'اغلب ایرانی‌های آزاد شده در آمریکا می مانند'

حق نشر عکس Reuters
Image caption نادر مدانلو می گوید که اتهامات او غیرعادلانه بوده است

روزنامه واشنگتن پست گزارش می دهد که به نظر می رسد از ۷ ایرانی که آخر هفته پیش در جریان مبادله زندانی با ایران، در آمریکا آزاد شدند، حداقل شش نفرشان قصد دارند در آمریکا بمانند.

این روزنامه نوشت بررسی هایش نشان می دهد که نادر مدانلو، خسرو افقهی، بهرام مکانیک، آرش قهرمان، علی صابونچی و احتمالا تورج فریدی بعد از آزادی قصد دارند به اقامت در آمریکا ادامه دهند. تصمیم یک زندانی آزاد شده دیگر به نام نیما گلستانه‌ معلوم نیست.

کلیه این هفت نفر در ارتباط با نقض تحریم هایی که آمریکا علیه ایران وضع کرده است محاکمه و زندانی شده بودند.

اما آنها روز شنبه ۲۶ دی - ۱۶ ژانویه - در ازای آزادی جیسون رضاییان، امیر حکمتی، سعید عابدینی،‌ نصرت‌الله خسروی رودسری و مت تره‌ویتیک توسط ایران، تخفیف یا عفو گرفتند.

محور گزارش روز یکشنبه واشنگتن پست، مصاحبه ای با نادر مدانلو، یکی از آزاد شدگان، است.

در این گزارش آمده است که آقای مدانلو در سال ۱۹۷۹ به آمریکا آمد و در دانشگاه جورج واشنگتن تحصیل کرد و بعدا دانشمند آژانس فضایی آمریکا، ناسا، شد.

بنابه این گزارش او اوایل دهه قبل میلادی معامله ای را میان ایران و روسیه - برای کمک به پرتاب موفقیت آمیز یک ماهواره توسط ایران - جوش داد و برای همین در نقض تحریم ها مقصر شناخته شد و هشت سال زندان گرفت. او در سال ۲۰۱۰ متهم و در سال ۲۰۱۳ گناهکار شناخته شد.

آقای مدانلو در گفت‌وگو با واشنگتن پست گفت که احساس می کند حبس او غیرعادلانه بوده و آن را با زندانی شدن جیسون رضاییان، خبرنگار واشنگتن پست در تهران، مقایسه کرد.

راد روزنتاین دادستان ایالت مریلند - که آقای مدانلو در آنجا محاکمه شد - در بیانیه ای گفت که آقای مدانلو برخلاف جیسون رضاییان در دادگاهی محاکمه شد که درهای آن به روی عموم گشوده بود، و با ارائه شواهد علنی، توسط هیات منصفه ای متشکل از ۱۲ شهروند - که مستقل از سیستم قضایی هستند و نه دادستان - گناهکار شاخته شد.

واشنگتن پست نوشت که علاوه بر آقای مدانلو، گفت‌وگوهایش با وکلای حداقل پنج نفر دیگر از آزاد شدگان نشان می دهد که آنها تصمیم دارند در آمریکا بمانند. مبادله آن زندانیان با انتقاد جمهوری خواهان روبرو شده است.

درخواست تحقیق

از سوی دیگر در پی اظهارات هفته پیش محمدرضا نقدی، فرمانده بسیج، که گفته بود آزادی ١.٧ میلیارد دلار اموال بلوکه شده ایران و رفع تحریم بانک سپه در مقابل آزادی "جاسوس آمریکایی" انجام گرفته، باعث شده است نمایندگان جمهوری خواه کنگره خواستار تحقیق در این باره شوند.

واشنگتن پست نوشت قانونگذاران حزب جمهوری خواه در کنگره خواستار تحقیقاتی درباره تصمیم دولت آمریکا درباره پرداخت آن مبلغ به ایران شدند.

وزارت خارجه آمریکا روز یکشنبه ۱۷ ژانویه - یک روز بعد از اجرای توافق اتمی با ایران - اعلام کرد که ایران و آمریکا پرونده‌ای قدیمی را که در یک محکمه‌ داوری در لاهه در جریان بوده، حل و فصل کرده‌اند و آمریکا ۴۰۰ میلیون دلار از دارایی‌های ایران را که قبل از قطع رابطه دو کشور در حسابی امانی در آمریکا برای خریداری تسلیحات نگهداری می‌شد، به همراه ۱.۳ میلیارد دلار سود آن آزاد می‌کند.

آقای نقدی گفته بود از آنجا که پیگیری آزادسازی اموال بلوکه شده ایران از طریق مذاکره و دادگاه لاهه اثری نداشت، آزادسازی اخیر نشان می‌دهد که "آمریکا جز زبان زور نمی‌فهمد... باز پس گیری این مبلغ در قبال آزادی جاسوس آمریکایی انجام شده و ربطی به جریان مذاکرات ندارد."

به نوشته واشنگتن پست چهره های ارشد جمهوری خواه در آن معامله، نشانه هایی از باج دادن می دیدند و اظهارات آقای نقدی مزید بر علت شده است.

جمهوری خواهان می گویند چنین معامله ای می تواند سایر کشورها و گروه ها را تشویق به گروگان گیری شهروندان آمریکا و باج خواهی کند.

بنابه این گزارش مایک پامپئو نماینده جمهوری خواه کانزاس در مجلس در نامه ای به جان کری وزیر خارجه نوشت:‌ "زمان و جزئیات انتقال ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد از آمریکا حاوی نشانه هایی است که این ممکن است باجی در ازای آزادی (آمریکایی ها) باشد و احتمالا از سوی دشمنان ما چنین تعبیر خواهد شد."

ادوارد رویس رئيس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان از ایالت کالیفرنیا هم در بیانیه ای که جمعه منتشر کرد گفت‌:‌ "این امتیاز هرگز از سوی وزارت خارجه به عنوان یکی از (معاملات با ایران) مطرح نشده بود، و دولت باید پاسخگوی آن باشد."

او گفت که متمایل به انجام تحقیقاتی درباره آن معامله و ارتباط احتمالی آن با مبادله زندانی است.

دولت اوباما هرگونه اتهامی در مورد مبادله زندانی در ازای پرداخت باج را رد می کند.

خروج خسروی، سرنوشت لوینسون

همزمان نیویورک تایمز گزارش نشریه اینترنتی "ایران وایر" را منتشر کرده که می گوید نصرت الله خسروی رودسری، یکی از پنج نفری که ایران آزاد کرد، کشور را ترک کرده است.

چهار نفر آنها - رضاییان، عابدینی، حکمتی، تره‌ویتیک - بلافاصله بعد از آن مبادله، ایران را ترک کرده بودند.

براساس این گزارش آقای خسروی که ساکن آمریکا بود در سال ۲۰۱۳ به ایران بازگشت و تصمیم گرفت ایران بماند.

نیویورک تایمز همچنین روز ۲۲ ژانویه با استناد به "اسناد تازه منتشر شده" گزارش داد که سید مهدی میرابوطالبی، سفیر وقت ایران در فرانسه در سال ۲۰۱۱ در جریان دیداری با اعضای یک گروه خیریه مذهبی در آمریکا مدعی شده بود که رابرت لوینسون در اختیار ایران است و در صورت کمک آمریکا به عقب انداختن یک گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته ای ایران آزاد خواهد شد.

نیویورک تایمز نوشت که این اسناد در کتاب "مرد مفقود:‌ جاسوس ناپدید شده آمریکایی در ایران" به قلم بری مایر که قرار است سوم مه منتشر شود آمده است.

آقای لوینسون، هنگام سفر به جزیره کیش، در ماه مارس سال ۲۰۰۷ ناپدید شد.

مطالب مرتبط