روزنامه‌های تهران، دو میلیارد دلار و کشمکش ها بر سر آن

پی‌آمدهای رای دیوان عالی کشور آمریکا که امکان خواهد دید از دارایی های ایران برای پرداخت غرامت به بازماندگان حوادث تروریستی منطقه برداشت شود، در حالی که وزیر خارجه و دولت را به واکنش تند واداشته اما همچنان به بحثی داخلی بین جناح های داخلی تبدیل شده. در حالی که وزیر اطلاعات از لزوم احضار مقامات دولت پیشین به دادگاه در همین مورد گفته روزنامه های جناح تندرو معتقدند باید از هر اشاره ای به دولت پیشین به عنوان عامل این ماجرا دست شست و تنها به مقابله با تصمیم آمریکا پرداخت.

آغاز مبارزات انتخاباتی دومین دوره انتخابات مجلس آینده توسط اصلاح طلبان که امید به فتح کرسی های بیشتری در مجلس دارند به صفحات روزنامه ها رسیده در حالی که اصولگرایان از دادن لیست انتخاباتی خودداری کرده اند و به نوشته روزنامه های اصلاح طلب صدا و سیما نیز علاقه ای به تشویق مردم برای شرکت در انتخابات ندارد.

پی‌آمد دو میلیارد دلار غرامت و برجام

حق نشر عکس Keyhan
Image caption تیتر و طرح صفحه اول کیهان

کیهان که گزارش خبری و تحلیلی صفحه اول خود را به ماجرای حکم دیوان عالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی اختصاص داده و بر اساس آن تاکید کرده آمریکا قابل اعتماد نیست در این گزارش نوشته: انتشار این حکم تنها چندماه پس از اجرایی شدن توافق هسته‌ای میان ایران و غرب اما و اگرهای فراوانی را در افکار عمومی ایجاد کرد؛ نگرانی‌هایی که این احتمال را به وجود آورده بود که احتمالا آمریکایی‌ها در سال‌های بعد نیز با چنین راهکارهایی، مانع رسیدن ایران به اهداف اقتصادی پیش بینی شده در برجام برسند.

این روزنامه تندرو در عین حال از طعنه به دولت خودداری نکرده و نوشته:پس از صدور این حکم از سوی دیوان عالی آمریکا برخی از مقامات دولتی گویا ذوق زده نیز شدند و با لحنی فرافکنانه شروع به مقصر نشان دادن دولت قبل شدند؛ رویه‌ای که در دولت یازدهم به هیچ وجه تازه نیست.

به نوشته کیهان: در نخستین این موضع‌گیری‌ها معاون اول رئیس جمهور در نشست مشترک مدیران عامل بانک‌های خصوصی و دولتی پیرامون حکم دیوان عالی آمریکا گفت: متأسفانه با بی‌تدبیری کامل 2 میلیارد اوراق آمریکایی خریدند و این باعث شد که آمریکایی‌ها به راحتی این منابع را ابتدائا مسدود و سپس مصادره کنند.

محمد اسماعیلی هم در گزارش اصلی روزنامه جوان همین نکته را اساس قرار داده و نوشته: دستبرد ۲ ميليارد دلاري امريكا به اموال بلوكه‌شده ايران دستاويز جديدي براي جنجال‌هاي رسانه‌اي و درگيري‌هاي جناحي شده است، به گونه‌اي كه دولتمردان يازدهم عامل چنين پيشامدي را دولت گذشته می‌دانند و برخي از سياسيون ناتواني دستگاه ديپلماسي كشور در دفاع از حقوق كشور را از جمله عوامل مهم چنين رويدادي عنوان مي‌كنند و در اين ميان برخي از رسانه‌هاي زنجيره‌اي تلاش مي‌كنند با غفلت از اصل مسئله آن را به يك دعواي جناحي تقليل دهند.

رسانه‌هاي حامي دولت بدون توجه به اينكه دولت بايد در مقابل اقدام اخير امريكا موضعي قاطعانه و محكم داشته باشد با درج تيتر و عناوين جهت‌دار مسئله دشمني امريكا با ملت ايران را به مانند ماه‌هاي اخير سانسور مي‌كنند.

روزنامه سپاه پاسداران در حالی که بالای صفحه اول خود کارتونی چاپ کرده که اعضای دولت را با کاسه چه کنم در دست نشان می دهد و نشان می دهد که برجام در خطرست اما نوشته: «دولت امريكا را مسئول حفظ اموال خود مي‌دانيم»، اين بخشي از واكنش محمدجواد ظريف به ماجراي دستبرد ۲ميليارد دلاري امريكايي‌هاست. وزير امور خارجه همچنين در نشست خبري مشترك با وزيرخارجه مقدونيه اين را هم گفت كه «اگر به اموال ايران دست‌اندازي شود، به طور حتم در زمان لازم در برابر دولت امريكا ادعاي خسارت خواهيم كرد.» البته ظريف پيش‌تر زماني‌كه در نيويورك به سر مي‌برد در واكنش به اين اقدام امريكايي‌ها، گفته بود كه ايران رأي ديوان عالي امريكا را به رسميت نمي‌شناسد.

نگرانی از آینده

نعمت احمدی در مقاله ای در وقایع اتفاقیه نوشته: این یکی از بدترین رأی‌های حقوقی است که علیه ایران صادر شده است. با‌این‌حال من معتقدم موضوعات و مسائل قضائی-مالی علیه ایران، تازه شروع شده است و باید از آینده ترسید؛ چرا‌که اتهامات بی‌سندی از این دست علیه ایران زیاد مطرح شده و ممکن است دولت‌ها با استفاده از این شیوه، به اموال ایران دست‌درازی کنند؛ لذا ما باید به دادگاه بین‌المللی لاهه شکایت کنیم، اگرچه متأسفانه دست ایران در‌این‌زمینه بسیار بسته است.

این حقوقدان تاکید کرده: در قوانین دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه آمده که کشورها موظفند از منابع مالی دیگر کشورها در کشور خودشان حمایت و حراست کنند.مثلا اگر ایران در پاکستان سرمایه‌گذاری کند، حفاظت و حراست از آن سرمایه‌گذاری به عهده دولت پاکستان است؛ بنابراین این امکان وجود دارد که بتوان جلوی اجرای رأی دادگاه آمریکایی را گرفت و دولت آمریکا را موظف کرد که از اموال ایران حفاظت کنند.

مقاله وقایع اتفاقیه نتیجه گیری کرده که: رأی دادگاه آمریکا علیه ایران بیشتر از آنکه یک رأی منطقی باشد، سیاسی است و اثرات منفی زیادی برای ایران دارد اما درنهایت باید به این موضوع دقت کرد که وزارت خارجه ایران که در دوره اخیر از حقوقدانان قابلی مانند آقای ظریف و معاونانش برخوردار است، تشکیل شده که جلوی چنین وضعیتی را بگیرند؛ چرا که آنها به خطر این امر واقفند.

دلایل محکومیت ایران

حق نشر عکس Noavaran
Image caption کارتون محمد طحانی، نوآوران

شهروند در سرمقاله خود در پاسخ این پرسش که چرا بانك مركزی ایران اقدام به خرید اوراق دلاری كرد؟ چه اقداماتی برای دفاع در مقابل دست‌اندازی آمریكا به اموال ایران انجام نشده و مبنای آرای صادره چیست؟ به پاسخگویی برآمده و از جمله در پاسخ این سووال که چرا برجام مانع این اقدام نشد نوشته تحریم‌هایی كه براساس برجام لغو یا تعلیق می‌شوند، تحریم‌های هسته‌ای هستند. تحریم‌های به‌اصطلاح مرتبط با حمایت ایران از گروه‌های تروریستی، تحریم‌های موشكی، تحریم‌های نظامی و تحریم‌های مربوط به ادعای مداخله ایران در سایر كشورها که به هیچ وجه موضوع مذاكرات ایران و كشورهای گروه ١+٥ نبوده است.

