http://www.bbcpersian.com

13:47 گرينويچ - چهارشنبه 03 مه 2006

جاناتان مارکوس
گزارشگر ديپلماتيک بی بی سی

تنش های مخفی اعضای شورای امنيت در مورد ايران

در ادامه گفتگوها بر سر قطعنامه شورای امنيت سازمان ملل متحد عليه برنامه اتمی ايران و تعيين خط مشی ديپلماتيک اعضای دائمی اين شورا در اين ارتباط، قرار است روز چهارشنبه، سوم ماه مه، ملاقات هايی در نيويورک برگزار شود.

در ملاقات های اخير دو نقطه نظر متفاوت مورد بحث بوده اند: در يک سمت آمريکا و متحدينش در اتحاديه اروپا قرار دارند که خواستار اقدامی سختگيرانه و محکم از سوی شورای امنيت هستند که می تواند در نهايت منجر به اعمال تحريم عليه ايران شود. در مقابل آنها چين و روسيه قرار دارند که با هرگونه اعمال زور مخالفند و نسبت به گزينه تحريم ايران از سوی شورای امنيت نيز رضايت ندارند.

جبهه بندی ها پوششی بر تنش های نا آشکار

قصه دراز ديپلماتيکی که برنامه اتمی ايران را تاکنون در برگرفته است می توان در چند کلمه خلاصه کرد: "تا حال پيشرفت بد نبوده است."

سه کشور اتحاديه اروپا - بريتانيا، فرانسه و آلمان - که به دنبال توافقی از راه مذاکره با ايران بوده اند بر اتحاد و اتفاق نظر در ميان اعضای شورای امنيت تاکيد داشته اند. آنها در اين راستا موفق شدند حمايت دولت جورج بوش، رييس جمهور آمريکا، را به دست آورند و برای حفظ چين و روسيه در کنار خود تلاش زيادی کردند.

همه اعضای دائم شورای امنيت بر اين باور هستند که ايران بايد غنی سازی اورانيوم و فعاليت های مرتبط با آن را متوقف و خواسته های آژانس بين المللی انرژی اتمی را اجرا کند.

اما اکنون شکافی ميان اعضای دائم شورای امنيت در حال شکل گرفتن است.

در حالی که آمريکايی ها و اروپايی ها به دنبال قطعنامه ای رسمی از سوی شورای امنيت هستند که از ايران می خواهد فعاليت های اتمی خود را متوقف کند، چين و روسيه از اتخاذ چنين برخوردی عميقا نگران و ناخرسند هستند.

آنها از روندی که بتواند حتی به ظاهر نشاندهنده حمايت سازمان ملل از تحريم و حتی نهايتا اقدام نظامی عليه ايران باشد، می ترسند.

اما آيا واقعا چين و روسيه قعطنامه ای عليه ايران را وتو خواهند کرد؟ چنين اقدامی از سوی روسيه و چين به ضرر آنها خواهد بود.

از سوی ديگر نبايد بيش از حد بر استحکام اتحاد طرف اروپايی تاکيد کرد. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، روز چهارشنبه (3 مه) در واشنگتن با جورج بوش ديدار می کند. موضوع ايران حتما مطرح خواهد شد.

به تازگی در برخی محافل سياسی آلمان و فرانسه راه ديگری برای حل بحران هسته ای ايران پيشنهاد شده است: نوعی گفتگوی مستقيم ميان ايران و ايالات متحده.

بسيِاری از دولتمردان ارشد آمريکا نيز با اين پيشنهاد موافقند. اما روشن نيست که امکان برگزاری چنين ملاقات و گفتگويی - اگر اصلا قراری گذاشته شود - چگونه می تواند فراهم شود.

اما آنچه که روشن است اين است که بسياری از دولت های اروپايی می خواهند که پيش از اعمال تحريم عليه ايران همه راه ها آزمايش شده باشد.