BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 22:01 گرينويچ - جمعه 20 ژانويه 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
بحران گروگانگيری در ايران؛ به روايت تصوير
 

 
 

انقلاب: دانشجويان انقلابی، در چهارم نوامبر 1979، به سفارت ايالات متحده در تهران يورش بردند و دهها نفر از کارکنان آمريکايی سفارت را به گروگان گرفتند. هزاران نفر ديگر از معترضان در پاسخ به دعوت آيت الله خمينی، رهبر تازه ايران برای حمله به منافع آمريکا و اسرائيل، در اطراف محوطه تجمع کردند.

آمريکا تحقير شد: دانشجويان، گروگانها را با چشمبند در برابر دوربين عکاسان و فيلمبرداران به نمايش گذاشتند تا آمريکا را که از نظر رهبران انقلابی "شيطان بزرگ" شده بود، تحقير کنند.

تلاشهای ديپلماتيک: آزادسازی گروگانها، به اولويتی برای دولت جيمی کارتر، رئيس جمهور وقت آمريکا (که در عکس به همراه سايروس ونس، وزير خارجه ديده می شود) بدل شده بود اما به جز تحريمهای ناکارآمد اقتصادی، کار چندانی از آنها بر نمی آمد. آقای کارتر متعهد شد که جان گروگانها را حفظ کند و فعاليتهای ديپلماتيک شديدی را برای تامين آزادی آنها به اجرا درآورد. اما ناکامی او سرانجام در شکستش در انتخابات رياست جمهوری سال 1980 در مقابل رونالد ريگان مؤثر بود.

آزادی زودهنگام: دو هفته پس از آغاز بحران، نشانه ای از اميد به نظر رسيد. آيت الله خمينی دستور آزادی 13 گروگان زن و سياهپوست را صادر کرد که اغلب آنها (از جمله کتی گراس، نفر وسط) از کارکنان اداری سفارت و اعضای واحد نگهبانی تفنگداران نيروی دريايی بودند که وظيفه آنها حفاظت از سفارتخانه های آمريکا در سراسر دنياست. يکی ديگر از گروگانها، ريچارد کوئين کنسوليار سفارت در ژوئيه 1980 به دليل ابتلا به بيماری "ام اس" آزاد شد. اما 52 گروگان باقيمانده برای مدت 444 روز سخت و رنج آور، از آزادی محروم ماندند.

بن بست: اما هيچکدام از طرفين آمادگی مصالحه بيشتری نداشتند. در ماه فوريه سال 1980، ايران مجموعه تازه ای از تقاضاها را در ازای آزادی گروگانها مطرح کرد. اين تقاضاها شامل تسليم شاه به ايران برای محاکمه در تهران و همچنين برخی حرکات نمادين ديپلماتيک ديگر مانند عذرخواهی آمريکا بابت اعمالش می شد.پرزيدنت کارتر اين تقاضاها را رد کرد. او اندکی بعد با فرمان اجرای يک عمليات نجات که بد طراحی شده بود، بحران را به نحو قابل توجهی وخيمتر کرد.

فاجعه در بيابان:اجرای يک عمليات جسورانه از سوی ارتش آمريکا برای نجات گروگانها که با نام رمز پنجه عقاب طراحی شده بود، در ماه آوريل سال 1980 به تحقير بيشتر آمريکا انجاميد.بر اساس اين نقشه قرار بود هواپيماها مخفيانه در بيابان فرود بيايند تا به نيروهای ويژه آمريکايی امکان دهند که به تهران نفوذ کنند و 52 گروگان را آزاد کنند.اما طراحی اين عمليات پر از عيب و نقص بود و ماموريت به ناگزير هنگامی که دو هلی کوپتر در توفان شن آسيب ديدند و نتوانستند به ميعادگاه برسند، لغو شد. وضعيت، زمانی که يک هلی کوپتر ديگر هنگام خارج شدن از محل به يک هواپيمای ترابری برخورد کرد، بدتر شد.

بقايای سوخته: هشت نفر از نيروهای آمريکايی جان خود را در آتشی که آسمان شبانگاهی را روشن کرد، از دست دادند.اجساد سوخته برخی از اين کشته شدگان، در جريان تظاهرات عظيم به خيابانهای تهران کشانده شدند. اسناد محرمانه عملياتی نيز در لاشه هواپيما يافته شدند و در معرض ديد رسانه های بين المللی قرار گرفتند.

موضع گروگان:در کريسمس سال 1980، باری روزن، يکی از گروگانها اجازه يافت تا پيامی را خطاب به خانواده اش در تلويزيون ايران بخواند.او سالها بعد، زمانی که با عباس عبدی، يکی از رهبران دانشجويان در دوران انقلاب ديدار کرد، خبرساز شد.آقای روزن از "کسانی که حقوق انسانی آن آمريکايی ها را زير پا گذاشتند" خواست که ابراز تاسف کنند و "دست کم نزد خودشان اقرار کنند که کارشان ناموجه بوده است".اما آقای عبدی تاکيد کرد که کارشان قابل توجيه بوده و اعتراض غيرخشونت آميزی بوده است که شايد در حقيقت جان آمريکايی ها را حفظ کرده باشد.

آزادی: پس از ماهها مذاکرات با ميانجيگری الجزاير و مرگ شاه، سرانجام ديپلماسی آمريکا به ثمر رسيد.روز بيستم ژانويه 1981، همزمان با مراسم تحليف پرزيدنت رونالد ريگان، گروگانها آزاد شدند. روز بعد آنها از طريق پايگاه نيروی هوايی آمريکا در آلمان غربی، راهی آمريکا شدند و به اين کشور بازگشتند.در اين تصوير، ديويد رودر، وابسته نيروی هوايی آمريکا هنگامی که به خاک آلمان وارد می شود، از شادمانی فرياد می کشد.

آمريکايی های آزادشده از آلمان به واشنگتن برده شدند و پيش از آنکه با رونالد ريگان در کاخ سفيد ديدار کنند، از آنها در خيابان پنسيلوانيا همچون قهرمانان استقبال شد. اين بحران هرچند اميدهای دولت کارتر را برای انتخاب مجدد به فنا داد اما به آقای ريگان در آغاز رياست جمهوری اش، کمک بزرگی کرد.در چنين شرايطی برخی بدبينان، زمانبندی مناسب آزادی گروگانها از سوی ايران را يادآور می شوند.

شگفتی اکتبر؟ رونالد ريگان که به تازگی در مقام رياست جمهوری آمريکا مراسم تحليف به جا آورده بود، به سخنان بروس لاينگن، بلندپايه ترين ديپلماتی که در تهران گروگان بود، و يکی از سه نفری که در چهارم نوامبر 1979 در وزارت خارجه ايران به اسارت درآمدند، گوش می دهد.پس از آنکه موج شادی و سرخوشی از آزادی گروگانها فروکش کرد، پرسشهای دشوار و دست و پاگيری سر برآوردند که هرگز کاملا پاسخ داده نشدند.منتقدان همچنان بر اين باورند که تيم انتخاباتی آقای ريگان توطئه کردند که آزادی گروگانها را تا بعد از انتخابات سال 1980 به تعويق بياندازند تا نگذارند که حل اين بحران، به پيروزی آقای کارتر و ماندن او در قدرت کمک کند.

يادبود: امروزه سفارت آمريکا هنوز صحنه برپايی تظاهرات سالانه خشم آلودی است که تظاهرکنندگان در آن شعارهای ضدآمريکايی و ضداسرائيلی سر می دهند و پرچمها و تصاوير سياستمداران را آتش می زنند. اما در باقی ايام سال، اين ساختمان محل برگزاری موزه ای انقلابی است که در سال 2001 افتتاح شد.بيرون درهای ساختمان، در يکسو مدلی برنزی از مجسمه آزادی گذاشته شده و در سوی ديگر مجسمه ای از يکی از گروگانها قرار گرفته است.

 
 
تظاهرات ضدآمريکايی در تهرانسالگرد
26 سال پس از اشغال سفارت آمريکا، گروگان کيست؟
 
 
گروگان آمريکايی در تهران 1979ديدگاه
اشغال سفارت آمريکا در 13 آبان: 25 سال بعد
 
 
سفارت آمريکا در تهران 1358ديدگاه
اشغال سفارت آمريکا در تهران: زخمی که ناسور شد
 
 
سفارتصدای شما در راديو
گروگان گيری برای ايران چه پيامدهايی داشت؟
 
 
سفارت سابق آمريکانظر دهيد
سالگرد شکست عمليات نظامی آمريکا در طبس
 
 
مطالب مرتبط
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران