اوباما: به ایران باج نداده‌ایم

حق نشر عکس Getty
Image caption اوباما: ما باج به کسی نمی‌دهیم، در این مورد باج ندادیم و در آینده هم باج نخواهیم داد

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا "پرداخت باج" برای آزادی شهروندان آمریکایی از زندان‌های ایران را تکذیب کرده است. همزمان، نامزد حزب جمهوریخواه آمریکا از دیدن "نوار ویدیوئی" فرود هواپیمای حامل پول در ایران سخن گفته است.

روز سه‌شنبه این هفته، یک نشریه آمریکایی گزارش کرد که در ماه ژانویه سال جاری، دولت آمریکا مبلغ ۴۰۰ میلیون دلار را به صورت نقد در اختیار ایران گذاشت و در مقابل، جمهوری اسلامی چند شهروند ایرانی تبار آمریکایی را که هنگام سفر به ایران بازداشت شده بودند آزاد کرد. در پی انتشار این گزارش، شماری ازمخالفان دولت آقای اوباما او را متهم کردند که برای کسب آزادی "گروگان‌های آمریکایی" در ایران، به دولت این کشور باج پرداخته است.

دولت آمریکا گفته است که پول پرداختی بخشی از دارایی‌های ایران بوده که در زمان گروگانگیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران مسدود شد و قرار بود همراه با بهره آن به ایران بازگردانده شود.

باراک اوباما در پاسخ به انتقاداتی که از پرداخت این پول شده، ضمن تاکید براینکه "ما باج به کسی نمی‌دهیم، در این مورد هم باج ندادیم و در آینده هم باج نخواهیم داد" گفت که: "خانواده‌های آنان [گروگان‌های آمریکایی] آگاهند که سیاست ما این است که هرگز برای آزادی گروگان‌ها باج ندهیم بنابراین با عقل جور در نمی‌آید که در این مورد به خصوص که کاملا هم در مرکز توجه قرار داشت، باج‌دهی را شروع و پرداخت آن را اعلام کنیم، در حالیکه به چشم خانواده‌های گروگان‌های دیگر نگاه می‌کردیم و می‌گفتیم که نه، ما هرگز باج نمی‌دهیم!"

رئیس جمهوری آمریکا گفت که این پرداخت در ماه ژانویه، یعنی چند ماه پیش، اعلام شد و هیچ چیز محرمانه یا مخفیانه‌ای درباره آن وجود نداشت. وی گفت: "ما کاملا در این مورد شفاف عمل کردیم و همه از آن مطلع بودند."

حق نشر عکس Getty
Image caption ترامپ در مورد فیلم ورود هواپیمای حامل پول به ایران توضیحات دقیقی نداده است

پرداخت این مبلغ به خصوص مورد انتقاد شماری از اعضای ارشد حزب جمهوریخواه - حزب مخالف دولت آمریکا - و همچنین دونالد ترامپ، نامزد این حزب در انتخابات ریاست جمهوری قرار گرفته است که آن را مغایر سیاست اعلام شده دولت این کشور در خودداری از باج‌دهی برای آزادی شهروندان ربوده شده این کشور دانسته و در مورد تبعات چنین پرداخت‌هایی هشدار داده‌اند. از جمله، سناتور جمهوریخواه مارک کرک در بیانیه‌ای گفته است که "پرداخت باج به آدم‌ربایان" جان تعداد بیشتری از آمریکاییان را در معرض خطر قرار داد و "مماشات با ایران باعث شد تا آنان تعداد بیشتری اتباع آمریکایی، مانند سیامک نمازی، پدرش باقر نمازی و رضا شاهینی را هم به شکلی غیرقانونی به گروگان بگیرند."

دونالد ترامپ نیز هیلاری کلینتون، وزیر خارجه سابق آمریکا و رقیب انتخاباتی خود از حزب دموکرات را متهم کرد که هنگام تصدی وزارت خارجه، زمینه گفتگوهای منجر به توافق هسته‌ای با جمهوری اسلامی را فراهم کرده و در نتیجه، مسئول مماشات با ایران و "باج دهی" به دولت این کشور است.

حق نشر عکس Mehr
Image caption رئیس بسیج جمهوری اسلامی پرداخت پول توسط آمریکا را تلویحا با بازداشت شهروندان آمریکایی مرتبط دانست

ساعاتی قبل از سخنان رئیس جمهوری آمریکا در دفاع از پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار به ایران، آقای ترامپ بار دیگر اتهامات خود را در یک گردهمایی حزبی مطرح کرد و گفت که یک نوار ویدیوئی حاوی تصاویر هواپیمای حامل پول نقد برای ایران تهیه شده و افزود: "هواپیما وارد می‌شود، هواپیمای قشنگی است، و تصور می‌کنم پول را از آن منتقل می‌کنند." وی تلویحا دولت یا نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی را عامل تهیه و توزیع این فیلم قلمداد کرد و گفت که "فکر می‌کنم خود ایرانی ها آن را در اختیار ما گذاشتند تا باعث شرمساری کشور ما و رئیس جمهوری ما شوند" و نتیجه گرفت که "ما یک رئیس جمهوری بی‌کفایت داریم."

در مورد فیلم مورد نظر آقای ترامپ اطلاعاتی در دست نیست اما روزنامه واشنگتن پست نوشته است که در گزارش تصویری خبرگزاری فوکس نیوز در مورد پرداخت این پول، تصویری از یک هواپیمای اختصاصی نشان داده شده که به نظر می‌رسد در روز پرداخت، در ژنو بود. این روزنامه نوشته است که ظاهرا این هواپیما صرفا به عنوان یک تصویر تزئینی در این گزارش به کار رفته اما آقای ترامپ آن را همان هواپیمای حامل پول نقد برای ایران تصور کرده است.

خبرگزاری فرانسه نیز گفته است که هواپیمای مورد نظر یک جت کوچک از نوع فالکون 900 بود که در روز 17 ژانویه، تعدادی زندانی سابق را در ژنو پیاده می‌کرد.

در ماه ژانویه سال جاری و پس از اعلام توافق هسته‌ای - برجام - منابع خبری از پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار از سوی آمریکا به ایران خبر دادند و گفتند که این مبلغ بخشی از مبلغ مورد مصالحه دو کشور بر سر یک پرونده حقوقی مربوط به مسدود شدن اموال ایران در آمریکاست که در مجموع، به ۱.۷ میلیارد دلار بالغ می شود. در آن زمان، خبرگزاری تسنیم به نقل از خبرگزاری فرانسه نوشت که رئیس جمهوری آمریکا گفته است که اگر بر سر این پرونده مصالحه صورت نمی‌گرفت و کار به دعوای حقوقی می کشید، احتمال داشت که آمریکا ناچار به پرداخت مبلغی بیش از این شود.

در همان زمان، خبرگزاری مهر اظهارات محمدرضا نقدی، رئیس سازمان بسیج، را منعکس کرد که با اشاره به پرداخت این مبلغ گفته بود: "لغو تحریم بانک سپه باز پس گیری یک میلیارد و هفتصد میلیون دلار از اموال بلوکه شده ایران پس از ۳۶ سال نشان داد که آمریکا جز زبان زور نمی‌فهمد." به گفته آقای نقدی، آمریکا پس از سال‌ها مذاکره و پیگیری حاضر به پرداخت این مبلغ نشده بود اما "باز پس گیری این مبلغ در قبال آزادی جاسوس آمریکایی انجام شده و ربطی به جریان مذاکرات ندارد." ظاهرا منظور از جاسوس آمریکایی، شهروندان زندانی آن کشور در ایران بودند.

به گفته منابع خبری، ۴۰۰ میلیون دلار مورد نظر مربوط به موجودی صندوق سپرده ایران بود که در زمان شاه ایران برای خرید تجهیزات نظامی از آمریکا اختصاص یافت اما پس از گروگانگیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران، مسدود شد. بهره تعلق گرفته به این پول به ۱.۳ میلیارد دلار بالغ شد.

مطالب مرتبط