BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 07:54 گرينويچ - شنبه 13 اوت 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
اطلاعيه نهضت آزادی ايران در مورد حوادث کردستان
 
نهضت آزادی ايران با ابراز نگرانی عميق نسبت به تحريکات، تشنجات و درگيريها در شهرهای مختلف استان کردستان، قتل شهروندان، اعم از مردم عادی و نيروهای انتظامی، مجروح شدن مردم، تعطيل روزنامه ‌ها و بازداشتهای گسترده را محکوم نموده، همدردی خود را با خانواده های قربانيان و زخمی ‌شدگان اين درگيريها اعلام می ‌کند.

نهضت آزادی ايران با توجه به وضعيت متلاطم و بحرانی منطقه، بويژه عراق و تغييرات سياسی در ايران، ادامه و گسترش نا آراميها و درگيريها و به کارگيری سياست‌ مشت آهنين را به نفع کردستان و در راستای منافع و امنيت ملی کشورمان نمی ‌داند.

بحران کنونی کردستان از يک سو محصول رويدادهای تاريخی و از سوی ديگر بازتاب وضعيت سياسی، اقتصادی، فرهنگی ـ‌ مذهبی موجود در کردستان و تأثير رويدادهای منطقه و تحريکات خارجی است.

بنابراين، هر گونه راه حلی بايد با در نظر گرفتن عوامل يادشده و با خويشتنداری، سعه صدر و دورنگری گزينش و اعمال شود.

واکنشهای تند و خشن نه تنها کارساز نخواهد بود بلکه موجب افزايش سريع ابعاد بحران در حدی که مهار آن از دست برود، خواهد گرديد.

اقوام ايرانی، از جمله کردها، بخش جدايی ‌ناپذير از فرهنگ و تمدن ايران محسوب می‌ شوند.

کردها از جمله قديمترين و اصيلترين اقوام ايرانی ـ آريايی هستند؛ آنان خود را بيش از هر ايرانی ديگری، ايرانی می ‌دانند و از ملامصطفی بارزانی چنين نقل می‌ کنند که "کردی که خود را ايرانی نداند، کرد نيست".

برپايه چنين احساس تعلق و وابستگی، کردها در طول قرنهای پی ‌در ‌پی گذشته از جدی ‌ترين پاسداران استقلال و تماميت ارضی کشورمان بوده‌ اند.

تاريخ گذشته ايران نشان می‌ دهد که بلوچها در بلوچستان، ترکها در آذربايجان و کردها در غرب کشور نه تنها خود را ايرانی می ‌دانسته‌ اند بلکه مدافعان جدی در برابر تجاوزهای خارجی بوده ‌اند.

در انقلاب مشروطيت، هنگامی که به دستور محمدعلی شاه - و به دست نيروی قزاق به فرماندهی يک افسر روسی - مجلس شورای ملی به توپ بسته شد و مشروطه خواهان شکست خوردند و پراکنده شدند، ستارخان و باقرخان قيام کرده، پس از شکست دادن قوای استبداد در آذربايجان راهی تهران شدند و شاه مستبد و نيروهای قزاق را وادار به فرار کردند.

رهبران اين جنبش هرگز سخنی که حاکی از گرايشهای قومگرايانه در برابر ايرانگرايی باشد بر زبان نراندند، پس چه شده است که ما امروز با بحران قومگرايی روبرو شده ‌ايم؟

متأسفانه از سالهای آغازين قرن بيستم، يعنی از سال ١٣٠٠ هجری شمسی به بعد، با روی کار آمدن رضاخان و اجرای سياست‌ دگرگونی ريشه ‌ای بافت و ساختار اجتماعی ايران و سرکوبی ايلات و عشاير، درگيريهای شديدی ميان دولت مرکزی و کردها پديد آمد.

در آن زمان، اگر چه کردها حق ويژه ‌ای برای خود مطرح يا مطالبه نمی ‌کردند، سياست تمرکز قدرت در دولت مرکزی از عوامل و موجبات اصلی درگيريهای شديد نظامی در کردستان محسوب می ‌شد.

از آن پس، سياست محوری دولت مرکزی در دوران استبداد مطلقه سلطنتی بر سرکوبی مستمر کردها و جلوگيری از رشد و توسعه سياسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آنان متمرکز بوده است.

اجرای اين سياست موجب شد که در آستانه انقلاب اسلامی ايران، در آمارهای رسمی کشورمان، کردستان و سيستان و بلوچستان جزء فقيرترين و محرو‌مترين استانهای کشور گزارش شوند.

سرکوبهای سياسی و نظامی، محدوديتهای فرهنگی و محروميتهای اقتصادی موجب فراهم‌ شدن زمينه ‌های مساعد برای رشد گرايشهای جدايی ‌طلبانه ‌شد.

قدرتها و توطئه ‌گران خارجی نيز در گذشته از همين زمينه ‌های مساعد بهره ‌گيری کرده‌ اند و اينک تحريکات و تبليغاتشان اوج تازه ‌ای يافته است.

ريشه ‌ها و دلايل گرايشها و حرکتهای جدايی‌ خواهانه در ميان برخی از اقوام ايرانی در سالهای پس از جنگ جهانی دوم را بايد در همين زمينه‌های داخلی و تحريکات خارجی جستجو کرد.

نا آراميهای اخير کردستان از درگيری ای ساده و ابتدايی در مهاباد که منجر به قتل يک هموطن کرد شد، آغاز گرديد و اعتراضات مردمی بسرعت به شهرهای ديگر استان سرايت کرد.

اگر چنين حادثه ‌ای در منطقه ای ديگر يا در شرايط ديگری در همان منطقه رخ داده ‌بود، احتمالاً اين گونه پيامدها را نمی ‌داشت و تخلف يک مأمور انتظامی با پيگيريهای عادی قضائی حل و فصل می ‌شد.

آنچه موجب بروز اين نا آراميها گرديده، وجود شرايط و زمينه ‌های مناسب، نارضايتيهای گسترده و عميق مردم از وضعيت کلی حاکم بر کشور و کردستان است.

در طول سالهای پس از انقلاب ، بويژه در جمهوری دوم، گامهای مؤثری در راستای رشد و ارتقای سطح آموزش در کردستان برداشته شد، به گونه ‌ای که امروز شاهد نيروی تحصيلکرده و با ارزشی در ميان برادران کرد هستيم.

اين سياستهای آموزشی آثار فراوانی در بالابردن سطح آگاهی سياسی کردها و بهبود روابط آنان با دولت مرکزی داشته است.

در دو دوره رياست جمهوری آقای خاتمی، گامهای مثبت و مؤثری در انتصاب مديران کرد سنی در سطح استان و در سطح ملی برداشته شد و برنامه‌ های ويژه ‌ای برای توسعه صنعتی و اقتصادی در کردستان به اجرا گذاشته شده ‌است، اما متأسفانه پس از گذشت ٢٧ سال از پيروزی انقلاب هنوز ميانگين شاخصهای توسعه در کردستان (و نيز در سيستان و بلوچستان) در مقايسه با ساير استانهای ايران در پايينترين رديفها قراردارد.

محروميت اقتصادی در کردستان يکی از علل کارساز در ايجاد نارضايتيهای عمومی است.

ميزان مشارکت مردم کردستان در انتخابات اخير، کمترين حد (زير بيست درصد) در سطح ملی بوده است.

پايين بودن اين درصد مشارکت، بازتاب و نشانه روشن نارضايتی کردها از وضع موجود است، مقايسه اين آمار با آمار مشارکت مردم کردستان در انتخابات دو دوره گذشته رياست جمهوری، کاهش شديد آن را نشان می‌ دهد.

بی ‌ترديد اين کاهش چشمگير علاوه بر آنچه در بالا اشاره شد، متأثر از تغيير وضعيت کردهای شمال عراق نيز بوده ‌است.

رخدادهای کردستان عراق سطح توقعات کردهای ايران را بالا برده و بر ميزان نارضايتی آنان افزوده است.

رشد گرايشهای جدايی‌ خواهانه در ميان برخی از کردها همچنين واکنشی به وضعيت نه چندان مطلوب کل کشور است.

در شرايط نامطلوب کنونی، به همانگونه که سرمايه ‌های مادی به کشورهای ديگر، از جمله به امارات متحده عربی فرار می‌ کنند، نيروهای انسانی نيز با الهام از شعر زيبای "سعديا حب وطن گرچه حديثی است شريف ـ نتوان مرد بسختی که من اينجا زادم" دست به مهاجرت می ‌زنند، تا آنجا که فرار مغزها از ايران به بالاترين سطح در جهان رسيده است، آن دسته از مردم که نه امکان مهاجرت و گريز دارند و نه خود را قادر به تغيير شرايط نامطلوب می‌ بينند، ناگزير به تمامی سابقه و هويت تاريخی خويش پشت پا می‌ زنند و نجات را در جدايی و گريز از مرکز تصور می‌ کنند، اما جدايی به رهايی نمی ‌انجامد، بلکه گام برداشتن بسوی سراب و ناکجا آباد است.

مقايسه وضعيت کردها در عراق و ايران قياس مع ‌الفارق است زيرا در حالی که کردها در هر جا که باشند خود را ايرانی می ‌دانند و احساس تعلق و وابستگی به ايران دارند، کردهای عراق هرگز خود را عرب ندانسته ‌اند و نمی ‌دانند، با اينکه اکثريت کردهای عراق سنی هستند، اشتراک مذهب آنان با اعراب سنی نتوانسته است آنان را به قبول حکومت عربی قانع يا وادار سازد، وضعيت کردهای ترکيه و روابط آنان با اکثريت ترکها تشابهی با وضع کردهای عراق دارد، اما آنها نيز وضعيت ويژه‌ ای دارند که با وضع گروههای ايرانی بکلی متفاوت است.

در چنين شرايطی، مقامات تصميم گيرنده و نيروهای انتظامی و امنيتی با توجه به حساسيتهای بسيار بالايی که وجود دارد، بايد با آرامش، سعه صدر و خويشتنداری با بحران روبرو شوند و در پی راه ‌حلهای سنجيده باشند.

متأسفانه مسائل کردستان که زمانی صرفاً قومی و سياسی و اقتصادی بود، امروزه به دليل بروز و ظهور تعصبات مذهبی و کشيده ‌شدن اين تعصبات به سطح مديريتها و انعکاس آن در ابعاد فرهنگی رسانه‌ های ملی، با اعتراضات مذهبی همراه شده است، رفتارهای برخی از سنتگرايان شيعه نيز در تحريک احساسات مذهبی هموطنان اهل سنت بشدت مؤثر بوده است.

از سوی ديگر، ما با برادران کردمان، بويژه روشنفکران و برگزيدگان کرد نيز سخن داريم.

محور اصلی سخنمان اين است که مشکلات کردستان جدا از مسائل اساسی و کليدی کشورمان نيست، فشارهای سياسی، محروميت اقتصادی و محدوديت فرهنگی منحصر و محدود به کردستان نيست.

مگر فعالان سياسی غيرکرد تحت فشار نيستند؟ مگر بخش قابل توجهی از کل جمعيت کشورمان زير خط فقر زندگی نمی ‌کنند؟ مگر دگرانديشان، اعم از دينی و غيردينی مورد بی ‌لطفی، فشار و سرکوبی قرار ندارند؟ مگر سنتگرايان با تنگ نظری انديشه‌ های متفاوت روشنفکران دينی را تحريم نمی‌ کنند؟

حل مشکلات کردها با گزينش راهی جدا و مستقل از کل ايران يا دست زدن به روشهای افراطی و تند و ناکجا آبادی مقدور نيست؛ در سراسر ايران، راه نجات مبارزه مستمر، پيگير، قانونی و مسالمت‌ آميز برای ايجاد تغييرات تدريجی در راستای اهداف راهبردی است.

برپايه آنچه گفته شد:

١ـ نهضت آزادی ايران فعالان فرهيخته و نخبگان کرد را به موضعگيری صريح عليه خشونتها و تحريکات ضدملی و دعوت به اعتراضات مدنی و مسالمت‌آميز توصيه می‌ کند.

٢ـ نهضت آزادی ايران مقامات مسئول و تصميم گيرنده در نهادهای امنيتی و انتظامی را به خويشتنداری در برخورد با نا آراميها سفارش می ‌کند.

٣ـ اگر دولت جديد درباره آنچه به عنوان «عدالت» مطرح کرده، جدی است، بايد عدالت را به عنوان هدف راهبردی در سطح ملی و در ميان اقوام ايرانی عمل ‌کند و با اجرای طرحهای مطالعه شده اقتصادی ـ صنعتی، ميانگين شاخصهای توسعه در کردستان (و در سيستان و بلوچستان) را به سطح ساير استانها ارتقا دهد.

٤ ـ اگر چه در کردستان چند زبان‌ کردی وجود دارد، با اجرای اصل پانزدهم قانون اساسی می ‌توان گام مؤثری در کاهش تشنجات و جلب نظر اقوام مختلف ايرانی، از جمله قوم کرد برداشت.

٥ ـ ادامه وضعيت امنيتی در کردستان در راستای حل مسالمت‌آميز مشکلات اين استان نيست، مشکلات را بايد براساس ماهيتشان تفکيک کرد؛ مثلاً مبارزه با قاچاق در کردستان بايد از ساير برنامه‌ ها بکلی جدا شود، تا زمانی که فقر، محروميت و بيکاری در کردستان بيداد می ‌کند، مردم را نمی ‌توان به آسانی از روی آوردن به قاچاق برای تأمين حداقل هزينه زندگی بازداشت. در رويدادهای اخير، مناطق فقير نشين در مهاباد و در ساير شهرهای کردستان از کانونهای اصلی اعتراضات و نا آراميها بوده است.

٦ ـ نهضت آزادی ايران فعالان سياسی کشور را از هر قشر و گروه و با هر گرايشی دعوت می‌ کند که نسبت به نا آراميهای قومی و برخوردهای خشونت‌ آميز که در استانهای آذربايجان، خوزستان، کردستان و ... رخ می ‌دهد توجه داشته و به مشکلات و اعتراضات مردم اين استانها حساس باشند و با جديت از حقوق و آزاديهای اساسی آنان در چارچوب ايران متحد و يکپارچه دفاع کنند؛ معترضان کرد نبايد احساس تنهايی کنند و نبايد اجازه و رضايت داد که تنها راديوها و تلويزيونهای خارجی، با انگيزه ‌های خاصی که دارند، مدافع و بيان کننده اعتراضات کردها باشند.

نهضت آزادی ايران در چهار سال گذشته با بررسی اوضاع و احوال کشور بارها ادامه وضعيت اقتصادی، سياسی، فرهنگی و اجتماعی کنونی را خطرآفرين ارزيابی کرده و هشدار داده است که اگر اين روند متوقف نشود با فروپاشی جغرافيايی و اجتماعی روبرو خواهيم شد، ما برای پيشگيری از اين خطرات تهديد کننده، طرح وفاق ملی را مطرح کرديم و ما همچنان بر اجرای اين طرح پای می‌ فشاريم و معتقديم که اصرار بر تداوم اجرای سياستهای نامطلوب گذشته، هزينه‌ های سنگينتری برای کشورمان به بار خواهد آورد.

هم اکنون آثار شوم ادامه اين سياستها را در خوزستان و کردستان می ‌توان ديد، بنابراين تا دير نشده است بايد همگان برای رفع بحران، فکری عاجل کنند و به اقداماتی فوری ولی سنجيده، ريشه‌ ای و خردورزانه دست‌ زنند تا در پيشگاه خداوند و در برابر خلق او شرمسار نشوند.

 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران