http://www.bbcpersian.com

02:52 گرينويچ - جمعه 28 آوريل 2006

ناتاليا انتلاوا
خبرنگار بی بی سی در باکو

چرا پرهيز از مناقشه تهران و واشنگتن برای باکو دشوار است؟

الهام علی اف، رئيس جمهور آذربايجان، قرار است روز جمعه در واشنگتن با جورج بوش رئيس جمهور آمريکا ديدار کند.

جمهوری آذربايجان ممکن است برای آمريکا نامزد بی نظيری برای عضويت در ائتلاف ضد ايران باشد. اين کشور متحد آمريکا در نبرد با تروريسم است و يک کشور اسلامی است که در عراق نيرو دارد.

واشنگتن سرگرم آموزش ارتش آذربايجان و سرمايه گذاری شديد نه تنها در صنايع نفتی آن کشور بلکه همچنين در زيرساخت های نظامی آن بوده است.

آمريکا به شکلی پنهانی به ساختن به دو ايستگاه قدرتمند راداری در جمهوری آذربايجان کمک کرده است.

اما درحالی که الهام علی اف برای ديدار با جورج بوش آماده می شود، می گويد قصد دارد در مناقشه ميان واشنگتن و تهران مداخله نکند.

با اين حال مقام های کاخ سفيد می گويند که مساله سلاح های اتمی و ايران در دستور کار اين نشست خواهد بود.

مطبوعات آذربايجان سرشار از گمانه زنی هايی است که می گويد اين که آقای علی اف عليرغم انتقادهای بين المللی از دو انتخابات اخير آذربايجان به عنوان انتخاباتی غيرمنصفانه و عيبجويی از وضعيت حقوق بشر آن کشور، به واشنگتن دعوت شده است نشان می دهد که مساله ايران دليل اصلی چنين دعوتی است.

هفته گذشته وزير دفاع ايران در سفری به باکو به طور ضمنی اشاره کرد که باکو می تواند ميان تهران و واشنگتن ميانجيگری کند اما اين مسئوليت شايد سنگين تر از آن باشد که آذربايجان از عهده اش برآيد.

به گفته کان نازلی از "گروه اروپا آسيا" که در نيويورک مستقر است، هرگونه کمک واشنگتن به آذربايجان می تواند اين کشور را در وضعيتی دشوار قرار دهد.

وی گفت: "ما بدون شک بايد حدس بزنيم که چه نوع همکاری از آذربايجان طلب خواهد شد. به نظر ما دولت آمريکا واقع بينانه عمل خواهد کرد و درخواست هايش از دولت آذربايجان را محدود نگاه می دارد."

"به عقيده ما آشکار است که تاسيس يک پايگاه آمريکايی در آذربايجان يا همکاری های نظامی بيشتر ممکن نيست، اما همکاری اطلاعاتی و لژستيکی به نظر ما ادامه خواهد يافت. و همين کافی خواهد بود تا دولت علی اف با مشکلاتی روبرو شود."

کمک آذربايجان به متحد استراتژيکش، آمريکا، احتمالا بر روابطش با ايران که برای باکو کم اهميت تر نيست اثر می گذارد.

دو کشور دارای مرز مشترکی هستند که از يکی از بزرگترين ذخاير باقی مانده نفت دنيا می گذرد و تقريبا 20 درصد جمعيت ايران آذری هستند. ديگر اينکه سرمايه گذاری خصوصی ايران در آذربايجان در حال افزايش است و در هر دو کشور، شيعه مذهب غالب است.

درست چند روز پس از ملاقات با جورج بوش در واشنگتن، آقای علی اف در باکو ميزبان محمود احمدی نژاد رئيس جمهور ايران خواهد بود.

و همه اينها بدان معنی است که پرزيدنت علی اف احتمالا خود را در ميانه مناقشه ای بين دو شريک استراتژيکش خواهد يافت.