هاشمی رفسنجانی و ریاست خبرگان پنجم

حق نشر عکس basijpress.ir

با پیروزی اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان نفر اول فهرست منتخبان خبرگان در استان تهران و حذف محمد یزدی رئیس سابق این مجلس، گمانه زنی در مورد احتمال رقابت مجدد آقای هاشمی رفسنجانی بر سر ریاست خبرگان بالا گرفته است.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، تاکنون اظهار نظری انجام نداده که نشان دهد آیا قصد نامزد شدن برای ریاست مجلس خبرگان را دارد یا نه. او البته پیش از انتخابات خبرگان با انتشار پیامی گفته بود که قصد دارد "شاید برای آخرین بار" خود را "در معرض آرای مردم" بگذارد. اما اظهار نظر او، در ارتباط با شرکت در انتخابات سراسری، با ذکر قید "شاید"، و پیش از برگزاری انتخاباتی بوده که کمتر کسی ابعاد پیروزی لیست مورد حمایت آقای هاشمی رفسنجانی در آن را پیش بینی می کرده است.

در نتیجه این انتخابات، بعد از چند سال جلوگیری موثر منصوبان آیت الله خامنه ای از نتیجه گیری "شخص اکبر هاشمی رفسنجانی" از صندوق‌های رای –از رد صلاحیت او در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم گرفته تا جلوگیری از ریاستش بر مجلس خبرگان چهارم– اکنون او موفق شده با به دست آوردن بیشترین تعداد آرایی که تاکنون کسی در انتخابات مجلس خبرگان به دست آورده، یک پیروزی شخصی بزرگ را به دست بیاورد.

ولی از سوی دیگر، حتی با وجود پیروزی شخصی اخیر، ردصلاحیت گسترده روحانیون همسو با آقای رفسنجانی در استان های مختلف، باعث شده تا تعداد این روحانیون در مجلس خبرگان پنجم در حدی نباشد که خاطر او را از نتیجه رقابت بر سر ریاست خبرگان راحت کند. به ویژه اینکه بعید است آیت الله خامنه ای -که پیش از انتخابات لیست مورد حمایت اکبر هاشمی رفسنجانی را مورد حمایت بیگانه دانسته بود و اخیرا هم از نتایج انتخابات و حذف کسانی چون محمد یزدی و محمدتقی مصباح یزدی ابراز نارضایتی کرده- راضی به ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی بر مجلس خبرگان باشد.

رقابت در چنین شرایطی بر سر ریاست خبرگان، قاعدتا مخالفان قدرتمند آقای رفسنجانی در داخل و خارج خبرگان را برای شکست دادن او بسیج می کند؛ و با توجه به اینکه در طول دوره فعالیت مجلس خبرگان پنجم، چهار مرتبه (هر دو سال یک بار) برای انتخاب هیئت رئیسه رای گیری خواهد شد، حتی در صورتی که نخستین انتخابات هیئت رئیسه برای آقای رفسنجانی به خیر بگذرد، تصور "شکست نخورده باقی ماندن" او در طول دوره خبرگان پنجم، دور از ذهن به نظر می رسد.

شکست آقای رفسنجانی، ولو در انتخابات داخلی خبرگان، از نگاه رقبایش به شیوه مشخصی تعبیر خواهد شد: اینکه او در آخرین باری که خود را به معرض رای دیگران گذاشته شکست خورده و باید متناسب با همین "جایگاه" در معادلات سیاسی آینده حکومت ایفای نقش کند.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، یک سال پیش در مصاحبه ای گفته بود که در لحظه حساس تعیین رهبر آینده، "حتما لازم نیست رئیس خبرگان باشد". در صورتی که او در فضای بعد از انتخابات خبرگان پنجم، دیگر به چنین دیدگاهی معتقد نباشد یا به هر علت دیگری حضور شخص خود در سمت ریاست را حیاتی بداند، البته ممکن است علی رغم تمام احتمالات موجود، یک بار دیگر ریسک رقابت برای ریاست خبرگان را به جان بخرد.

اما اگر چنین نباشد، تصمیم محتمل او، کاندیدا نشدن برای ریاست و در عوض، تلاش برای ریاست یک روحانی مرضی‌الطرفین - همانند آنچه در هنگام ریاست محمدرضا مهدوی کنی انجام شد- خواهد بود.

در آن صورت اکبر هاشمی رفسنجانی، کماکان خواهد توانست به رقبایش گوشزد کند که "آخرین دست" بازی انتخاباتی خود و آنها را، با یک پیروزی بزرگ به پایان برده است.