BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 14:32 گرينويچ - چهارشنبه 26 ژانويه 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
چرا الهام علی اف اجازه يافت به تبريز سفر کند
 

 
 
الهام علی اف و محمد خاتمی
الهام على اف رئيس جمهوری آذربايجان پيش از آنکه به نخستين سفر رسمی خود به ايران پايان دهد، چند ساعتی را در شهر تبريز، مرکز استان آذربايجان شرقی ايران گذراند.

اين نخستين بار است که يکی از رئيسان جمهوری آذربايجان رسماً به پايتخت تاريخی سرزمينی سفر می کند که کمتر از دويست سال است، بخش شمالی آن از ايران جدا شده و اکنون کشوری مستقل را تشکيل می دهد که الهام علی اف رهبری آن را در دست دارد.

سفر به تبريز، خواسته ای بود که حيدر علی اف، پدر الهام در زمان حکمرانی

 الهام علی اف طی مدت زمامداری اش بر جمهوری آذربايجان نشان داده که داد و ستد پرسود با همسايه بزرگ جنوبی را به ديدگاههای قومی و تاريخی خاص رايج در کشورش ترجيح می دهد
 

خود بر جمهوری آذربايجان، بارها مطرح کرد و خودداری دولت جمهوری اسلامی از اجابت چنين خواسته ای باعث شد که او نيز چند بار از تصميم خود برای سفر به ايران منصرف شود.

به نظر می رسيد علت نگرانی مسئولان جمهوری اسلامی از سفر رئيس جمهوری آذربايجان به تبريز به تفاوت ديدگاهها و مواضع دولتمردان دو کشور در قبال سرزمين آذربايجان ايران بازمی گردد، تفاوتی که در پی تشکيل دولت مستقل جمهوری آذربايجان پس از فروپاشی اتحاد شوروی، منشأ حساسيتهای شديد شده است.

ديدگاه رسمی در جمهوری آذربايجان که حتی در کتابهای درسی مدارس آن کشور نيز تدريس می گردد اين است که مردمان بخش عمده ای از خاک ايران که حتی بسيار فراتر از استانهای آذربايجان شرقی، غربی و اردبيل پنداشته می شود، "ملت آذربايجانی" اند که به عنوان "اقليت در کنار ايرانيان" زندگی می کنند.

اين پنداشت با ديدگاه رايج در ايران تضاد آشکار دارد و همين تضاد باعث شده است که خشم مسئولان و همچنين رسانه های ايران بارها نسبت به اظهاراتی که مقامهای جمهوری آذربايجان در اين ارتباط کرده اند برانگيخته شود و طی سالهايی که از عمر جمهوری آذربايجان می گذرد، دولتمردان آن بارها به دخالت در امور داخلی ايران و تحريک احساسات جدايی طلبانه متهم شوند.

از ديدگاه دولتمردان ايران، سفر رئيس جمهوری آذربايجان به تبريز می توانست بهانه ای برای مطرح شدن دوباره ادعاها و اختلاف نظرها و بهره برداری برخی جريانهای قومگرا فراهم آورد و حساسيتهای امنيتی برانگيزد.

الهام علی اف و محمد خاتمی

اکنون، سفر الهام علی اف به تبريز نشان می دهد که رهبران جمهوری اسلامی برای کاستن از حساسيتهای خود نسبت به اين موضوع، دلائلی يافته اند.

الهام علی اف در پی انتخاباتی روی کار

 پس از روی کار آمدن الهام علی اف، روابط اقتصادی ميان ايران و جمهوری آذربايجان گسترش يافت که بارزترين مورد آن، عقد قرارداد دالان شمال - جنوب برای اتصال خطوط راه آهن ايران به جمهوری آذربايجان و روسيه بود
 

آمد که ناظران بين المللی نسبت به صحت نتيجه آن ابراز ترديد کردند و اعتراض شديد ملی گرايان جمهوری آذربايجان را برانگيخت، اما دولت ايران بلافاصله اين انتخابات را "سالم و منصفانه" اعلام کرد و پيش از ديگر دولتها، رياست جمهوری الهام علی اف را به او تبريک گفت.

پس از روی کار آمدن الهام علی اف، روابط اقتصادی ميان ايران و جمهوری آذربايجان گسترش يافت که بارزترين مورد آن، عقد قرارداد دالان شمال - جنوب برای اتصال خطوط راه آهن ايران به جمهوری آذربايجان و روسيه، گشايش کنسولگری جمهوری آذربايجان در تبريز و گفتگوهايی برای لغو رواديد ميان اتباع دو کشور بود.

در اين مدت، رفت و آمد مقامهای دو کشور افزايش يافت، محمد خاتمی، رئيس جمهور ايران ديداری رسمی از جمهوری آذربايجان کرد و حتی زمزمه هايی در مورد احتمال حل اختلاف دو کشور بر سر مالکيت منابع نفت و گاز دريای خزر به گوش رسيد.

در بعد سياسی نيز طی اين مدت، تعدادی از ايرانيان آذربايجانی که در جمهوری آذربايجان به فعاليت قومگرايانه مشغول بودند از آن کشور اخراج شدند و هنگامی که وزير خارجه جمهوری آذربايجان طی نشستی مطبوعاتی در تهران با به زبان آوردن عبارت "اقليت آذربايجانيهای ايران" خشم رسانه ها و برخی مقامهای ايرانی را برانگيخت، وزارت خارجه جمهوری آذربايجان بلافاصله برای خواباندن اين خشم اقدام و اعلام کرد که اظهارات وزير خارجه آن کشور در ايران نادرست ترجمه شده و "آذربايجان ايران بخش جدايی ناپذير ايران" است.

از سوی ديگر، از حساسيت مقامهای آذربايجانی به روابط نزديک ايران و ارمنستان که روابطی خصمانه با جمهوری آذربايجان دارد و بخشی از خاک آن کشور را اشغال کرده نيز به ميزان چشمگيری کاسته شده است.

الهام علی اف بيشتر عمر خود را در روسيه و غرب سپری کرده تا سرزمين مادری اش و ترکی برای او، پس از روسی، زبان دوم محسوب می شود.

او طی مدت زمامداری اش نشان داده که داد و ستد پرسود با همسايه بزرگ جنوبی را به ديدگاههای قومی و تاريخی خاص رايج در کشورش ترجيح می دهد، هر چند همان گونه که در نشستی با مسئولان شهر تبريز گفته، هنوز به اين شهر به عنوان "شهر مادری آذربايجانيهای آن سوی ارس" می نگرد.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران