BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 16:25 گرينويچ - جمعه 19 نوامبر 2004
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
پرونده قتلهای محفلی کرمان و مشکل قتلهای شرعی
 

 
 
تصويری از شهر کرمان
برگزاری دادگاهی برای سومين بار جهت تعيين مجازات قاتلان پنج مرد و زن در کرمان و طرح موضوع مهدورالدم بودن (کسی که به قتل رساندنش مباح باشد) مقتولان، بار ديگر موضوع قتلهای شرعی را در جامعه قضايی کشور به عنوان نشانه ای از نبود امنيت قضايی برای شهروندان مطرح کرده است.
 قاتلان پنج زن و مرد کرمانی و وکلای آنها در دادگاه ادعا کرده اند که براساس سخنرانی آيت الله محمدتقی مصباح يزدی در کرمان و دستور فرمانده بسيج منطقه به اين نتيجه رسيده اند که قربانيان مهدورالدمند
 

آنچه متهمان در دادگاهی که به "قتلهای محفلی کرمان" معروف شده، مطرح کردند و اشاره آنان و وکلايشان به فتواها و نظريه های شرعی مراجع مذهبی حاضر در قم که اعلام داشته اند اگر متهمان با نيت مهدور الدم بودن قربانيان دست به اين عمل زده اند از قصاص معاف می شوند و دادن ديه کافی است، اين ماجرا را به مهمترين موضوع نقد قضاوت در جمهوری اسلامی نزديک می کند.

قاتلان پنج زن و مرد کرمانی و وکلای آنها در دادگاه ادعا کرده اند که براساس سخنرانی آيت الله محمدتقی مصباح يزدی در کرمان و دستور فرمانده بسيج منطقه به اين نتيجه رسيده اند که قربانيان مهدورالدمند و به اين جهت، به تکليف شرعی خود عمل کرده و برای ريشه کن کردن فساد دست به قتلها زده اند.

همين ادعا در حالی که دادگاه اول متهمان را که به قتلها اعتراف کرده اند به اعدام محکوم کرده بود باعث شد در ديوان عالی کشور، حکمها شکسته شود و اين کار به محاکمه اين متهمان برای سومين بار انجاميد، که در آن بار ديگر فتواها و استناد به سخنرانی آيت الله مصباح يزدی به عنوان اثبات بيگناهی متهمان مطرح شده است.

دو سال پيش در جريان محاکمه سعيد حنايی که شانزده زن خيابانی را در مشهد به قتل رسانده بود، چند روزنامه با اشاره به نيت وی که مبارزه با فساد و از بين بردن مظاهر آن بوده است فضايی ساختند که به نوشته يکی از روزنامه ها، به قهرمان سازی وی انجاميد، تا جايی که در روز حضور وی در محل قتل، عده ای برايش هورا کشيدند و او را مسلمان با غيرت خواندند.

در آن پرونده، در حالی که فضای ملتهبی در جامعه ايجاد شده بود، سرانجام رئيس دادگستری خراسان با اشاره به اينکه حنايی به بعضی از قربانيان تجاوز کرده و به سرقت از اموال آنها دست زده، فضای ايجاد شده را شکست و "نيت غيرتمندانه" وی را زير سئوال برد و در نهايت وی محکوم به اعدام شد.

 آيات، فاضل لنکرانی، مکارم شيرازی و مرتضوی لنگرودی به بيانهای مختلف نوشته اند چنانچه فردی با اعتقاد به مهدور الدم بودن كسى را كشته، قتل واقع شده شبه عمد است و مجازات آن، پرداخت ديه
 

در جريان ترور سعيد حجاريان، مشاور رئيس جمهور، سعيد عسگر، عامل ترور و همدستانش، آقای حجاريان را نظريه پرداز و مغز متفکر اصلاحات سياسی معرفی می کردند که به استناد به گفته بعضی از روحانيون، قصد لطمه زدن به حکومت اسلامی را داشته است.

آنها به اين ترتيب خود را مجری احکام دينی و مبرا از گناه می دانستند و سرانجام نيز در رأی دادگاه به دليل عدم وجود شاکی خصوصی، سعيد عسگر به مجازات پيش بينی در قانون محکوم نشد و بعد از مدتی از زندان آزاد گشت.

در پيگيری قتلهای زنجيره ای پائيز 1377نيز عده ای با استناد به احتمال وجود فتواهايی دال بر مهدورالدم بودن داريوش و پروانه فروهر، محمد مختاری و محمد جعفر پوينده، به پرونده مجرای ديگری می دادند و سرانجام نيز با اعلام خودکشی سعيد امامی، متهم رديف اول و آزاد شدن عده ای از کارکنان دستگاههای اطلاعاتی که به عنوان همدست قاتلان دستگير شده بودند، تنها دو نفر متهم رديف دو و سه در زندان ماندند.

حتی پيش از تأسيس جمهوری اسلامی نيز بعضی از سياستمردان مخالف حکومت دينی اين سؤال را مطرح می کردند که اگر کسانی بر اساس فتوای مراجع تقليد دست به اعمال خلاف قانون بزنند، دست حکومت دينی برای مجازات آنها بسته است، قانون معنای عام خود را از دست می دهد و امنيت جامعه در خطر خواهد بود.

در دادگاه "قتلهای محفلی" کرمان، دادستان متن نامه ای از آيت الله مصباح يزدی را قرائت کرد که صدور فتوا را تکذيب کرده ولی نوشته بود که هر چه در سخنرانی کرمان گفته "استنساخ از منابع معتبر فقهی بوده است" و همين بخش، مستند وکلای مدافع قاتلان قرار گرفت که به عنوان عمل به تکاليف مذهبی، از آنها دفاع کردند.

 حتی پيش از تأسيس جمهوری اسلامی نيز بعضی از سياستمردان مخالف حکومت دينی اين سؤال را مطرح می کردند که اگر کسانی بر اساس فتوای مراجع تقليد دست به اعمال خلاف قانون بزنند، دست حکومت دينی برای مجازات آنها بسته است، قانون معنای عام خود را از دست می دهد و امنيت جامعه در خطر خواهد بود
 

متهمان گفته اند که چون قربانيان را مهدورالدم می شناختند از عمل خود هنوز هم پشيمان نيستند و محکمترين سند وکلای آنان، پاسخهای آيات، فاضل لنکرانی، مکارم شيرازی و مرتضوی لنگرودی بود که همگی به بيانهای مختلف نوشته اند چنانچه فردی با اعتقاد به مهدورالدم بودن كسى را كشته، قتل واقع شده شبه عمد است و مجازات آن، پرداخت ديه.

ناظران و حقوقدانان معتقدند مواردی از اين دست در تمام دادگستريهای کشور وجود دارد و در همه موارد، قضات را با مشکل مواجه کرده است و گاه گاهی با تدبيرهای مقطعی رهبر، رئيس قوه قضاييه و ديوان عالی کشور و گاه با خريد رضایت اوليای مقتولان از بودجه قوه قضائيه، موضوع فيصله يافته است.

اين معضل همان است که وکيلان خانواده مقتولان در دادگاه "قتلهای محفلی" کرمان بر زبان آوردند.

نعمت الله جعفر يزدى، يکی از وکلای مقتولان گفت: "با اين تفاسير اگر قصاص تبديل به ديه شود هر كس كه پول داشته باشد مى تواند انسانها را به اتهام مهدورالدم بودن بكشد" و غلامعلى رياحى، يکی ديگر از وکلای خانواده مقتولان گفت: "ما منكر وجود فتاوى نيستيم، اما اجراى آنها با نظام قضايى و اسلامى مغايرت دارد".

آنچه موضوع را به صورت معضلی برای دستگاه قضايی جمهوری اسلامی درآورده و با گذشت ربع قرن نيز راهی برای آن يافته نشده، اين است که هر بار با حل مقطعی و موردی پرونده ها سؤال اصلی باقی می ماند و در دادگاههای مختلف از زبان خانواده مقتولان و وکلای آنها تکرار می شود.

سئوال اين است که در زمانی که روحانيون حکومت دارند و قوانين کشور را هم فقهای شورای نگهبان با موازين شرع مطابقت می دهند، آيا همچنان راهی باقی می ماند که کسانی بر اساس فتواهای متنوع و برداشت خود از آنها بتوانند از مجازات تعيين شده در قانون معاف شوند و شمول عام قوانين را از آن بگيرند.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران