http://www.bbcpersian.com

16:15 گرينويچ - پنج شنبه 13 آوريل 2006

جمشيد برزگر

سهم طلبی های جناحی و ' افتخار هسته ای'

انتشار خبر موفقيت ايران در توليد اورانيوم غنی سازی شده، به رغم واکنش های منفی که در خارج از کشور برانگيخته، در داخل افتخاری ملی و دستاوردی بی مانند توصيف شده و رسيدن به چنين مرحله ای در ابعادی گسترده مورد ستايش قرار گرفته است.

با اين همه، تبليغات چشمگيری که در روزهای اخير پيرامون اهميت دستيابی به چرخه سوخت و غنی سازی اورانيوم جريان داشته، از رقابت های جناحی و تلاش چهره های شاخص برای سهيم شدن در اين رويداد تاثير پذيرفته است.

با آنکه نخستين گام ها برای ايجاد نيروگاه هسته ای و دستيابی به انرژی هسته ای، پيش از انقلاب برداشته شد، با اين حال، جمهوری اسلامی حرکت در اين مسير و رسيدن به هر موفيقتی را بدون اشاره به چنين پيشينه ای مورد توجه قرار می دهد.

با وجود اين، در سال های گذشته فرآيند تصميم گيری و اکنون بحث سهيم شدن در موضوعی که به عنوان يک افتخار ملی از قابليت بالايی برای جلب افکار عمومی در ايران برخوردار است، موجب شده که حتی در داخل جمهوری اسلامی نيز، رقابت هايی برای سهم بردن بيشتر از اين موقعيت پديد آيد.

کار تبليغاتی در مورد اهميت دستاورد هسته ای جمهوری اسلامی، چند روز پيش از اعلام آن آغاز شده بود و در حالی که گمان می رفت خبر خوش، بيشتر مربوط به تحولی در مذاکرات هسته ای باشد، رهبران جمهوری اسلامی سخن از آن به ميان آوردند که ايران به نقطه بازگشت ناپذير در فعاليت های هسته ای خود رسيده است.

اما چگونگی انتشار اين خبر و واکنش های بعدی چهره های سياسی دو جناح عمده حاکميت، از رقابتی درونی نيز حکايت می کرد که بر سر سهيم شدن در نتايج مثبت خبر موفقيت هسته ای شکل گرفته است.

با آنکه اعلام شده بود خبر خوش اتمی از سوی محمود احمدی نژاد رييس جمهوری اعلام خواهد شد، اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام و رقيب انتخاباتی وی، ساعاتی پيشتر از وی خبر موفقيت ايران در غنی سازی اورانيوم را اعلام کرد.

با اين همه، پس از سخنرانی محمود احمدی نژاد بود که رسانه ها، سازمان ها و چهره های شاخص حاکميت، در ابعادی وسيع، نسبت به اين خبر واکنش نشان دادند.

حجم و نوع اين تبليغات به گونه ای بود که گروه های منتقد محمود احمدی نژاد، که در سال های اخير دست کم دولت را در اختيار داشتند، به چنين باوری برسند که دولت آقای احمدی نژاد و همفکران وی در پی آنند که همه مواهب و پيامدهای مثبت رسيدن به آنچه افتخار ملی ناميده شده را يک جا به حساب خود واريز کنند.

با ادامه اين تبليغات، نواختن زنگ مدارس و اعلام جشن ملی، گروه های سياسی رقيب آشکارا خواستار آن شدند که اين موضوع نيز بايد مورد توجه قرار گيرد که در رسيدن به اين "موفقيت بزرگ" بايد از نقش و تلاش دولت های ميرحسين موسوی، اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی نيز قدردانی شود.

چنين اظهار نظری تنها به شماری از نمايندگان مجلس يا اعضای احزابی مانند اعتدال و توسعه و کارگزاران سازندگی محدود نماند و از جمله محمد خاتمی، رييس جمهوری پيشين با انتشار يادداشتی در سايت اينترنتی خود تاکيد کرد که تلاش کارشناسان ايرانی در تحقيقات هسته ای، پروسه ای است که در دولت های قبل آغاز شده است.

محمد علی ابطحی، معاون سابق رييس جمهوری نيز غلامرضا آقازاده، رييس سازمان انرژی اتمی در دولت پيشين و فعلی را مورد انتقاد قرار داد که چرا به تلاش دولت های قبلی در زمينه برنامه هسته ای کشور اشاره نکرده است.

در مقابل آقای احمدی نژاد که در سخنان خود به طور مستقيم به تلاش دولت های قبلی در اين زمينه اشاره نکرده بود، در واکنش به برخی اظهار نظرها، مراجع تصميم گير قبلی در پرونده هسته ای را به طور تلويحی به دليل پذيرش تعليق غنی سازی مورد انتقاد قرار داد و از آنان خواست به دليل آنچه آن را ايجاد وقفه در مسير پيشرفت خواند، از ملت عذرخواهی کنند.

با اين همه، سير تحولات بعدی روشن می کند که تاکيد بر سهيم شدن در آنچه افتخار ملی و موفقيت بزرگ خوانده شده حتی در صورتی که چنين امری، پيامدهايی ناخوشايند به همراه داشته باشد، همچنان صورت خواهد گرفت يا چنين رويکردی تنها با در نظر گرفتن تاثيرات مثبت خبر دستيابی به اورانيوم غنی شده در افکار عمومی در ايران در پيش گرفته شده است.