گزارش شهروند نشان داده یکی از دلایل دیوان عالی کشور آمریکا برای پذیرش درخواست یک دادگاه را این برشمرده که آن ها ثابت کرده اند که بانک مرکزی در ایران زیر نظر دولت است و مستقل نیست. همین که دولت پیشین نگذاشته بود دوره پنج ساله روسای بانک مرکزی تمام شود و زودتر آنان را برکنار کرد و از آن مهم تر سخنان محمود احمدی نژاد موید این نظر بود.

به نوشته شهروند: رئیس دولت نیز ابایی نداشت از اینكه اعلام كند بانك مركزی را كنترل می‌كند. به گزارش منبع آمریکایی، رسانه‌های ایران نقل كرده‌اند كه او در سخنرانی‌های خود گفته است «من به بانك مركزی دستور می‌دهم». رئیس دولت در پاسخ به این سوال كه رابطه میان بانك مركزی و دولت چیست؟ اظهار داشته است: «قانون اساسی ما به این امر تصریح كرده است. جریان سرمایه و پول باید توسط دولت كنترل شود. این قانون است و قانون كشور باید اجرا شود.»

و سرانجام این که:چنین استدلال‌هایی بارها توسط خواهان‌ها (شاكی آمریكایی) به زبان‌های مختلف مطرح شد و مورد استناد قرار گرفت و سوالی كه در اینجا پیش می‌آید این است كه آیا این اظهارنظرها و اقدامات آشكار كه مورد سوءاستفاده طرف مقابل قرار می‌گرفت، ضرورت داشت؟‌ آیا نمی‌شد از این هزینه‌ها كاست؟ آیا در آن هنگام كه اكثر متخصصان و صاحب‌نظران بر لزوم احترام به استقلال بانك مركزی و عدم صدور دستور به آن تاكید می‌كردند، نباید به این نظرهای كارشناسی توجه می‌شد؟‌

پاسخ تاريخ ساز

شهرام شهيدي در ستون طنز روزنامه اعتماد بدون نام بردن از محسنی اژه ای معاون قوه قضایی یک صحنه گفتگوی خبرنگار و سخنگو را مجسم کرده است.

- پرسش خبرنگار: با حكم دادگاه عالي، امريكا دو‌ميليارد دلار از دارايي‌هاي ايران را به عنوان غرامت مسدود كرده. چرا سازمان بازرسي در دولت قبلي وارد نشد؟ - پاسخ سخنگو: ساعت اين سالن، يك دقيقه جلو است، فكر كنم كار دولت قبلي است! به نظرم اين پاسخ به حق مي‌تواند عنوان كوبنده‌ترين، شفاف‌ترين، ويران‌كننده‌ترين و سازنده‌ترين انتقاد تاريخ بشر را از آن خود كند. راستش من ديگر رويم نشد بنويسم از نظر من تاريخ جهان به دو بخش قبل و بعد از اين پاسخ تقسيم مي‌شود. به نظرم در جواب برخي سوال‌هاي حياتي جهان هم مي‌توان از همين روش استفاده كرد. براي مثال: - پرسش: به نظر شما در ماجراي سنگ پراني تماشاگران در ورزشگاه تختي اهواز شوراي تامين چقدر مقصر است؟ - پاسخ زيبنده احتمالي: در حياط خانه ما هم دو تا سنگ افتاده بود. فكر كنم كار شوراي تامين است! - پرسش: به نظر شما آن مرد كه با بهار آمد چرا قطعنامه‌ها را ورق پاره اعلام كرد؟ - پاسخ زيبنده احتمالي: الان جلوي خانه ما هم پر از ورق پاره است. لابد دولت قبل اين كار را كرده‌، مردم ما با ريختن ورق پاره در كف معابر عمومي حمايت‌شان را از ورق پاره خواندن قطعنامه‌ها اعلام كرده‌اند.

روز خيزش دوباره

حق نشر عکس Farhikhtegan
Image caption کارتون حامد بذرافکن، فرهیختگان

روزنامه‌های مختلف امروز به پاسخ هایی پرداخته که به اظهارات روز قبل حدادعادل رییس شکست خورده ایتلاف اصولگرایان برای انتخابات مجلس داده که در آن پیروزی اصلاح طلبان در تهران را جزیی خوانده بود. اعتماد پرسیده وقتي كه تفاوت در نتايج تهران را جزيي بدانيم، معلوم نيست كه تفاوت غيرجزيي را چه مي‌دانيم؟ آيا ٧٠ درصد راي بيشتر تفاوت جزيي است؟ در دنيا با ٢ تا ٣ درصد تفاوت راي برنده يا بازنده مي‌شوند و مسووليت مي‌پذيرند، در اينجا هنوز ٧٠ درصد تفاوت را جزيي مي‌دانيم؟

اعتماد به طعنه افزوده: ظاهرا در كشورداري هم به همين نحو قضاوت كرده‌ايم كه امروز اختلاس‌هاي چند هزار ميلياردي هم برايمان عادي مي‌نمايد. بگذريم. به‌علاوه فراموش نكنيم بسياري از كساني كه راي نداده‌اند را در اين تفاوت حساب منظور نكرده‌ايم چون بعيد است حتي يك درصد از كساني كه راي نداده‌اند را بتوان در سبد اصولگرايان منظور داشت و قاطبه آنان در جناح مخالف اصولگرايان هستند.

این روزنامه اصلاح طلب نوشته: درباره دخالت در انتخابات، بهتر بود كه آقاي حداد عادل به صورت شفاف و با بيان مصداق سخن مي‌گفت، چراكه در اين موارد معترض اصلي هميشه اصلاح‌طلبان بوده و هستند. اگر چنين مشكلي بوده به راحتي مي‌توان از طريق نهاد نظارتي يا حتي قوه قضاييه پيگيري كرد، حداقل ادعاهاي اصولگرايان در اينگونه موارد به خوبي رسيدگي مي‌شود. پس طرح مسائل كلي و بدون مصداق در شان آقايان اصولگرا نيست.

زینب نورانیان در گزارش اصلی فرهیختگان نوشته:جناح منتقد ائتلاف اصلاح‌طلبان وحامیان دولت، تغییر تاکتیک داده‌اند؛ نه صدا وسیما، میلی برای دعوت از مردم برای حضور در انتخابات آخر هفته دارد و نه اصولگرایان تمایلی برای تبلیغات به نفع نامزدهایشان. در حالی که تنها 2 روز به برگزاری دور دوم انتخابات مجلس دهم باقی مانده است اما لیست برنامه‌های صداوسیما حال و هوای انتخاباتی ندارد و نشانی از دعوت از مردم برای حضور در دور دوم انتخابات، نیست.

مصطفي ايزدي در مقاله‌ای در اعتماد نوشته: اگر در مرحله اول از آنان شناخت درستي نداشتند، براي مرحله دوم از آنان شناخت كافي پيدا كرده‌اند. واقعيت اين بود كه شوراي نگهبان قريب به اتفاق اصلاح‌طلبان سرشناس تهران و شهرستان‌ها را درصلاحيت كرده بود و لذا اصلاح‌طلبان چاره‌اي نداشتند كه براي پيروزي بر رقيبان و نيز براي بر هم زدن معادلاتي كه جناح راست علم كرده بود، از نامزدهاي كمتر شناخته شده و يا ناشناس در فهرست خود قرار دهد، با اين نگراني كه نكند جوانان اصلاح‌طلب به كساني كه نمي‌شناسند راي ندهند.

به نوشته این فعال اصلاح طلب: اما اين نگراني به زودي رفع شد و مردم تهران بيش از اين كه فكر كنند به چه فردي راي بدهند به اين فكر افتادند كه به سران اصلاحات و نظرات آن بزرگواران راي دهند. در صورتي كه امروز، همه نامزدهاي اصلاحات براي انتخابات مرحله دوم در شهرستان‌ها شناخته شده‌اند و مردم آن مناطق با خيالي آسوده مي‌توانند به افراد مورد نظر خود روي آورند.

تفاوت دوم اين كه، معلوم شد، جنجال‌آفريني جناح اصولگرا- به ويژه افراطيون آن- و تهديدها و برخوردهاي احتمالي آنان، همه لاف و گزاف بوده و هيچ كاري نكردند و يا نتوانستند بكنند. اتهام ليست انگليسي كه به فهرست اميد مخصوص تهران زدند و تهديد كرده بودند كه اگر اينها راي بياورند چه خواهند كرد، همه‌اش، ژست تبليغاتي براي مرعوب كردن اصلاح‌طلبان بود كه خوشبختانه در جامعه كارساز نبود و اسامي دو ليست اميد براي مجلس شوراي اسلامي و مجلس خبرگان رهبري در بالاترين سطح ممكن با راي مردم خسته از افراطي‌گري و تندروي را به خود اختصاص دادند.

دردفاع از روزنامه‌نگاران زندانی

یاسرهاشمی در مقاله ای در فرهیختگان با اشاره به حکم زندان هایی که روز گذشته برای روزنامه نگاران دستگیر شده اعلام گشته از چنین حکم های زندان سنگینی برای چند روزنامه نگار جوان ابراز تاسف کرده و نوشته: حداقل در مورد احسان مازندرانی که چندسالی است وی را به واسطه همکاری در هیات‌موسس و روزنامه دانشگاه آزاد اسلامی می‌شناختم، می‌توانم بگویم که ‌انگیزه خدمت به کشور و مردم را دارد و قطعا سایر روزنامه‌نگارانی که به صورتی مشابه محکوم شده‌اند نیز در صورت دراختیارداشتن فرصت از خدمت به کشور و مردم خود مضایقه ندارند.

فرزند کوچک رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در این مقاله نوشته:از خود می‌پرسم آیا واقعا نظامی که قریب به چهار دهه از عمر آن می‌گذرد و طی این مدت طولانی بحران‌های بزرگ و چالش‌های عمیقی نظیر جنگ تحمیلی، ترورها و معضلات گوناگون امنیتی، اقتصادی و سیاسی را پشت سرگذاشته است، در برابر چند روزنامه‌نگار جوان آسیب‌پذیر است که اتهام آنان را تا حد اقدام علیه امنیت کشور تلقی کنیم؟ آیا این به تنزل جایگاه دفاعی و امنیتی نظام در خارج و داخل کشور نمی‌انجامد؟

در انتهای مقاله فرهیختگان نوشته شده: بازداشت احسان مازندرانی و تعداد دیگری از روزنامه‌نگاران حامی دولت در سال گذشته که از سوی رهبرمعظم‌انقلاب‌اسلامی سال همدلی و همزبانی دولت و ملت نام گرفته بود، موجب ایجاد هزینه برای نظام شد وحتی به واکنش و ابراز نارضایتی رئیس‌جمهور انجامید. اعلام حکم آنها ایجاد هزینه‌ای دیگر برای کشور و حذف‌شدن بخشی از توانی است که باید در خدمت انقلاب باشد.

نامحسوس یا محسوس

حق نشر عکس Qanoon
Image caption کارتون علی میرایی، قانون

حامد وکیلی در سرمقاله ابتکار خاطره ای نقل کرده که خود شاهد بوده دو مامور جوانی را به شدت نوازی داده و روی زمین می کشیدند و می بردند و آن جوان از طرز برخورد آنان به ستوه آمد و برآشفت که “هر کجا بگویید می آیم اما حق ندارید اینگونه برخورد کنید”این جمله تا انتها ادا نشده بود که، لگد یکی از ماموران به سمت آن جوان پرتاب شد و هم زمان هم با لحنی طلب کارانه می گفت :”حالا نشانت می دهم حق دارم یا نه!”

به نوشته این مقاله:این حادثه معمولی چنان در من به تاثیر نشست که شاید هیچ گاه آن را از خاطر نبرم. حتی در آن شب تا نیمه، درباره و به بهانه آن اتفاق با دوستم به گفت و گو نشستیم. و از هر دری سخن گفتیم. از حقوق شهروندی تا آزادی های سیاسی و از توسعه تا فرهنگ، همه را بدان بهانه سرک کشیدیم. خلاصه، بالا و پایین ادعای آن جوان را پاییدیم، تا دریابیم آیا آن جوان “حقی” داشت یا نه.

نویسنده سرمقاله ابتکار افزوده: ما نیز هر چه از ذهن می آوردیم و بر میز بحث می نهادیم، همه منکر خشونت و برخورد بود. برهان، سنت و فطرت همه موید ادعای آن جوان بود. اما تا به خودمان می آمدیم، “واقعیت”، زیر این میز می زد.چرا که اصل و اصالت همان بود که رخ داد. لگد آن مامور، واقعی تر از همه چیز بود، حتی قانون! حدود یک سال زمان از آن حادثه می گذرد. در اخبار خواندم که هفت هزار پلیس نامحسوس برای امنیت اخلاقی مامور شده اند! اما با این وجود هنوز امید دارم با گذشت زمان، حقوق شهروندی بر صدر اولویت بنشیند!

آن موقع‌ها دیش جمع‌آوری می‌شد

وحید‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ میرزایی درستون طنز شهروند نوشته: مرد‌م نيز د‌ر‌ سال جد‌يد‌ اين‌طور به فرهنگ كشور خاصه سينما رو بياورند‌. دلایلش هم یکی این است که سریال های جِم آبکی شده. وقتی فاطماگل پرفروش‌ترین سریال ترکیه باشد‌، وقتی «گزل» که از همان اول «مهربونیش قشنگ بود‌، هم‌زبونیش قشنگ بود‌» د‌یگر مهربان نباشد‌ و رویه د‌ل آرای افاد‌ه‌ای را د‌ر پیش بگیرد‌. وقتی آد‌م قهرمان سیبیل قشنگ حریم سلطان را د‌ر شمایل یک پسر سوسول می‌بیند‌، آن هم د‌ر سریالی که اسمش نبرد‌ گلهاست، بسیار واضح و مبرهن است که د‌ست زن و بچه‌اش را می‌گیرد‌، می‌برد‌ سینما.

طنزنویس علت دیگر روآوردن مردم به سینما را کمرنگ شد‌ن طرح جمع‌آوری ماهواره‌ها دانسته و نوشته:از آن جایی که مرد‌م ما عاد‌ت د‌ارند‌ فقط حاصل د‌سترنج خود‌شان را بخورند‌ و تا قشنگ نان را نزنند‌ توي عرق جبینشان و تیلیت نکنند‌، از گلویشان پایین نمی‌رود‌، بد‌ون رنج و زحمت تلویزیون د‌ید‌ن هم به د‌لشان نمی‌چسبد‌ و به هیچ جایشان گوشت نمی‌شود‌. قبل‌ترها برای تماشای د‌وتا برنامه به تهيه‌كنند‌گي ... چه خوف و رجایی که متحمل نمی‌شد‌یم. د‌یش را چه جاها که نصب نمی‌کرد‌یم. بعد‌ از اجرای طرح جمع‌آوري، از کجاها که د‌یش تهیه نمی‌کرد‌یم.

به نوشته ستون طنز شهروند: آن موقع‌ها تماشای اخبار و د‌و تا شبکه پایین و بالای آن کیف د‌اشت؛ نه الان که د‌یش برای خود‌ش راست‌راست رو پشت‌بام می‌تابد‌. نه طرحی، نه جمع‌آوری‌ای، نه هیجانی. ملت ما هم كه از آن قماش نیستند‌ که راحت بنشینند‌ د‌ر خانه، زیر باد‌ کولر اخبار ببینند‌. بله، این‌جوری است که تلویزیون را د‌ایورت می‌کنند‌ روی پاپ‌کورن سینمایشان و می‌روند‌ این همه پول بلیت می‌د‌هند‌ تا حد‌اقل خیالشان راحت باشد‌ تا جای ممکن زحمتشان را کشید‌ه‌اند‌.

مطالب مرتبط