http://www.bbcpersian.com

16:40 گرينويچ - شنبه 29 آوريل 2006

متن گزارش محمد البرادعی درباره فعاليتهای هسته ای ايران

اجرای موافقت نامه پادمان مربوط به پيمان منع گسترش سلاح های هسته ای (ان پی تی ) در جمهوری اسلامی ايران

گزارش مدير کل

۱. در روز چهارم فوريه ۲۰۰۶، شورای حکام قطعنامه(Gov / 2006 / 14) را تصويب کرد (GOV/) که در بند اول آن از جمله تاکيد شده است که اگر ايران به درخواست های شورای حکام در زمينه اقدامات لازم برای اعتمادسازی پاسخ مثبت بدهد، مسايل موجود در باره اجرای موافقت نامه پادمان ان پی تی در جمهوری اسلامی ايران (ايران) می تواند به بهترين صورت حل و فصل شود و نسبت به ماهيت صرفا مسالمت آميز برنامه هسته ای ايران اعتماد سازی شود. در اين شرايط، شورای حکام لازم می داند که ايران:

- به طور کامل و دائم همه نوع فعاليت های مربوط به غنی سازی و بازفراوری، از جمله توسعه و تحقيق را، دوباره معلق کند که اين امر بايد توسط آژانس مورد تاييد قرار گيرد.
- ساخت يک راکتور تحقيقاتی آب سنگين را مورد تجديد نظر قرار دهد.
- تا زمان تاييد شدن، همچنان به اجرای مفاد پروتکل الحاقی که ايران در ۱۸ دسامبرسال ۲۰۰۳ امضا کرده بود، ادامه دهد.
- اقدمات شفاف سازی مورد درخواست مدير کل را، از جمله آنچه در سند Gov200567 ذکرشده و فراتر از شرايط رسمی مذکور در موافقت نامه پادمان و پروتوکل الحاقی است و شامل ايجاد دسترسی به افراد، سندهای مربوط به تجهيزات دو منظوره کارگاه های خاص نظامی ، و تحقيق و توسعه را به نحوی که آژانس ممکن است برای پشتيبانی از تحقيقات در حال انجام خود در خواست کند، به انجام رساند.

۲. در بند دو از آن قطعنامه ، شورا از مدير کل خواست تا اقداماتی را که در بند اول قطعنامه شورا از ايران خواسته شده بود، به شورای امنيت سازمان ملل متحد گزارش کند و همه قطعنامه ها و گزارشهای آژانس بين المللی انرژی اتمی مربوط به اين موضوع را ، در پی تصويب، به شورای امنیـت گزارش دهد. در بند هشت از سند‪ gov200614 ، شورا همچنين از مدير کل خواسته بود که که درباره اجرای آن قطعنامه و قطعنامه های پيشين در جلسه عادی بعدی شورا، برای بررسی توسط شورا، به آن گزارش دهد و پس از آن فورا آن را به همراه هر قطعنامه ديگری از اجلاس ماه مارس شورای حکام، به شورای امنيت گزارش دهد.

۳. در پی دريافت شدن گزارش ‪ gov200615 مدير کل، رييس شورای امنيت بيانيه ای از سوی اين شورا (که در سند Gov/INF/۲۰۰۶/۷ آمده) صادر کرد که طی آن، شورا از جمله، از ايران خواسته بود تا اقدامات لازمی را که شورای حکام خواسته بود، بويژه آنچه در بند اول اجرايی قطعنامه ‪ gov200614آمده را برای ايجاد اعتماد نسبت به مسالمت آميز بودن برنامه های هسته ای ايران و حل و فصل مسايل موجود به اجرا درآورد. شورا همچين بر اهميت ويژه تعليق کامل و دائم همه فعاليت های مربوط به غنی سازی و بازفرآوری از جمله تحقيق و توسعه، که قرار است توسط آژانس تاييد شود، تاکيد کرد. شورای امنيت، گزارشی از مدير کل درباره روند تبعيت ايران از درخواست های شورای حکام، درخواست کرد که اين گزارش ظرف سی روز به شورای حکام و به طور موازی به شورای امنيت برای بررسی ارائه شود.

۴. اين گزارش به شورای حکام و به طور موازی به شورای امنيت ارائه می شود. اين گزارش اطلاعات تازه درباره رويدادهايی که از ماه مارس ۲۰۰۶ در مورد اجرای موافقت نامه پادمان در ايران به وقوع پيوسته و همچنين در مورد راستی آزمايی اقدامات ايران برای اعتمادسازی توسط آژانس بنحوی که از سوی شورای حکام خواسته شده بود، و در مورد ارزيابی کلی آژانس در ارتباط با اجرای موافقت نامه توسط ايران ارائه می دهد.

الف. رويدادها از ماه مارس ۲۰۰۶

۵. در ۱۳ آوريل ۲۰۰۶، بنا به دعوت ايران ، مدير کل و گروهی از آژانس (بين المللی انرژی اتمی) در تهران با رييس سازمان انرژی اتمی ايران، دبير شورای امنيت ملی ايران و ديگر مقامات ايرانی ديدار کرد تا در مورد مسائل مربوط به تاييد درست بودن و کامل بودن اظهارات ايران، بحث کنند. مدير کل، ايران را ترغيب کرد تا همکاری خود را آژانس را در مورد مسائل مربوط به تاييد مسائل مورد نظر، تا حد قابل توجهی تسريع بخشد و بر اهمیـت اجرای اقدامات مربوط به اعتماد سازی که شورای حکام از ايران خواسته بود، تاکيدکرد.

۶. در ۲۷ آوريل ۲۰۰۶، مدير کل نامه ای به همين تاريخ از ايران دريافت کرد که از جمله در آن آمده بود:

" ۱. جمهوری اسلامی ايران در سه سال گذشته بر طبق تدابير ايمنی جامع ان پی تی، پروتکل الحاقی و حتی فراتر از پروتکل الحاقی که ايران به طور داوطلبانه انجام داده، گويی که آنها تصويب شده اند، کاملا با آژانس همکاری کرده است.

"۲. جمهوری اسلامی ايران دسترسی کامل و بدون محدوديتی به تاسيسات هسته ای خود در طول سه سال گذشته فراهم کرده که ۲۰۰۰ نفر/ روز بازرسی از آنها انجام گرفته است.

"۳. همه تاسيسات و فعاليت های هسته ای تحت پادمانهای آژانس بوده است.

"۴. مواد هسته ای به آژانس اعلام شده و آژانس از آن مطلع است.

"۵. جمهوری اسلامی ايران کاملا به تعهدات خود طبق ان پی تی و موافقت نامه جامع پادمان infcirc153 متعهد است.

"6. جمهوری اسلامی ايران کاملا آماده است در تطابق با پادمان های جامع، اجازه ادامه بازرسی ها را بدهد به اين شرط که پرونده اتمی ايران به طور کامل در چهارچوب آژانس بين المللی انرژی اتمی و تحت پادمان های آن باقی بماند. جمهوری اسلامی ايران آماده است مسائل مهم باقی مانده که در گزارش (مدير کل) "15/2006/GOV" به تاريخ 27 فوريه 2006 بازتاب يافته است را در تطابق با قوانين و هنجارهای بين المللی حل کند. در اين رابطه، طی سه هفته آينده ايران يک جدول زمانی ارائه خواهد کرد."

الف 1. برنامه غنی سازی

7. همانطور که در گزارش 27 فوريه 2006 (15/2006/GOV) مدير کل اشاره شده است، آژانس مکررا از ايران خواسته است اطلاعات ديگری در مورد مسائل مشخص مربوط به برنامه غنی سازی اش فراهم کند. ايران از بحث درباره اين موضوعات در ملاقات 12-14 فوريه 2006 در تهران، که در پاراگراف ششم "15/2006/GOV" به آن اشاره شده، با اين استدلال که از ديدگاه آن کشور از حيطه موافقتنامه پادمان ها خارج است خودداری کرده است. ايران اين موضع را در ملاقاتی که روز 8 آوريل 2006 با بازرسان آژانس در تهران انجام شد بار ديگر مورد تاکيد قرار داده است. آژانس بار ديگر تاکيد کرد که ضروری است اين مسايل حل شود تا آژانس بتواند صحت و کامل بودن اظهارات ايران را به خصوص با توجه به دو دهه فعاليت های پنهانی خود تصديق کند. وضعيت کنونی مسائل باقی مانده به اين شرح است.

الف 1-1. آلودگی

8. هرچند نتيجه تحليل های آژانس تا اين تاريخ، در مجموع مويد صحت بيانيه ايران داير بر خارجی بودن سرمنشا بخش اعظم آلودگی اورانيوم غنی شده با خلوص بالا- که در اماکنی که ايران اعلام کرده اجزای سانتريفوژ در آنها ساخته، استفاده و/يا انبار شده پيدا شده - است اما آژانس به تحقيق درباره منابع ذرات اورانيوم غنی شده باخلوص پايين و برخی ذرات اورانيوم غنی شده باخلوص بالا که در آن نقاط يافت شده ادامه می دهد.

9. از آنجا که نتيجه گيری قاطعانه در مورد سرمنشاء کليه آلودگی ها دشوار خواهد بود، ضروری است که آژانس در تعيين گستره و زمانبندی برنامه غنی سازی سانتريفوژ ايران پيشرفت حاصل کند. اجرای پروتکل الحاقی و همکاری کامل ايران در اين زمينه اهميت اساسی دارد تا آژانس بتواند اطمينان لازم در مورد نبود هيچ گونه مواد و فعاليت های اعلام نشده در ايران را حاصل کند.

الف 1-2. دستيابی به تکنولوژی سانتريفوژ پی-1

10. همانطور که در گزارش های قبلی ذکر شده، ايران در ژانويه 2005 نسخه ای از يک سند دست نوشته يک صفحه ای نشان داده است که منعکس کننده پيشنهادی است که در سال 1987 از سوی يک واسطه خارجی به ايران شده است. به منظور تاييد ماهيت و سرمنشاء اين سند، آژانس يک کپی از آن را لازم دارد. با اين حال ايران همچنان درخواست آژانس برای دست يافتن به يک نسخه از آن سند را رد می کند.

11. همانطور که قبلا گزارش شد، به گفته ايران، هيچ تماسی در فاصله سال های 1987 و اواسط 1993 يعنی در زمانی که گفته می شود مباحثات منتهی به پيشنهاد بعدی در اواسط دهه 1990 مطرح شد، ميان ايران و آن شبکه وجود نداشت. اظهارات عنوان شده از سوی ايران و اعضای اصلی شبکه (گروه) در باره وقايعی که منجر به پيشنهاد اواسط دهه ۱۹۹۰ ميلادی شد هنوز با يکديگر مغايرت دارند. ايران هنوز بايد در اين خصوص نکات بيشتری را روشن کند. ايران همچنين گفته است که قادر نيست سند و يا اطلاعات ديگری را درباره ديدارهايی که منجر به دستيابی اش به ۵۰۰ قطعه سانتريفوژهای پی ۱ در اواسط دهه ۱۹۹۰ شد، ارايه کند. آژانس هنوز منتظر اعلام تاريخ و محتویات محموله هايی است که حاوی اين قطعات بوده اند.

الف 1-3. دستيابی به فن آوری سانتريفوژ پی -2

۱۲- همانگونه که در گزارش قبلی رئيس آژانس گفته شد، ايران هنوز مدعی است که پس از آنکه طرح های قطعات پی ۲ را در سال ۱۹۹۵ دريافت کرد، تا سال ۲۰۰۲هيچ کاری بر روی دستگاهای سانتريفيوژ پی ۲ انجام نداد و در هيچ زمانی در خلال اين فاصله به هيچ وجه گفتگويی با رابطان درباره طراحی سانتريفيوژهای پی ۲ و يا احتمال دريافت قطعات سانتريفيوژهای پی ۲ انجام نداده است. ايران همچنان می گويد که پس از سال ۱۹۹۵هيچگونه قطعات دستگاه سانتريفيوژ دريافت نکرده است.

۱۳- در رابطه با فعاليتهای تحقيق و توسعه (آر & دی) بر طراحی تغيير داده شده پی ۲، که به گفته ايران از سوی يک کمپانی پيمانکار بين اوايل سال ۲۰۰۲ و ژوييه ۲۰۰۳ انجام گرفته است، ايران تاييد کرده است که (اين) کمپانی درباره آهن رباهای (مگنت های) مناسب در طراحی سانتريفيوژ پی ۲ تحقيقاتی انجام داده و خريدهايی کرده است. در فوريه سال ۲۰۰۶ ميلادی، ايران نکات بيشتری درباره انواع آهن رباهای (مگنت های) پی ۲ که دريافت کرده است ارايه داد اما ( در عين حال) تاکيد کرد که فقط تعداد محدودی از مگنت ها را دريافت کرده است. اژانس درحال حاضر هنوز اين موضوع را تحت بررسی دارد.

۱۴- در اواسط آوريل سال ۲۰۰۶، گزارشهای زيادی در رسانه ها درباره اظهارات چند مقام بلندپايه ايرانی درخصوص تحقيق و توسعه (آر & دی) و آزمايش سانتريفيوژهای پی ۲ منتشر شد . آژانس از مقامات ايرانی خواسته است که اين اظهارات را روشن کنند.

الف.2. فلز اورانيوم

۱۵- اشارات (عنوان شده) درباره تغيير مجدد و وقابليت قالب سازی اورانيوم که در سند يک صفحه ای که در پاراگراف ۱۰ بالابه آن اشاره شده است، با توجه به وجود سند ۱۵ صفحه ای نشان داده شده به آژانس از سوی ايران (که در آن) درباره روشهای احيا يو اف ۶ به فلز اورانيوم در ميزان کم و برای ريخته گری (قالب سازی) اورانيوم و فلز خالی شده اورانيوم به نيم کره ها سخن گفته شده، اکنون از اهميت بيشتری برخوردار است.

۱۶- همانگونه که قبلا گزارش شده بود، اگرچه هيچ اشاره ای درباره استفاده واقعی از سند اخيرالذکر و يا اينکه چه هنگامی (اين سند) دريافت شده است وجود ندارد، موجوديت آن در ايران جای نگرانی دارد. آژانس آگاه است که رابطان اين سند و سندهای مشابه ديگری را که اژانس در ديگر کشورهای عضو ديده است، در اختيار داشته اند. بنابر اين ضروری است که آژانس بتواند گستره کامل پيشنهاد (ارايه شده از سوی ) شبکه در سال ۱۹۸۷ را دريابد و تاييد کند که چه چيزی و چه هنگامی از سوی ايران درارتباط با آن پيشنهاد دريافت شده است. برای اين منظور ضروری است که آژانس کپی ۱۵ صفحه ای سند را دراختيار داشته باشد تا بتواند قضيه را در اين موارد دنبال کند. ايران هنوز به درخواست آزانس برای داشتن نسخه ای از اين سند، جوابی نداده است.

الف. 2 . آزمايش های پلوتونيوم

۱۷ - همانگونه که قبلا به آن اشاره شد آژانس اطلاعات ارايه شده از سوی ايران درباره آزمايشات انجام شده درخصوص جدا سازی مقادير کم (ميلی گرمی) پلوتونيوم را دنبال می کند. پس از دريافت جزنيات بيشتر از سوی ايران در فوريه ۲۰۰۶ و نتيجه بررسيهای اضافی انجام شده بر نمونه (گرفته شده) که نتايج اوليه اژانس را تاييد کرد، آژانس در ۳۰ مارس سال ۲۰۰۶ نتيجه به روز شده بررسيهای کلی خود را به ايران ارايه داد. در ۱۰ آوريل ۲۰۰۶ اژانس با مقاات ايرانی به منظور کسب توضيحات بيشتر درباره موارد ضدو نقيض ديده شده در آن بررسيها، ديدار کرد. بدنبال آن ملاقات در نامه مورخ ۱۷ آوريل ۲۰۰۶، ايران بر توضيحات قبلی خود درخصوص (اين) تناقضات تاکيد کرد. با توجه به کشفيات آژانس، آژانس – عليرغم توضيحات ارايه شده از سوی ايران – نمی تواند احتمال اين راکه پلوتونيوم بررسی شده از سوی آژانس از منبع (يا منابعی) غير از آنچه که ايران اعلام کرده بدست آمده باشد، رد کند.

الف. 4. راکتور تحقيقاتی آب سنگين

۱۸ – در ۲۲ آوريل ۲۰۰۶، آژانس از راکتور تحقيقات اتمی ايران (آی آر ۴۰) در اراک به منظور انجام بررسيهايی ديدار کرد و تاييد کرد که فعاليتهای مهندسی هنوز ادامه دارد.

الف. 5. ديگر مسائل اجرايی

۱۹- درخصوص فعاليتهای معدنی (استخراج) اورانيوم ايران، آژانس تحول جديدی برای گزارش دادن ندارد.

۲۰ – درخصوص آزمايشهای ايران با پلونيوم نيز آزانس تحول تازه ای برای گزارش دادن ندارد.

۲۱ – در ۹-۱۱ آوريل سال ۲۰۰۶، با مقامات ايرانی درخصوص اقدامات پادمانی روزمره در يو سی اف اصفهان و کارخانه آزمايشی (پايلوت) سوخت غنی شده (پی اف ايی پی) نطنز ديدار عادی داشت . هنگامی که بطور کامل به اجرا گذاشته شود، اقدامات پيشنهاد شده از سوی اژانس بايد بتواند تمامی اهداف پادمانی اين تاسيسات را برآورده کند. اگرچه توافق بر سر بسياری از اين اقدامات حاصل شد، ايران هنوز درخصوص ارسال ازراه دور اطلاعات پادمانی بصورت رمز به مقر آژانس در وين ملاحظاتی دارد.

۲۲- در ۱۱ آوريل ۲۰۰۶، آژانس از نطنز بازديد کرد و متوجه شد که سازه سازی هنوز ادامه دارد.

الف. 6. اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی

23. از روز پنجم فوريه 2006 به اين سو ايران مفاد پروتکل الحاقی را اجرا نکرده است.

الف. 7. بازديدها و مباحثات با هدف حصول شفافيت

24. از سال 2004، آژانس مکررا خواستار توضيحات بيشتر و رفع ابهام در ارتباط با کارهای انجام شده در مرکز تحقيقات فيزيک (PHRC)، که در لويزان-شيان تاسيس شده و هدف آن تحصيل مواد و تجهيزات دارای کاربرد دوگانه ای است که می تواند در غنی سازی اورانيوم و تاسيسات فراوری نيز به کار رود، شده است. آژانس همچنين درخواست کرده است با افرادی که در تلاش برای تحصيل آن اقلام نقش دارند مصاحبه کند، از جمله دو سرپرست سابق مرکز تحقيقات فيزيک.

25. همانگونه که قبلا گزارش شده، آژانس در فوريه 2006 با يکی از سرپرستان سابق مرکز تحقيقات فيزيک که همزمان با آن سمت استادی يکی از دانشگاه های فنی را به عهده داشت ملاقات کرده است. آژانس نمونه های محيطی از برخی تجهيزاتی که گفته می شود برای استفاده توسط دانشگاه خريداری شده بود برداشت، که نتايج آن هم اکنون تحت ارزيابی و موضوع گفتگو با ايران است. هر چند ايران موافقت کرد در ارتباط با تلاش ها برای خريداری ماشين های توازن ساز، طيف نماهای جرمی، آهنربا و تجهيزات کار کردن با فلور اطلاعات بيشتری ارائه کند، اما آژانس هنوز هنوز چنين اطلاعاتی دريافت نکرده است. دسترسی بيشتر به تجهيزات خريداری شده برای نمونه برداری محيطی ضرورت دارد. ايران همچنان درخواست های آژانس برای مصاحبه با ديگر سرپرست سابق مرکز تحقيقات فيزيک را رد می کند.

26. در ژانويه 2006، ايران توضيحاتی درباره تلاش هايش در سال 2000 جهت به دست آوردن برخی از مواد دارای کاربرد دوگانه (آلومينيوم بامقاومت بالا، فولادهای مخصوص، تيتانيوم و روغن های ويژه) ارائه کرد. ايران موافقت کرد اطلاعات ديگری درباره اين تلاش ها فراهم کند، که آژانس تاکنون برخی از آنها را دريافت کرده است. ايران همچنين اطلاعاتی درباره تحصيل فولاد ضدفرسايش، فلکه (سوپاپ) و فيلتر برای يو سی اف (تاسياست فراوری اورانيوم) ارائه کرد. در ژانويه 2006، نمونه های محيطی از اين اقلام اخير برداشته شد، که نتايج آن هنوز حاضر نشده است.

27. همانطور که قبلا گزارش شده، معاون مدير کل در امور پادمان ها در فوريه 2006 با مقام های ايرانی ملاقات کرد تا درباره آنچه ادعا می شود مطالعات مربوط به پروژه معروف به نمک سبز بوده، درباره آزمايش موادی با خاصيت انفجاری شديدا بالا و طراحی يک وسيله بازورود موشک بحث کند، که همه آنها می تواند دارای ابعاد اتمی نظامی باشد و به نظر می رسد از لحاظ اداری به هم مرتبط است.

28. همانطور که در "15/2006/GOV" اشاره شد، ايران بيان کرده است که ادعاهای مربوط به پروژه نمک سبز "بر اسناد ساختگی و کاذب استوار است و بنابراين بی پايه است" و اينکه نه اين چنين پروژه ای و نه چنين مطالعاتی وجود دارد يا وجود داشته. ايران بيان داشته که کليه تلاش های ملی به توسعه پروژه "يو سی اف" اختصاص داده شده و از آنجا که تکنولوژی لازم برای توليد يو اف 4 از خارج وارد شده معنی ندارد توانايی های بومی برای توليد آن توسعه داده شود. با اين حال براساس اطلاعاتی که پيشتر توسط ايران فراهم شده بود، شرکتی که ادعا شد به پروژه نمک سبز ارتباط داشته در تحصيل (تجهيزات) برای يو سی اف و طراحی و ساخت کارخانه پردازش سنگ معدن گچين نقش داشته است.

29. آژانس سرگرم ارزيابی اطلاعاتی است که ايران در جريان مباحثات مربوط به پروژه نمک سبز ارائه کرده و همچنين ساير اطلاعاتی که در دسترس آن قرار گرفته. با اين حال ايران هنوز به ساير موضوعات درباره مواد دارای خاصيت انفجاری شديدا بالا و طراحی يک وسيله بازورود موشک پاسخ نگفته است.

الف. 8. تعليق
30. در نامه مورخ سوم ژانويه 2006، ايران به اطلاع آژانس رساند که تصميم گرفته است از تاريخ 9 ژانويه 2006 تحقيق و توسعه در مورد برنامه صلح آميز انرژی هسته ای را که به عنوان بخشی از تعليق گسترده داوطلبانه و به لحاظ قانونی غير الزام آور خود به حال تعليق درآورده بود؛ مجددا از سر بگيرد.

31- ايران در فوريه سال 2006 آزمايش های غنی سازی در PFEF را با تغذيه گاز UF6 به يک دستگاه واحد P-1 و سپس به مجموعه های دارای 10 دستگاه و 20 دستگاه را آغاز کرد. در مارس سال 2006، يک مجموعه 164 دستگاهی تکميل شد و آزمايش های مجموعه با استفاده از گاز UF6 آغاز شد. ايران در تاريخ 13 آوريل 2006، به آژانس اعلام کرد که به غنی سازی در سطح سه مميز شش درصد دست يافته است. در روز 18 آوريل 2006، نمونه هايی از PFEF گرفت و نتايج اين نمونه گيری، به سمت تاييد سطح غنی سازی اعلام شده توسط ايران تا آن تاريخ، ميل می کند. در آن روز، گاز UF6 بار ديگر به مجموعه 164 دستگاهی تغذيه شد و دو مجموعه 164 دستگاه ديگر نيز در حال ساخت بود. فرايند غنی سازی در PFEP از جمله محل های تغذيه و پس گيری تحت تدابير کنترل های پادمانی ونظارتی آژانس بوده است.

32-فعاليت های کنونی فرآوری اورانيوم در UCF که ابتدا در نوامبر 2005 آغاز شد، هنوز ادامه دارد و انتظار می رود در آوريل 2006 تکميل شود. از سپتامبر 2005، حدود 110 تن UF6 در UCF توليد شده که تمامی آن تحت کنترل و نظارت آژانس باقی می ماند.

ب. ارزيابی کلی فعلی

33. وجود کليه مواد هسته ای اعلام شده از سوی ايران به آژانس تاييد شده است. به غير از مقادير کمی که قبلا به شورای حکام گزارش شده بود، آژانس هيچ مواد اعلام نشده اتمی ديگری در ايران پيدا نکرده است. با اين حال، شکاف هايی در اطلاعات آژانس درباره ابعاد و مضمون برنامه سانتريفوژ ايران باقی است. به همين دليل، و ساير شکاف ها در اطلاعات آژانس، از جمله نقش نظاميان در برنامه هسته ای، آژانس قادر نيست در تلاش های خود برای دادن اطمينان در مورد عدم وجود مواد و فعاليت های اتمی اعلام نشده از اين پيشتر برود.

34. پس از بيش از سه سال تلاش های آژانس برای رفع ابهام درباره کليه جنبه های برنامه اتمی ايران، وجود شکاف هايی در شناخت (آژانس نسبت به برنامه اتمی ايران) همچنان مايه نگرانی است. اگر قرار است آژانس قادر باشد 20 سال فعاليت های اعلام نشده اتمی ايران را درک کند، هر پيشرفتی در اين رابطه نيازمند شفافيت و همکاری فعالانه و کامل ايران است، شفافيتی که از تدابير تصريح شده در موافقتنامه پادمان ها و پروتکل الحاقی فراتر می رود. ايران همچنان به تسهيل اجرای موافقتنامه پادمان ها ادامه می دهد و تا فوريه 2006 به طور داوطلبانه طوری عمل می کرد که گويی پروتکل الحاقی لازم الاجرااست. ايران تا فوريه 2006 همچنين با برخی تدابير مورد درخواست آژانس، برای شفاف سازی، از جمله دسترسی به برخی مراکز نظامی، موافقت کرده بود. با اين حال هنوز تدابير شفافيت ساز ديگری از جمله دسترسی به اسناد، تجهيزات دارای کاربرد دوگانه و افراد ذی ربط لازم است، تا آژانس بتواند ابعاد و ماهيت برنامه غنی سازی اورانيوم ايران، هدف و کاربردهای تجهيزات دارای کاربرد دوگانه و مواد خريداری شده توسط مرکز تحقيقات فيزيک، و مطالعاتی که ادعا می شود می تواند دارای يک بعد اتمی نظامی بوده باشد را تصديق کند.

35. متاسفانه، اين تدابير شفاف سازی هنوز موجود نيست. با تصميم ايران برای متوقف ساختن اجرای شرايط مطرح در پروتکل الحاقی و محدود کردن اقدامات آژانس برای تاييد اجرای موافقت نامه پادمان ها، توانايی آژانس برای حصول پيشرفت در روشن ساختن اين مسائل و تاييد عدم وجود مواد و فعاليت های هسته ای اعلام نشده، بيشتر محدود خواهد شد و دسترسی آژانس به فعاليت هايی که مواد هسته ای در آنها دخيل نيستند (مثل تحقيق در زمينه جدا سازی ايزوتوپ ها با ليزر و توليد اجزاء حساس چرخه سوخت هسته ای) محدود خواهد شد. 15

36. در حالی که نتايج فعاليت های آژانس در مورد پادمان ها ممکن است بر ماهيت و دامنه تدابير مربوط به اعتمادسازی که شورای حکام خواستار اتخاذ آنها از سوی ايران است، تاثير داشته باشد، اين نکته حائز اهميت است که الزامات پادمان ها و تدابير اعتماد سازی، متفاوت، مشخص و غير قابل جايگزينی هستند. اجرای تدابير اعتمادسازی، جايگزينی برای اجرای کامل و هميشگی تعهدات پادمان ها نيست. در اين شرايط، همچنين مهم است توجه داشته باشيم که قضاوت ها و نتيجه گيری های آژانس در ارتباط با پادمان ها، در مورد پرونده ايران همانند تمامی پرونده های ديگر، براساس اطلاعات قابل تاييدی است که در اختيار آژانس قرار می گيرد و بنابراين ضرورتا، به فعاليت های هسته ای گذشته و حال محدود می شود. آژانس نمی تواند بر اساس تبعيت ها و يا مقاصد آينده قضاوت کند و يا به يک نتيجه گيری برسد.

37. آژانس تحقيقات خود پيرامون تمامی مسائل مهم باقيمانده در ارتباط با فعاليت های هسته ای ايران را دنبال خواهد کرد و مدير کل آژانس نيز به نحو مقتضی به ارائه گزارش های خود ادامه خواهد داد.

پانويسها:



پانويس 1. INFCIRC/214.
پانويس 2. GOV/2006/15 بند 7 تا 10.
پانويس 3. تازه تري مورد در GOV/2006/15 بند 11. د درباره تامين احتمالی يک سانتريفيژ بصورت اوراق است به همراه نقشه ها، مشخصا و محاسبات برای يک "کارخانه کامل" و مواد برای 2000 ماشين سانتريفيوژ. سند همچنين از جمله اشاراتی داشت به بازتبديل اورانيوم و قابليت ريخته گری. ايران بارها گفته است که اين سند تنها مدرک بازمانده مربوط به گستره و محتوای پيشنهاد سال 1987 است و آن را به ماهيت مخفی برنامه و شيوه مديريت سازمان انرژی اتمی ايران در آن زمان ربط می دهد. ايران گفته است مدرک کتبی ديگری ماند صورتجلسه، اسناد اداری، گزارش، يادداشت کارکنان و نظاير آن وجود ندارد که بتواند اظهارات درباره آن پيشنهاد را تاييد کند..
پانويس 4. GOV2006/15 بند 15.
پانويس 5. GOV/2006/15 بند 18.
پانويس 6. GOV/2006/15 بند 20 تا 22. بگفته ايران اي سند به ابتکار رابطان ايجاد شده ونه به درخواست سازمان انرژی اتمی ايران. اين سند در محل امن توسط آژانس لاک و مهر شده است.
پاونويس 7. GOV/2006/15 بند 23 تا 26.
پانويس 8. GOV/2005/67 بند 26 تا 31.
پانويس 9. GOV/2005/67 بند 31، GOV/2004/83 بند 81..
پانويس 10. بگفته ايران مرکز تحقيقات فيزيک در سال 1989 در لويزان-شيان تاسيس شد و هدف آن از جمله "تامين و تدارک توصيه و خدمات علمی به وزارت دفاع" بود. GOV/2004/60 بند 43.
پانويس 11. ايران به آژانس اطلاع داد که مرکز تحقيقات فيزيک تلاش کرده است به تجهيزات درايو الکتريکی، تجهيزات تامين برق و تجهيزات ليزری دست بيابد و در خريد تجهيزات واکيوم برای تحقيق و توسعه در بخشهای مختلف دانشگاه موفق شده بود. استاد توضيح داد که از تخصص و ارتباطاتش بعلاوه منابع تامين شده در دفتر او در مرکز تحقيقات فيزيک برای تامين تجهيزات برای دانشگاه فنی استفاده شده بود.
پانويس 12. GOV/2006/15 بدهای 38 و 39.
پانويس 13. GOV/INF/2006/1.
پانويس 14. تازه ترين بررسی مشروح و کلی برنامه هسه ای ايران و تلاش ايران برای تاييد بيانيه ای ايران در مورد برنامه در فوريه 2006 توسط مديکل به شورای حکام ارائه شده است. نگاه کنيد به Gov/2006/15 بندهای 16 ا 54.
پانويس 15.
در اين شرايط، بايد يادآور شد که مدير کل آژانس در سپتامبر سال 2005 به اطلاع شورای حکام رساند که جنبه های خاصی از اظهارات ايران به عنوان يک موضوع عادی اجرای پادمان ها (به ويژه در ارتباط با فعاليت های فرآوری، غنی سازی با ليزر، توليد سوخت و برنامه راکتور تحقيقاتی آب سنگين) (GOV/2005/67/para.43). آنچه به طور ضمنی در اين بيانيه آمده بود اين استنباط بود که آژانس قادر خواهد بود از طريق اجرای موافقت نامه پادمان ها و پروتکل الحاقی، اين موضوعات را دنبال کند. با اقدام ايران در تعليق اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی، توانايی آژانس برای انجام اين کار، محدود خواهد شد.