BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 17:08 گرينويچ - شنبه 13 دسامبر 2003
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
ديدار خاتمی و مبارک، واکنش ها و اثرات آن
 

 
.
روابط ايران و مصر از 24 سال پيش تيره بود
 

محمد خاتمی رئيس جمهور ايران روز جمعه در تهران با خبرنگاران درباره ديدارش با حسنی مبارک رئيس جمهور مصر سخن گفت و اشاره کرد که با وجود اشتراک نظر در مورد موضوعهايی همچون مساله فلسطين و بحران عراق، دو کشور همچنان در ديگر موارد با يکديگر اختلاف نظر دارند.

دو روز پس از ديدار يک ساعته روسای جمهور ايران و مصر که بلافاصله در رسانه های همگانی کشورهای منطقه انعکاس وسيعی يافت، در داخل ايران سکوت محافظه کاران و برخورد ملايم گروه های اصولگرا و تندرو با اين ديدار نشان از آن دارد که اين بار بخش های مختلف حاکميت در ايران ضرورت تنش زدائی در سياست خارجی را دريافته و به آن مصمم شده اند.

 

 تندروها و محافظه کاران در بيست و چهار سال گذشته هر نوع تحولی را در روابط تهران و قاهره نشان فراموش شدن توصيه های بنيان گذار جمهوری اسلامی و زيرپا گذاشتن آرمان های انقلاب اسلامی می دانستند

 

کوشش برای آب کردن يخ های 24 ساله از روابط تهران و قاهره در زمانی صورت می گيرد که جمهوری اسلامی با قبول شرايط شورای حکام سازمان بين المللی انرژی اتمی، بحرانی را از سرگذراند و با شرکت در توافق جهانی برای مبارزه عليه تروريسم، نسبت به تغييرات جهانی و منطقه ای واکنش نشان داده است.

مهم تر از استقبالی که اصلاح طلبان از گرمی روابط ايران و مصر کرده اند، سکوتی است که مخالفان هميشگی نزديک شدن جمهوری اسلامی به دولت های ميانه رو مسلمان در پيش گرفته و هيچ يک از شعارهای گذشته را تکرار نکرده اند.

تندروها و محافظه کاران در بيست و چهار سال گذشته هر نوع تحولی را در روابط تهران و قاهره نشان فراموش شدن توصيه های بنيان گذار جمهوری اسلامی و زيرپا گذاشتن آرمان های انقلاب اسلامی می دانستند.

روابط ايران و مصر در نخستين ماه های تاسيس جمهوری اسلامی و به دستور مستقيم آيت الله خمينی و به عنوان واکنش اعتراض آميزی به امضای قرارداد کمپ ديويد بين انورسادات و مناخيم بگين روسای دولت مصر و اسرائيل قطع شد و در ده سال گذشته هرگاه دولت های ايران گامی در جهت تجديد روابط دو کشور برداشتند گروه های تندرو با يادآوری آن دستور، راه پيشروی مقامات دولتی را بستند.

پيش از آن نيز از زمان سقوط رژيم سلطنتی در مصر روابط دو کشور پانزده سال تيره بود و تنها چهار سال از گرم شدن روابط تهران و قاهره می گذشت اما در همان مدت روابط شاه با انورسادات، جانشين عبدالناصر، چنان گرم شده بود که همزمان با اوج گيری انقلاب ايران، سادات تنها رييس دولتی در جهان بود که حاضر شد شاه را پناه دهد و سرانجام نيز کمتر از دو سال بعد مسجد الرفاعی قاهره آرامگاه هميشگی وی شد.

 

 از هفت سال پيش که تهران و مصر به ضرورت تجديد روابط پی برده اند خيابان خالد اسلامبولی و مسجد بزرگ الرفاعی در قاهره که هر تابستان در سالمرگ آخرين شاه ايران ميزبان خانواده سلطنتی و وفاداران به آخرين پادشاه ايران است، دو مانع جدی کار بود.

 

پس از قطع روابط تهران و قاهره، زمانی که انورسادات به دست گروه های تندرو مذهبی ترور شد، رهبران جمهوری اسلامی با گذاشتن نام خالد اسلامبولی، عامل ترور، بر خيابانی در شمال تهران موضع خود را نسبت به مرگ بنيانگذار آشتی اعراب و اسرائيل آشکار کردند.

از هفت سال پيش که تهران و مصر به ضرورت تجديد روابط پی برده اند خيابان خالد اسلامبولی و مسجد بزرگ الرفاعی در قاهره که هر تابستان در سالمرگ آخرين شاه ايران ميزبان خانواده سلطنتی و وفاداران به آخرين پادشاه ايران است، دو مانع جدی کار بود. آخرين گزارش ها نشان می دهد که شورای نامگذاری شهرتهران با تغيير نام خيابان خالد اسللامبولی موافقت کرده است.

اکبر هاشمی رفسنجانی، رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام، در دومين دولت خود و همزمان با کوشش برای تجديد روابط با عربستان سعودی گام هائی هم به سوی قاهره برداشت. ولی چنان که گسترش همکاری ها با رياض هم برای دولت خاتمی ماند روابط ايران و مصر هم به سفر هيات های فرهنگی و از جمله هياتی به سرپرستی عباس ملکی معاون وقت وزارت خارجه محدود ماند که آن هم از انتقاد تند روزنامه کيهان درامان نماند.

24 سال پيش وقتی آيت الله خمينی دستور قطع روابط با مصر را به ابراهيم يزدی وزيرخارجه وقت ابلاغ کرد مانع از آن شد که سفارت خانه ايران در پايتخت کشوری مسلمان، همسايه سفارت اسرائيل شود. اينک زمانی دو کشور به سوی تجديد روابط می روند که ديپلومات های جمهوری اسلامی در چندين کشور، حتی در همسايگی ايران، ناگزير به همسايگی با ديپلومات های اسرائيلی شده اند.

 

 تصميم تهران به تجديد سياست 24 ساله خود نشان مصلحت انديشی در نظامی است که بايد برخلاف ربع قرن پيش نشان دهد که با گروه های تندرو ربط و رابطه ای ندارد.

 

کوتاه مدتی بعد از قطع روابط ايران و مصر، کشته شدن انورسادات به دست گروه های مذهبی نشان از آن داشت که نگرانی جيمی کارتر رييس جمهور وقت آمريکا که سادات را از پذيرفتن شاه سابق ايران[ که برای رها کردن گريبان دولت آمريکا که گرفتار گروگان گيری آمريکائيان در تهران بود پيشقدم شده بود ] برحذر داشته بود بی جا نبود.

اينک در شرايطی که نيروهای تحت رهبری آمريکا دو کشور مسلمان با حکومت های تندرو را در کنار مرزهای ايران اشغال کرده اند و به دنبال حادثه يازده سپتامبرائتلاف جهانی برای مبارزه با تندروهای اسلامی به وجود آمده است، تصميم تهران به تجديد سياست 24 ساله خود نشان مصلحت انديشی در نظامی است که بايد برخلاف ربع قرن پيش نشان دهد که با گروه های تندرو ربط و رابطه ای ندارد.

اين روند در حقيقت از سه سال بعد از تاسيس جمهوری اسلامی و زمانی آغاز شد که دفترهای نهضت های آزادی بخش در تهران يکی يکی بسته شد. در سال های بعد رفت و آمدهای آشکار و پنهان رهبران گروه های تندرو به تهران پايان گرفت و کمک های مالی جمهوری اسلامی به آنان قطع شد؛ چنان که در سال های اخير، مخالفان برای اثبات اتهام ارتباط حکومت ايران با آن گروه ها به سختی افتاده اند.

آن چه تصميم سازان جمهوری اسلامی را به تجديد نظر در سياست های آرمانی بنيادگذار اين حکومت راضی می کند، تاکيدهای اوست بر اين که حفظ نظام از واجب ترين واجب هاست، همان توصيه ای که در شرايط دشوار منطقه ای و جهانی، انعطاف و نرمش را به سرفصلی در سياست خارجی ايران تبديل کرده است که کارهای دشوارتر از تجديد روابط با مصر را نيز می تواند در دستور کار قرار دهد.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران