتر روحانی بر بی‌اعتباری پاسپورت ایرانی واقف می‌شدیم و هنگامی كه در این سخن آقای روحانی در رابطه با موضوع اعتبار پاسپورت ایرانی تأمل می‌كردیم، با نگاه تعجب می‌گفتیم شاید بین آنچه هست با آنچه باید باشد، فاصله بسیار است.

مقاله طعنه امیز روزنامه سپاه پاسداران با اشاره به تصمیم تازه آمریکا ادامه می یابد و نوشته حالا فهمیدم حداقل دولت آقای روحانی در تحقق این شعار خود كه می‌خواهد بیاید تا به پاسپورت ایرانی اعتبار بخشیده شود، با شكست مواجه شده است. آن هم در شرایطی كه هرگونه اقدامی را انجام دادیم تا نكند «كدخدا» از ما دلخور گردد و بر اعتبار ما خدشه وارد كند. آقایان دولتی‌ها الان دیگر خواهند فهمید چه كلاه گشادی را امریكا بر سر ایران در موضوع هسته‌ای گذاشته است

در پایان مقاله جوان آمده: آقای روحانی ما همان اعتبار پاسپورت قبل از دولت شما را می‌خواهیم و ملت ایران حاضر نیست هم تسلیم شود، ‌هم اعتبار گذشته خود را از دست بدهد.

حق نشر عکس Shahrvand
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شهروند

گرانی به جای مردم سالاری

کیهان یادداشت روز خود را به گرانی لبنیات اختصاص داده و نوشته: اکنون می‌توان بهتر فهمید که چرا امسال مخالفین واقعی مردم- که حق مردم را در حیات آبرومند، معیشت حداقلی و بهره‌مندی از ساده‌ترین مواهب زندگی نادیده می‌گیرند- این همه به فکر مردم‌سالاری افتاده‌اند و از الان گزارش لحظه به لحظه از ستاد انتخابات می‌دهند! آنها نباید بگذارند مردم متوجه ضعف‌ها، کاستی‌ها و ناراستی‌هایشان بشوند.

این روزنامه تندرو در جواب روزنامه های اصلاح طلب که کیهان را روزنامه توپخانه می نامند نوشته: توپخانه رسانه‌ای آنها مامور به نوشتن از چیزی است که‌ ای‌بسا خود نیز بدان اعتقاد ندارد! مامور بزک کردن وضعیتی است که بزک‌ناشدنی است! چون مردم هر روز و هر ساعت با معیشت خود دست به گریبانند و چون چنین است، مامور به مهم جلوه دادن مسائلی دیگر برای پرت کردن حواس‌ها از مسائل اصلی هستند.

به نظر یادداشت روز کیهان: اصلاح طلبان و هواداران دولت روحانی: قطعا تا انتخابات، نقش‌ها و شگردهای دیگری هم در آستین دارند و می‌کوشند به هر طریق ممکن، دو دستگی و چنددستگی پدید آورند و مردم را به اموری موهوم سرگرم کنند. اما تجربه نشان داده مردم، هوشمندند و با کسی که با آنها خدعه کند، کنار نمی‌آیند.

سرکوب ارزش پول ملی

غلامرضا کیامهر در سرمقاله جهان صنعت نوشته: معلوم نیست چرا عده‌ای در این مملکت بدون در نظر گرفتن واقعیت‌های مربوط به مشکلات تولیدکنندگان و اثرات سوئی که تاکنون تضعیف پول ملی و افزایش نرخ دلار بر افزایش قیمت تمام‌شده محصول و کاهش قدرت رقابتی تولیدات داخلی در بازارهای صادراتی داشته است.

به نوشته این مقاله: دولتمردان دائما بر طبل ضرورت آزادسازی و افزایش نرخ دلار می‌کوبند اما تنها نتیجه‌ای که از باز شدن فنر نرخ دلار نصیب ما شده، افزایش شدید قیمت تمام‌شده محصول و به تبع آن افزایش محیرالعقول قیمت تولیدات داخلی از سیر تا پیاز بوده و چون این افزایش قیمت‌ها کمترین تناسبی با قدرت خرید مردم و درآمد سرانه ناچیز آنها نداشته، رکود حاکم بر اقتصاد کشور را از آنچه قبلا بوده، شدیدتر کرده است. یک نمونه بسیار بارز و غیرقابل انکار اثرات سوء افزایش نرخ دلار را که درک و فهم آن هیچ نیازی به دانش و تخصص اقتصادی ندارد.

سرمقاله جهان صنعت در نهایت از سکوت دولتمردان در مقاله افزایش نرخ ارز شکایت کرده و با اشاره به افزایش شدید قیمت تمام‌شده خودروهای داخلی مشابه همین سرنوشت یعنی افزایش قیمت تمام‌شده محصول در سایر صنایع تولیدی ما هم اتفاق افتاده با این تفاوت که چون تولیدکنندگان دیگر محصولات صنعتی از جمله وسایل برقی مانند خودروسازان حامیان قدرتمندی در وزارت صنعت و معدن و بانک مرکزی ندارند، وعده وعیدهایی که برای شکسته شدن قفل رکود کسب و کار به آنها داده شده، هنوز به مرحله عمل درنیامده است.

خطر عادی شدن آلودگی‌ها

ابوالقاسم قاسم زاده در مقاله ای در روزنامه اطلاعات نوشته: یک روز تهران و روز دیگر پکن، آلوده‌ترین کلان‌شهر‌ جهان خوانده می‌شوند و این نسبت بالاترین شهر آلوده در جهان، برای چندین شهر دیگر و به طور عمده در خاورمیانه و شهرهایی در کشورهای جنوب شرقی آسیا، تکرار می‌گردد. آلودگی هوا به صورت یک «اپیدمی» شهرهای صنعتی و نیمه‌صنعتی با جمعیت بالا و هجوم زیست‌ ماشینی را در بر گرفته است. کشورهایی که نقشه راه و مدیریت دقیق و اجرای قوی قوانین و دستورالعمل‌های محیط‌زیستی را دارند، از چرخش مستدام آلودگی هوا در امان هستند.

نویسنده با تاکید بر این که نیاز نیست که کارشناس محیط‌زیست باشی تا ریشه‌های آلودگی هوا را دریابی. انباشت هجومی جمعیت در شهرهایی که به طور عمده مراکز یا «پایتخت» برخی کشورها هستند و وجود انواع و اقسام کارخانه‌ها و مراکز تولیدی که در همسایگی دیوار به دیوار زندگی‌ شهروندان قرار گرفته‌اند و اغلب فاقد هرگونه استاندارد محیط‌زیستی هستند، از دیگر عوامل مؤثر در ایجاد چنین وضعیتی محسوب می‌شوند.

اطلاعات نوشته: مسئولین دقیق‌تر از مردم از فاجعه‌ آماری آلوده‌سازی‌ها اطلاع دارند و بهتر از روزنامه‌نگاران مصیبت‌نامه فاجعه محیط‌زیستی و آلودگی هوا را می‌سرایند، اما در نهایت تعطیلی مدارس و یا تعطیلی شهر آن هم برای چند روز نسخه می‌پیچند. اندک اندک، آلودگی هوا همچون بسیاری از آلودگی‌ها از فسادهای مالی گرفته تا اعتیاد. خطر بزرگ این است که باور کنیم و عادت کنیم به آلودگی‌ها! و آلودگی روال زندگی ما شود!

اعتماد به صدا و سیما

شهروند در سرمقاله خود از دو نظرسنجی درباره اعتماد مردم به برنامه های صدا و سیما خبر داده که در یکی درصد اعتماد به اخبار تلویزیون ۶۱‌درصد و اخبار صدا ۶۲‌درصد است و مخاطبان بخش‌های خبری رادیو به میزان ٢٦‌درصد خبر داده که این نظرسنجی توسط صدا و سیما صورت گرفته اما نظرسنجی یک سازمان مستقل حاکی از آن است که فقط ٢٩‌درصد مردم کشور معتقدند صداوسیما تا حد زیادی واقعیت جامعه را منعکس می‌کند و در مقابل ٤٠‌درصد مردم معتقدند صداوسیما واقعیت جامعه را به میزان کم منعکس می‌کند. ٣٠‌درصد نیز نظر بینابین داشته‌اند. میانگین ارزیابی مردم کشور از انعکاس واقعیت توسط صداوسیما بر روی طیف ٠ تا ١٠٠ برابر با ٤٥ است که پایین‌تر از نقطه متوسط طیف قرار گرفته است.

مقاله شهروند با تردید درباره سلامت نظرسنجی که توسط صدا و سیما انجام شده نوشته: نظرسنجی موسسه و سازمان وابسته به صداوسیما، واجد نوعی سوگیری مثبت به نفع صداوسیما است. به‌ویژه آنكه از بیان تفاوت میان پاسخ‌ها برحسب سن و تحصیلات و محل سكونت پاسخگویان اجتناب كرده است.

در ادامه مقاله با اشاره به ریز نظرسنجی مستقل نوشته: نکته پر اهمیت تفاوت‌هاست. مثلا افراد تحصیلکرده‌تر، شهری و جوان را می‌توان گروه مرجع و رو به رشد و معطوف به آینده در نظر گرفت كه این گروه نگرش خیلی منفی‌تری نسبت به اعتبار اخبار و مطالب صداوسیما در انعكاس واقعیت دارد. میان افراد این گروه میزان اعتبار صداوسیما به حداقل ١٧‌درصد می‌رسد كه بسیار پایین است. اینكه یك فرد مسن ٧٠ساله كم‌سواد در یك منطقه دورافتاده روستایی به اخبار و مطالب صداوسیما اعتماد داشته باشد، در برابر اعتماد جوان شهری و با تحصیلات عالی، اثرگذاری یكسانی ندارد.

حق نشر عکس NoAvaran
Image caption کارتون محمد طحانی، نوآوران

یادی از تهران قدیم در شب چله امسال

شرق در گزارشی نوشته: یلدا یکی از آن جشن‌های ملی است که فرهنگ را با اقتصاد گره می‌زند؛ از فرهنگ دورهم‌نشستن، قصه‌خواندن و دیدوبازدید اقوام گرفته تا اقتصاد آجیل و لبو و انار و هندوانه. حالا سال‌هاست که چراغ دلِ ایرانی‌ها در شبی، مثل امشب به امید دقیقه‌ای بیشتر فرصت‌داشتن روشن می‌شود و دل می‌سپارند به قصه‌های هزارویک‌شبی. امسال اما برنامه‌هایی که برای یلدا در نظر گرفته شده کمی متفاوت است؛ گسترش استفاده از اینترنت، برخی گروه‌های اجتماعی را بر آن داشته تا برای درک هر چه بهتر شرایط زندگی خانوادگی و آشنایی با مصادیق خانوادگی، دست به کار راه‌اندازی كمپین «شب چله بدون اینترنت» شوند.

گزارش شرق با این توصیه که از ساعت هفت امشب تا آخرین دقایق شب یلدا اینترنت‌های گوشی و لپ‌تاپ‌هایتان را خاموش کنید و به جمع خانواده بپیوندید تا صمیمیت‌ها رنگ‌ورویی یلدایی به خود بگیرند نوشته: اما اگر رفتید به خیابان‌های شهر، وضع کمی فرق می‌کند، به پاتوق کتاب‌فروشی‌های شهرها بروید و برای بچه‌هایتان کتاب‌های قصه بخرید، همان قصه‌های قدیمی و تکراری، اما فراموش‌نشدنی.

این کمپینی است که به راه افتاده تا شب یلدا با فرهنگ اسطوره‌ای آن که قصه‌خوانی بوده، گره بخورد. در تهران یک برنامه متفاوت هم قرار است برگزار شود؛ اعضای گروه حمید پورآذری می‌خواهند در یک مرکز خرید بزرگ، شما را با گریم‌ها و بازی‌های خود غافلگیر کنند.

شمیم مستقیمی که مسئول مراسمی است که قرار است امشب اجرا شود، به شرق گفته قرار است مراجعان شب چله‌ای متفاوت و تا حدودی نوستالژیک تجربه شود. پرفورمنس، ایجاد خرده فضاها و اینستالیشن با همکاری بیش از ٧٥ بازیگر. حمید پورآذری یکی از کارگردانان موفق تئاتر ایران این بار به دنبال بازسازی خاطره تهران قدیم و مراسم‌های شب چله‌ای‌اش در یک مجتمع تجاری است تا حاضران در این مکان، شب یلدایی متفاوت را تجربه کنند.

رضا نحوی در گزارشی در همدلی نوشته: شب یلدا یا شب چله آخرین روز آذر، شب اول زمستان و درازترین شب سال است. ایرانیان باستان با باور اینکه فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر شده و تابش نور ایزدی افزونی می یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می داشتند و برای آن جشن بزرگی برپا می کند. آن ها برخلاف معنای شب و رنگ سیاه و تاریکش آن را آبستن نور می دانستند که باید برایش جشن گرفت. این جشن در ماه پارسی «دی» قرار دارد که نام آفریننده در زمان قبل از زرتشتیان بوده است که بعدها او به نام آفریننده نور معروف شد.

در این گزارش علی رفیعی کارگردان نمایش گفته است: شب یلدا یک مفهوم است. در حقیقت اهمیتی که ایرانیان باستان برای آیین شب یلدا قائل بودند، نه به خاطر طولانی تر بودن این شب نسبت به شب های دیگر سال یا برای تاریکی طولانی اش، چرا که تاریکی جشن گرفتنی ندارد. بلکه جشن می گیرند به خاطر پایان آن شب که روشنایی و امید بخش است.

پروانه معصومی در گفتگو با همدلی یلدا را شب تولد مهر خوانده و گفته: از زمانی که یادم می آید شب یلدا در خانواده ما خیلی مفصل برگزار می شد. گاهی که کرسی داشتیم چون خانواده پر جمعیتی بودیم، همه دور کرسی جمع می شدیم و اشعار حافظ را می خواندیم. بعدها این سنت را به همان شکل قدیمی اش ادامه دادم.

پارازیت و گروه خودسر

حق نشر عکس Hamdeli
Image caption کاکرتون احسان گنجی، همدلی

آیدین سیار سریع در صفحه طنز بی قانون نوشته: شما را که نمی‌د‌‌انم ولی من به شخصه اشک د‌‌ر چشمانم جمع شد‌‌ه. آخر چقد‌‌ر شجاعت؟ چقد‌‌ر از خود‌‌گذشتگی؟ تا کی پافشاری روی حقوق مرد‌‌م؟ نماینده ای که حضورش د‌‌ر مجلس د‌‌ل انگیز و عطرآگین نهم به عنوان یک غنیمت محسوب می‌شود‌‌ گفته: با جمع کرد‌‌ن بساط پارازیت و سوخت و د‌‌ستگاه‌های آلایند‌‌ه متحرک و غیرمتحرک به د‌‌اد‌‌ شهروند‌‌ان ایران و تهران برسید‌‌.

به نظر این طنزنویس: البته این‌گونه مسائل یک خاصیتی د‌‌ارند‌‌ و آن هم این است که معلوم نیست مسئولیت آن را چه کسی و چه نهاد‌‌ی بر عهد‌‌ه د‌‌ارد‌‌. یعنی حرف را باید‌‌ بیند‌‌ازی وسط، صاحبش بیاید‌‌ و برد‌‌ارد‌‌ که عموما هم کسی بر نمی‌د‌‌ارد‌‌ و همیشه خد‌‌ا می‌ماند‌‌ و بو می‌گیرد‌‌. چند‌‌ سال پیش نمی‌د‌‌انم کد‌‌ام شیرپاک خورد‌‌ه‌ای گفته بود‌‌ نصب د‌‌کل‌های پارازیت، کار نیروهای خود‌‌سر است.

طنز بی قانون به این جا رسیده : ما از منابع موثق شنید‌‌ه‌ایم عناصر خود‌‌سر سال‌هاست منتظرند‌‌ کسی از آنها بخواهد‌‌ که این د‌‌کل‌ها را برد‌‌ارند‌‌. بروید‌‌ خیلی آرام و منطقی و با احترام از نیروهای خود‌‌سر خواهش کنید‌‌ که این د‌‌کل‌ها را برد‌‌ارند‌‌، نیروهای خود‌‌سر هم انسان‌های منطقی‌ای هستند‌‌ و مطمئنا این کار را نمی‌کنند‌‌. والا! اگر قرار بود‌‌ با منطق شما پیش بروند‌‌ که خانواد‌‌ه ها هم از هم فرو می پاشید‌‌، ولی الان می‌بینیم با کمک پارازیت مرد‌‌م با توجه به تلاش‌های شبانه روزی صد‌‌اوسیما برای از د‌‌ست د‌‌اد‌‌ن بینند‌‌گانش باز هم به این رسانه اعتماد‌‌ می‌کنند‌‌ و فوتبال‌ها را از طریق آن می‌بینند‌‌.

مطالب مرتبط