BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 17:56 گرينويچ - چهارشنبه 10 اوت 2005 - 19 مرداد 1384
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
عملکرد هشت ساله محمد خاتمی
 
محمد خاتمی

سه شنبه يازدهم مرداد 1384، دوران رياست جمهوری سيد محمد خاتمی، پنجمين رئيس جمهور ايران به پايان می رسد.

مجموعه مقالات زير نگاهی است تحليلی به رويدادهای مهم سياسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ايران در دوران هشت ساله رياست جمهوری محمد خاتمی و دستاوردهای دولت او که به "دولت اصلاحات" معروف بود.

خاتمی؛ از رياست مرکز اسلامی هامبورگ تا رياست جمهوری اسلامی

مهراد واعظی نژاد

سيد محمد خاتمی که تا پيش از دوم خرداد ۱۳۷۶ برای مردم ايران چندان شناخته شده نبود، پس از پشت سر گذاشتن هشت سال پر فراز و نشيب، اينک يکی از برجسته ترين شخصيت های نظام جمهوری اسلامی است.

خاتمی شايد بيش از هر دولتمرد ايرانی ديگری در اين سال ها نقد شده باشد، اما بسياری از همين منتقدين هنوز او را محبوب ترين چهره سياسی زنده ايران می دانند.

سيد محمد خاتمی در سال ۱۳۲۲ در شهرستان اردکان يزد متولد شد. پدرش، آيت الله روح الله خاتمی موسس مدرسه علميه اردکان و امام جمعه شهر يزد بود.

سياست خارجی ايران در دوران خاتمی

احمد زيد آبادی

محمد خاتمی هشت سال پيش در حالی پست رياست جمهوری ايران را از اکبر هاشمی رفسنجانی تحويل گرفت که روابط خارجی جمهوری اسلامی به نقطه ‌ای بحرانی رسيده بود. کشورهای اروپايی سفرای خود را از تهران فراخوانده بودند، آمريکا ايران را متهم به همکاری با بمبگذاران کرده و کشورهای عرب منطقه شديدا نسبت به ايران بدبين بودند.

اما محمد خاتمی با اجرای سياست تنش زدايی توانست بسياری از اين مشکلات را برطرف کند اگرچه اکنون که دوره او به پايان رسيده، بار ديگر روابط ايران با کشورهای مختلف دچار تنش ها و بحران هايی شده است.

خاتمی و جامعه مدنی؛ بن بست در حوزه نظر و عمل

احمد زيد آبادی

در بين رهبران جمهوری اسلامی، محمد خاتمی نخستين فردی بود که لفظ "جامعه مدنی" را بر زبان راند.

سرنوشت جامعه مدنی در حوزه عمل بهتر از نزاع‌های مفهومی بر سر آن در طول دوران رياست جمهوری خاتمی نبوده است. با آنکه وزارت کشور دولت خاتمی تلاش کرد تا به شکل‌گيری نهادهای مدنی مستقل از دولت کمک کند، اما در عمل به دليل محدوديت‌هايی که محافل محافظه‌کار در برابر آن ايجاد کردند، در اين زمينه تحول چشمگيری صورت نگرفت.

وضعيت زنان در دوران رياست جمهوری محمد خاتمی - بخش نخست

ژيلا بنی يعقوب

وقتی در خرداد ۱۳۷۶سيد محمد خاتمی رئيس جمهور شد، بسياری از رسانه های داخلی و خارجی اعلام کردند که زنان و جوانان، خاتمی را به قدرت رساندند.

آقای خاتمی اگرچه در هشت سالی که زمام دولت را در دست داشت، هيچ زنی را به مقام وزارت نرساند اما رياست يکی از مهم ترين سازمان های دولتش را به يک زن سپرد.

وضعيت زنان در دوران رياست جمهوری محمد خاتمی - بخش پايانی

ژيلا بنی يعقوب

محمد خاتمی در دوران رياست جمهوری اش بارها درباره زنان سخن گفت؛ با واژه هايی که گاه زيبا و مسحور کننده به نظر می رسيد.

محمد خاتمی هرجا سخنی درباره زن به ميان آورده بر نقش محوری او در بنياد خانواده اصرار زيادی کرده است: "زن در نظر ما عزيز است و دارای نقش اساسی در جامعه و نقش محوری در خانواده است. زن، مدار و محور خانواده است. يعنی مدير خانه است، زن يعنی مادر، و مادر بودن بزرگترين امتياز و افتخار بشری است."

مطبوعات در دوران خاتمی؛ لب خندان و چشم گريان

جمشيد برزگر

با پيروزی محمد خاتمی در دوم خرداد سال ۱۳۷۶، گشايش نسبی در عرصه روزنامه نگاری و اطلاع رسانی در ايران پديد آمد.

انتشار روزنامه های جديدی که با شتاب وارد حوزه های جديدی می شدند که نزديک به دو دهه از ورود به آن منع شده بودند، اگرچه از يک سو استقبال و افزايش مخاطبان و تاثيرگذاری مطبوعات را به همراه داشت، اما در عين حال، موجب بروز مخالفت ها و برخوردهايی جدی با نشريات و روزنامه نگاران نيز شد.

اينترنت در دوران هشت ساله 'دولت اصلاحات'

کاوه امیدوار

اينترنت در دوران هشت ساله دولت اصلاحات در کنار رشد شگفت انگيزش، موانع و محدوديت های بسياری را از سر گذرانده است، از مسدود کردن سايت ها و وبلاگ ها گرفته تا احضار مسئولان سايت ها به دادگاه و زندانی شدن وبلاگ نويسان.

دوم خرداد ۷۶ وقتی سيد محمد خاتمی با رای خيره کننده ای به رياست جمهوری رسيد اينترنت واژه غريبی در ايران به حساب می آمد و تعداد کاربران آن به افراد زباندانی محدود بود که با کامپيوتر نيز آشنا بودند.

طنز در دوران قبل و بعد از محمد خاتمی

بخشی از طرح نيکاهنگ کوثر برای روز جهانی آزادی مطبوعات

سيد ابراهيم نبوی

طنز و کاريکاتور در دوران خاتمی چه به لحاظ کيفيت آثار و چه به لحاظ گروه مخاطب و چه از نظر ميزان تاثير گذاری تغييرات فراوانی کرد. دامنه مخاطبانش گسترده شد و دامنه نويسندگان و توليد کنندگانش نيز افزونی يافت.

بابک احمدی، نويسنده مسائل فلسفی و روشنفکر ايرانی معتقد است آزادی در دوران خاتمی موجب رشد کيفيت طنز شده است، هوشنگ گلشيری نيز چنان که در مقاله ای در روزنامه توس نوشت طنز پس از دوم خرداد را نوعی طنز گريزان از هجو و دارای ارزش ادبی دانست.

بررسی تفاوت طنز در دوران خاتمی نشان می دهد که طنز اين دوران ويژگی هايی دارد که آن را نسبت به دوره های قبل مستقل و مجزا می کند.

سينمای ايران در دوره اصلاحات

هوشمند هنرکار

هشت سال پيش ورود مردی از عرصه فرهنگ، به بالاترين مقام اجرايی کشور، با وعده گشودن دريچه ها و فضای باز، طليعه انقلابی نوين دست کم در عرصه فرهنگ به حساب می آمد. اما پس از آن اوضاع به گونه ای ديگر رقم خورد.

با اين حال هنوز اغلب هنرمندان با احترام به اين دوره و آن رييس جمهور می نگرند و چه بسا فضايی را که در آن ايام حاکم بود، برای خود مطلوبتر می شمرند.

نگاهی به تحولات نشر و کتاب در دوران محمد خاتمی

سيد ابوالحسن مختاباد

بخش مهمی از فعاليتهای حوزه کتاب در دوره آقای خاتمی به چاپ و انتشار کتابهای مرتبط با موضوعات سياسی اجتماعی و تاريخی اختصاص يافت.

بستر سازی و وجود برخی آزاديهای مدنی اجتماعی و فکری سبب شد تا برخی از نحله های فکری و فرهنگی در جامعه ريشه بدواند و موضوعاتی چون رابطه دين و مدرنيته، تاريخ انقلاب، جنگ، روشنفکری دينی، رابطه دين و دولت، و نيز پژوهشهای جدی در تاريخ اسلام و نيز تاريخ معاصر ايران و. .. به موضوعات مورد علاقه مردم و نيز قشر کتابخوان تبديل شود.

هشت سال تئاتر ايران با محمد خاتمی

جواد اعرابی

با انتخاب محمد خاتمی در دوم خرداد ۱۳۷۶ به عنوان رئيس جمهورـ اهالی فرهنگ و هنر و انديشه انتظار تغيير و تحولات فرهنگی و هنری از دولت وی داشتند.

تئاتر نيز مانند ساير جريانات فرهنگی و هنری در دولت محمد خاتمی با شاخص های ۱- ترغيب جوانان به مشارکت در عرصه هنری ۲- بازگشت پيش کسوتان به صحنه ۳- احترام به تنوع آرا و گونه های مختلف تئاتر ۴- ايجاد حق انتخاب برای تماشاگر کار خود را آغاز کرد. ولی تئاتر هم مانند آنها دچار فراز و نشيب هايی شد، ولی هيچ گاه به نقطه قبل از دولت خاتمی برنگشت.

موسيقی ايرانی در دوران خاتمی؛ از اوج تا نشيب

ابوالحسن نجوا

رياست جمهوری محمد خاتمی سبب شد تا موسيقی در ايران از يک وضعيت برزخی و بلاتکليفی به در آمده و گام در دوران ثبات خود بگذارد.

پيش از اين و در دوره رياست جمهوری هاشمی رفسنجانی برخی حرکتها در حوزه موسيقی صورت گرفته بود که به نوعی آن را می توان پايه گذار حرکتهای بعدی در موسيقی به شمار آورد. اما تحولات سياسی - اجتماعی به همراه رشد فناوری اطلاع رسانی آن نهالهای کوچک سالهای پيشين را به درختانی پرشاخ و برگ در دوره خاتمی تبديل کرد.

ميراث برنامه سوم: رشد صنعت، بازرگانی و طرحهای نيمه تمام

کاوه امیدوار

محمد خاتمی و دولتش مجری سومین برنامه پنج ساله توسعه اقتصادی ایران (۱۳۸۳-۱۳۷۹) بودند. آقای خاتمی در آخرین روز ریاست جمهوری به مجلس رفت تا کارنامه خود را عرضه کند.

به گفته آقای خاتمی، يکسان سازی نرخ ارز، ايجاد حساب ذخيره ارزی، کنترل نرخ تورم و بيکاری، اجرای قانون سرمايه گذاری خارجی و اصلاح قانون ماليات ها از جمله مهمترين سياست های اجرا شده در پنج سال گذشته بوده است.

جاده ناهموار سياست برای 'خطرزا ترين وزارتخانه'

روزبه مهرزاد

سقوط سالانه يک فروند هواپيمای مسافربری، کشته شدن سالانه ۲۶ هزار نفر در تصادفهای جاده ای و برخورد گهگاه قطارها خاطرات تلخی بود که مردم ايران اميدوار بودند در سايه اصلاحات اقتصادی موعود محمد خاتمی کمرنگ شود ولی سايه سنگين سياست بر وزارت راه و ترابری اجازه تحقق چنين خواسته ای را به او نداد.

عمده تلاش دولت برای بهبود عملکرد آنچه کارشناسان خطرزا ترين وزارتخانه ايران خوانده اند، به دوردوم رياست جمهوری آقای خاتمی موکول شد، دوره ای که یک وزیر راه جان باخت و دیگری استیضاح شد.

بزرگترین دستاورد وزارت راه آقای خاتمی، احداث راه آهن هزار کیلومتری مشهد-بافق و بزرگترین حادثه انفجار قطار در شرق ایران بود.

خاتمی با نوشداروی اقتصاد بيمار ايران چه کرد؟

روزبه مهرزاد

دوران رياست جمهوری محمد خاتمی در حالی آغاز شد که خصوصی سازی به واسطه بروز آثار منفی اجتماعی اش همچون اخراج کارگران واحدهای واگذار شده و ايجاد رانت در روند فروش مذاکره ای شرکتهای دولتی از سوی عموم مردم با انتقادهای شديد رو به رو بود.

بر همين اساس آقای خاتمی در جريان رقابت های انتخاباتی خود در سال ۱۳۷۶ خورشيدی به مردم وعده داد تا شيوه رايج خصوصی سازی را اصلاح کند.

نقش دولت خاتمی در افزايش درآمدهای نفتی ايران

روزبه مهرزاد

کمتر از هشت سال پس از وقوع مهمترين بحران نفتی دو دهه اخير که منجر به کاهش قيمت هر بشکه نفت ايران به زير ده دلار شد، جامعه ايرانی به دنبال يافتن پاسخی برای اين سوال می گردد که درآمدهای نفتی دولت محمد خاتمی صرف چه اموری شده است.

وزارت نفت آقای خاتمی که زمام امور ايران را با درآمد نفتی ده ميليارد دلاری به دست گرفت و با دورنمای درآمد ۴۰ ميليارد دلاری سال جاری خورشيدی مسئوليت اداره دولت را تحويل آقای احمدی نژاد می دهد، به فساد در عقد قراردادهای توسعه ميادين نفت و کارخانجات پتروشيمی متهم است.

صنعت خودروسازی ايران: پرشتاب، تجدد طلب و رقابت گريز

کاوه اميدوار

هشت ساله گذشته با متوسط رشدی حدود ۳۰ درصد دوره ای رويايی را پشت سر گذاشته و از ۱۲۰ هزار دستگاه در سال ۷۵ به حدود ۹۰۰ هزار دستگاه در سال گذشته رسيده است.

حجم تقاضاهای بی پاسخ يک دوره تقريبا بيست ساله به خودروسازان فرصت داده که در ميدانی بی رقيب بدون دل نگرانی تمامی توليدات خود را بفروشند و در بسياری مواقع نيز از ماه ها قبل قيمت خودرو را از مشتری دريافت کنند.

هشت سال با خاتمی از نگاه دوربين عکاسان خبری

لادن پارسی

عکس از مجيد سعيدی

عکاسان خبری خبرگزاری های داخلی و خارجی نمايشگاه عکسی با محور شخص " سيد محمد خاتمی " و با عنوان " هشت سال با خاتمی " در تالار آبی مجموعه فرهنگی- تاريخی نياوران از هشتم تا يازدهم مرداد برگزار کردند.

در اين نمايشگاه ۴۶ عکاس با صد عکس منتخب حضور داشتند. اين نمايشگاه را خبرگزاری های جمهوری اسلامی ( ايرنا)، دانشجويان ايران (ايسنا)، کار ايران (ايلنا)، فارس و مهر برگزار کردند.

صدای شما: پايان 'دولت اصلاحات'؛ چه انديشه ای داريد؟

محمد خاتمی در آخرين روز از رياست جمهوری خود (سه شنبه دوم اوت) در جلسه مجلس حضور يافته است. وی در سخنانی در مجلس گفت که همچنان بر اين باور است که می توان به نام دين و در قالب جمهوری اسلامی راه هايی را به سوی آزادی، استقلال، عدالت گشود و افزود که داوری در مورد موفقيت دولت وی در اين زمينه برعهده مردم است.

نظرات خود را در روزی که دوره دولت اصلاحات به پايان رسيده است با ما در ميان بگذاريد.


 
 
زنانزنان در دوره خاتمی- بخش پايانی
پارادوكس زنان يا دغدغه خاتمی
 
 
طرحی از نيک آهنگ کوثرپس از هشت سال
طنز در دوران قبل و بعد از خاتمی، از نگاه ابراهيم نبوی
 
 
صنعت شيلات ايرانآخرين گزارش خاتمی
ميراث برنامه سوم: رشد صنعت، بازرگانی و طرحهای نيمه تمام
 
 
عکس از مجيد سعيدی نمايشگاه عکس
هشت سال با خاتمی از نگاه دوربين عکاسان خبری
 
 
محمد خاتمیسلام خاتمی
خاتمی: هر آن انتظار داشتم بگويند وزير تو احضار شده است
 
 
مطالب مرتبط
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران