BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 17:17 گرينويچ - دوشنبه 12 ژانويه 2004
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
شرايط متفاوت و ابعاد بی سابقه رد صلاحيت ها
 

 

در حالی که اصلاح طلبان درون حاکميت جمهوری اسلامی گستردگی رد صلاحيت نامزدهای نمايندگی مجلس هفتم از سوی شورای نگهبان را در طول دو دهه گذشته بی سابقه توصيف می کنند، به نظر می رسد که شدت منازعات درونی بين نيروهای سهيم در قدرت به بالاترين حد خود در سال های اخير رسيده باشد.

در اين ميان، رد صلاحيت 85 نماينده فعلی مجلس نيز بر شدت اين منازعه افزوده و باعث شده که اقدام قابل پيش بينی محافظه کاران برای جلوگيری از ورود رقبا و مخالفان خود به عرصه رقابت های انتخاباتی، ابعادی فراتر از حدس و گمان های اوليه بيابد؛ هرچند ممکن است در روزهای آينده، در فرآيند رايزنی های دو جناح صلاحيت شماری از اين افراد مجددا تاييد شود.

پيش از اين، با توجه به انتقادهای تند چهره های شاخص جناح محافظه کار از شورای نگهبان به دليل تاييد صلاحيت شماری از نمايندگان فعلی، انتظار آن می رفت که نه تنها صلاحيت فعالان سياسی خارج از قدرت و يا اصلاح طلبان سرشناس بيرون از مجلس، بلکه صلاحيت تعدادی از نمايندگان مطرح نيز تاييد نشود.

قابل پيش بينی نبود

با اين همه، حتی شماری از نيروهای نزديک به محافظه کار نيز نمی توانستند پيش بينی کنند که هيئت های نظارت 85 نماينده فعلی مجلس را فاقد صلاحيت برای حضور در مجلس هفتم معرفی کنند.

از مجموع نزديک به 8 هزار داوطلب نمايندگی مجلس هفتم، بيش از 2 هزار نفر از سوی هيئت های نظارت وابسته به شورای نگهبان رد شده اند.

پيش از اين نيز، هيئت های اجرايی، صلاحيت شماری از نامزدها را تاييد نکرده بودند.

اين درحالی است که در دوره قبلی انتخابات که در سال 1378 برگزار شد، 758 نفر از سوی هيئت های نظارت رد شدند که از اين تعداد، 9 نفر از نمايندگان مجلس پنجم بودند.

شديدتر از هميشه

از سوی ديگر، تنها در شهر تهران، که نتايج انتخابات آن به مراتب مهم تر از ديگر نقاط کشور تلقی شده، صلاحيت 890 نفر از مجموع يک هزار و هفتصد داوطلب نمايندگی رد شده است.

حال آنکه، از مجموع 985 نامزد نمايندگی در انتخابات مجلس ششم از حوزه انتخابيه تهران، هيئت نظارت، صلاحيت 71 نفر و هيئت اجرايی صلاحيت 41 نفر را رد کرده بودند.

اما آنچه به اقدام کنونی شورای نگهبان چنين ابعاد کم سابقه ای بخشيده، بويژه به رد صلاحيت دسته جمعی حدود يک سوم نمايندگان فعلی مجلس مربوط می شود.

تمامی فعالان سياسی مخالف جمهوری اسلامی و اکثريت قريب به اتفاق نيروهايی نظير فعالان ملی- مذهبی و اعضای نهضت آزادی ايران، در بيست سال اخير امکان شرکت در رقابت های انتخاباتی را نيافته اند و تنها تاييد صلاحيت چند تن از آنان در انتخابات مجلس پنجم و نيز دومين دوره انتخابات شوراها، استثنايی در اين زمينه محسوب می شود.

'نظارت استسلاخی'

شدت عمل جناح محافظه کار در هفتمين دوره انتخابات مجلس، تنها با اعتراض گسترده اصلاح طلبان درون حاکميت روبه رو نشده و حتی محافظه کاران ميانه رويی نظير طه هاشمی، مدير مسئول روزنامه انتخاب را نيز به انتقاد از شورای نگهبان واداشته است.

به گفته وی، آنچه در اين دوره اعمال شده، نه نظارت استصوابی، بلکه "نظارت استسلاخی" بوده، زيرا عملا بخش عمده ای از داوطلبان شناخته شده، به گفته وی سلاخی شده اند.

تا پيش از انتخابات مجلس هفتم، اصلاح طلبان امروز، که جناح چپ حاکميت در سال های دهه شصت را تشکيل می دادند، از انتخابات مجلس چهارم به عنوان نمونه برجسته حذف رقيبان با استناد به نظارت استصوابی ياد می کردند.

محافظه کاران، پس از درگذشت آيت الله خمينی، بنيانگذار جمهوری اسلامی، در سال 1371 در جريان انتخابات مجلس چهارم صلاحيت بسياری از چهره های مطرح جناح چپ را رد کردند و به اين ترتيب توانستند اکثريت مجالس چهارم و پنجم را از آن خود کنند.

اين اقدام شورای نگهبان به دوری چند ساله جناح چپ جمهوری اسلامی از قدرت انجاميد؛ امری که با پيروزی محمد خاتمی در انتخابات رياست جمهوری در سال 1376 پايان يافت.

شرايط مثل گذشته ها نيست

اما، به نظر نمی رسد که شرايط کنونی جامعه ايران، چندان با شرايط کشور در سال 1371 چه از نظر پيامدهای داخلی و خارجی و چه از نظر شدت و ميزان اعتراضات به چنين اقدامی قابل مقايسه باشد.

در حالی که حتی با تاييد گسترده صلاحيت ها نيز شک و ترديدهای فراوانی نسبت به مشارکت گسترده مردم در انتخابات وجود داشت، اکنون اين سوال پر رنگ تر شده که در وضعيت فعلی و با توجه به نياز حاکميت برای کشاندن مردم به پای صندوق های رای، چنين خواسته ای تا چه اندازه امکان تحقق دارد.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران