آیا سرطان، امید کوکبی را آزاد می‌کند؟

حق نشر عکس Personal Pages

امید کوکبی دانشجو و زندانی سیاسی که بر اثر بیماری سخت یک کلیه خود را از دست داده، در دو روز گذشته موضوع موج تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی بوده است. بسیاری از کاربران توییتر که روز پنج‌شنبه ۲۱ آوریل او را به ترند اول دنیا در توییتر تبدیل کردند، خطاب به رهبر ایران، رییس‌جمهوری ایران و مقام‌های قضایی نوشته‌اند با توجه به بیماری صعب‌العلاج امید کوکبی، "چرا او را آزاد نمی‌کنید؟"

شماری از وکلا هم با این کاربران توییتر هم‌نظر هستند.

نعمت احمدی، حقوق‌دان و وکیل دادگستری در ایران، می‌گوید به دلیل ابتلا سرطان، او باید آزاد شود.

او با استناد به ماده ۵۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید، مجازات حبس امید کوکبی باید متوقف و تعلیق شود.

آقای احمدی می‌گوید قاضی اجرای احکام در این مورد که امید کوکبی به یک بیماری صعب‌العلاج مبتلا شده، باید از دادگاه صادر کننده رای در خواست کند حکم کنونی را متوقف کند و مجازات زندانی را به وضعیت متناسب دیگری مانند سکونت در یک مکان معلوم یا عدم خروج از یک حوزه مشخص تبدیل کند.

یک شخص مطلع دیگر هم تلفنی به ما گفت این موضوعی است که احتمالا وکیل پیگیر اجرای آن باشد.

آقای کوکبی هم‌اکنون در بیمارستان سینای تهران بستری است و به دلیل ابتلا به بیماری سرطان، یک کلیه او از بدنش خارج شده است.

__________________________________________________________________

امید کوکبی پژوهشگر فیزیک دانشگاه آستین تگزاس با تخصص لیزر، بهمن ماه سال ۱۳۸۹ هنگامی که از ایران به آمریکا بازمی‌گشت در فرودگاه بازداشت شد. او چند ماه بعد به اتهام‌هایی مانند "ارتباط با دولت متخاصم" و "کسب مال نامشروع" به ۱۰ سال زندان محکوم شد. درخواست چندباره آقای کوکبی برای تجدید نظر به جایی نرسید و حکمش هربار تایید شد. __________________________________________________________________

Image caption علی ملیحی، روزنامه نگار شرح ملاقتش با آقای کوکبی در بیمارستان سینا را در اینستاگرامش نوشته است

روز گذشته گروه پرشماری از کاربران اینترنت در توییتر با توییت‌های خود با هشتگ FreeOmid# و #امیدکوکبی خواستار آزادی او شدند. تعداد زیاد توییت‌ها باعث شد این هشتگ به ترند اول توییتر تبدیل شود.

برخی کاربران با خطاب قرار دادن حساب توییتر منسوب به آقای روحانی، رییس جمهور ایران با اشاره به اینکه آقای روحانی دولت خود را دولت تدبیر و "امید" می‌داند، از او خواستند که با فراهم کردن زمینه آزادی امید این را ثابت کند.

در همین حال هم برخی اصولگرایان در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه توییتر ضمن انتقاد از حرکت کاربرانی که خواهان آزادی امید کوکبی شده بودند، می‌گفتند چرا این موج توییتری که منجر به ترند شدن تقاضای آزادی امید کوکبی شده را در مورد "شهدا" به ویژه دانشمندان هسته‌ای که ترور شدند راه نینداختند.

درکنار همه اینها برخی افراد هم معتقد بودند کاش چنین حرکتی برای سایر زندان سیاسی هم انجام شود و این تلاش برای دیده شدن و ترند شدن به امید کوکبی ختم نشود.

همچنین در اینترنت طوماری در حمایت از امید کوکبی برای آزادی او در شبکه‌های اجتماعی در حال دست به دست شدن است که تا کنون بیش از ۳ هزار نفر آن را امضا کرده‌اند.

سازمان دیدبان حقوق بشر به تازگی گفته ممانعت از دسترسی یک زندانی به مراقبت های پزشکی ضروری هم "غیر قانونی" است هم "بی‌رحمانه."

مدیر بخش خاورمیانه دیدبان حقوق بشر گفته مقام‌های ایرانی باید اطمینان حاصل کنند که آقای کوکبی به مراقبت‌های پزشکی مناسب دسترسی دارد؛ مراقبتی که در مورد او احتمالا خارج از زندان ممکن است.

انجمن فیزیکدانان آمریکا هم دیروز برای بار چندم خواستار آزادی آقای کوکبی شد. این انجمن که می‌گوید قبلا خواستار رسیدگی به وضعیت آقای کوکبی شده بود در بیانیه خود نوشته آقای کوکبی از سال ۲۰۱۱ که زندانی شد، بیمار بود، سنگ کلیه داشت و از تپش قلب رنج می‌برد. انجمن فیزیکدانان آمریکا در سال ۲۰۱۴ در نامه‌ای به آقای روحانی خواستار آزادی امید کوکبی شده بود تا بتواند در کنار خانواده‌اش به امور درمان خود بپردازد. یک سال بعد هم این انجمن و انجمن گسترش علوم آمریکا با هم در نامه‌ای به آیت‌الله علی خامنه‌ای خواستار آزادی و توجه به مشکلات جسمی او شدند.

مادر امید کوکبی هم حدود دو سال پیش در آستانه آغاز سال تحصیلی در نامه‌ای به رهبر جمهوری اسلامی ضمن اعتراض به ۵ سال حبس بدون مرخصی او نوشت جای امید در دانشگاه است یا گوشه زندان؟

حدود دو سال پیش هجده برنده جایزه نوبل فیزیک در نامه‌ای سرگشاده به رهبر ایران خواستار آزادی امید کوکبی شده بودند. در این نامه آمده بود که آقای کوکبی تنها به دلیل امتناع از همکاری با مراکز تحقیقات نظامی جمهوری اسلامی ایران زندانی شده است.

'همکاری نکردن دلیل بازداشت بود؟'

هم‌دانشکده‌ای سابق امید کوکبی نیز در گفتگو با بی‌بی‌سی فارسی گفت هم‌رشته‌ای های آقای کوکبی با این اتفاقات بیگانه نیستند و تلاش بسیار می‌شود که از داخل و خارج ایران با دانش‌آموختگان رشته‌های فیزیک به ویژه فیزیک کاربردی ارتباط برقرار شود و پیشنهادهای همکاری زیادی در عرصه‌های مرتبط به آنها داده می‌شود اما آنها ترجیح می‌دهند وارد این همکاری‌ها نشوند چون در آن صورت باید با زندگی دانشگاهی خداحافظی کنند.

Image caption این عکس که گفته می‌شود رای دیوان عالی کشور درباره پرونده امیدکوکبی است در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود

به گفته او مواردی بوده که کار برخی دانش‌آموختگان این رشته‌ها به دلیل امتناع به دادگاه هم کشیده اما تبرئه شده اند. این دانش‌آموخته دانشگاه صنعتی شریف می‌گوید در مورد امید احتمالا کار به این دلیل به اینجا کشیده که به گفته خودش در بازداشت موقت و بازجویی‌های اولیه "تحت فشار" اعترافاتی می‌کند که بعدا همه را رد می‌کند و اعلام می‌کند که زیر فشار اعتراف کرده، کمااینکه دادگاه هم او را از اتهام اولیه جاسوسی تبرئه کرده است.

او می‌گوید اتهام ارتباط با دولت متخاصم و کسب مال نامشروع هم بر اساس چیزهایی صادر شده که در دانشگاهها مرسوم است.اینکه دانشگاه ۴ هزار یورو یا هشت هزار یورو برای کنفرانس‌های یکی دو هفته به کسی پرداخت کند که از دانشگاه حقوق می‌گیرد مرسوم است.

آقای کوکبی در نامه‌ای به هم‌اتاقی سابقش علی شریفی حکم ده ساله زندان را "تنبیهی" برای کسی خوانده که حاضر نشده به خاطر اعتقادش به آزادی و انتخاب شخصی، برای برگزیدن مسیر زندگی‌اش در داخل سیستم امنیتی و نظامی مشغول کار شود.