آب خلیج فارس 'یک و نیم برابر شورتر و دو درجه گرمتر شده است'

حق نشر عکس SPL

پروین فرشچی معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ایران گفت شوری آب خلیج فارس در مقایسه با ۲۰ سال گذشته یک و نیم برابر بیشتر شده و دمای آب آن هم در ۱۷ سال گذشته دو درجه افزایش یافته است.

خانم فرشچی "آب‌شیرین‌کن‌ها، فعالیت‌های انسانی و آلودگی بسیار زیاد" را به عنوان دلایل این تغییرات ذکر کرد و افزود: "سالانه حدود ۲.۱ میلیون بشکه نفت از منابع و کشورهای مختلف به خلیج‌فارس و دریای عمان وارد می‌شود."

البته به گفته خانم فرشچی آلودگی‌های خلیج فارس را "نمی‌توان به کل خلیج فارس تعمیم داد" بلکه این آلودگی‌ها، از جمله آلودگی با فلزات سنگین، "کانونی" هستند.

او همچنین از "توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها" در ایران انتقاد کرد و افزود که هزینه این کار "می‌تواند برای راه اندازی و تکمیل شبکه تصفیه فاضلاب و بازچرخانی و استفاده مجدد از آب هزینه شود."

حق نشر عکس BYUNG KOO KIM.YONG HOON JEONG.Khalifa University
Image caption پراکندگی آب‌شیرین‌کن‌های صنعتی و ظرفیت آنها

خلیج فارس ۹۹۰ کیلومتر طول و حداکثر ۳۷۰ کیلومتر عرض دارد. متوسط عمق آن ۳۶ متر و مساحت آن ۲۳۹ هزار کیلومتر مربع است.

سواحل این خلیج یکی از گرمترین مناطق دنیا است. از این رو خلیج فارس یکی از مناطق آبی دنیاست که بیشترین فشار گرمایی را دارد و میزان تبخیر در آن نسبتا بالا است.

علاوه بر این، محدودیت تبادل آب خلیج فارس با جریان‌های آبی دریای عمان باعث می‌شود این خلیج یکی از شورترین آب‌ها را در قیاس با شوری طبیعی اقیانوس‌ها داشته باشد.

اما در همین پهنه آبی کوچک، کم‌عمق و داغ، روزانه ۱۱ میلیون تن آب شیرین تولید می‌شود که نیمی از تولید آب شیرین در کل دنیا است.

حداقل ۵۵ آب‌شیرین‌کن در کشورهای مختلف حاشیه خلیج فارس مشغول فعالیت هستند و امارات متحده عربی، عربستان و کویت بیشترین میزان آب را شیرین می‌کنند.

حق نشر عکس Andreas Fried.Basel Serio.WTC
Image caption بزرگی بازار آب‌شیرین‌کن در کشورهای مختلف دنیا بر حسب میلیارد دلار

آبی که ایران با استفاده از آب‌های خلیج فارس شیرین می‌کند حتی از بحرین و قطر هم کمتر است؛ اما ایران نیروگاه هسته‌ای بوشهر را در ساحل خلیج فارس احداث کرده که دو آب‌شیرین‌کن عظیم، هریک با ظرفیت تولید۱۰۰ هزار متر مکعب آب شیرین در روز دارد.

امارات متحده عربی از سال آینده، نیروگاه هسته‌ای به مراتب بزرگتری را به نام "براکت" در آن سوی خلیج فارس راه‌اندازی می کند که به میزان چشمگیری بر فشار وارده بر خلیج فارس خواهد افزود.

نیروگاه براکت که کره جنوبی آن را برای امارات می‌سازد، پس از تکمیل تقریبا پنج برابر و نیم نیروگاه بوشهر برق تولید خواهد کرد.

افزایش تعداد آب شیرین‌کن‌های صنعتی عظیم در سواحل خلیج فارس میزان اکسیژن، فلزات سنگین، رنگ و شوری آب را تغییر می‌دهد و بر صنعت شیلات تاثیر مستقیم خواهد داشت.

بسیاری از این آب‌شیرین‌کن‌ها برای نمک‌زدایی از حرارت استفاده می‌کنند. بنابراین علاوه بر مصرف سوخت، که در اکثر موارد سوخت‌های فسیلی است، آب گرم حاصل از فرآیند نمک‌زدایی وارد خلیج فارس می‌شود و اکوسیستم و تعادل زیستی-شیمیایی آن را مختل می‌کند.