http://www.bbcpersian.com

15:33 گرينويچ - چهارشنبه 14 ژوئن 2006

شانگهای، محلی برای رايزنی اتمی ايران با سران روسيه و چين

شهر شانگهای چين ميزبان سران روسيه و پنج دولت آسيای ميانه است و محمود احمدی نژاد، رئيس جمهور ايران نيز به عنوان مهمان ناظر در نشست سه روزه اين سران حضور دارد که برخی تحليلگران اعتقاد دارند حضور وی تمام نشست را تحت الشعاع قرار می دهد.

سازمان همکاری شانگهای در غرب و آمريکا مورد انتقاد قرار دارد و بسياری در غرب به آن به عنوان سازمانی متشکل از دولتهای غيردموکراتيک و ناقض حقوق بشر می نگرند که برای به چالش کشيدن نفوذ ايالات متحده در قاره آسيا تشکيل شده است.

هدف اين سازمان افزايش همکاری نظامی و اقتصادی ميان شش دولت عضو سازمان است اما پيش بينی می شود با حضور آقای احمدی نژاد در نشست سران سازمان، طرح مسئله هسته ای ايران در حاشيه نشست، بيش از محورهای بحث اصلی نشست جلب توجه کند.

ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه به عنوان شرکت کننده و هو جين تائو رئيس جمهور چين به عنوان ميزبان در نشست سران سازمان همکاری شانگهای حضور دارند و بدين ترتيب اجلاس شانگهای موقعيتی استثنايی برای رئيس جمهور ايران فراهم آورده تا بتواند مستقيماً با رهبران روسيه و چين که اهميتی اساسی در پرونده هسته ای ايران دارند برای تصميم گيری در قبال بسته پيشنهادی غرب به رايزنی بپردازد.

روسيه و چين به عنوان دو عضو دائم شورای امنيت سازمان ملل متحد، کشورهايی اند که ايران به حمايت از آنان چشم دوخته است تا با نقشی که در شورای امنيت دارند و با برخورداری از حق وتوی تصميم گيريهای اين شورا مانع از آن شوند که آمريکا و متحدان غربی اش فشار بر ايران را افزايش دهند و قطعنامه ای برای تحريم اقتصادی يا حمله نظامی به ايران از تصويب شورای امنيت بگذرانند.

روسيه و چين که دادوستد گسترده تجاری و نظامی با ايران دارند تاکنون با هرگونه تصميمی در شورای امنيت که لحن تهديدآميز در قبال ايران داشته باشد مخالفت ورزيده اند اما هر دوی اين کشورها با ديگر اعضای شورای امنيت و همچنين آلمان بر سر مجموعه امتيازاتی به توافق رسيده اند که به ايران پيشنهاد شده است تا در قبال دريافت آنها، برنامه غنی سازی اورانيوم را به حال تعليق در آورد.

محتوای اين امتيازها که به بسته پيشنهادی اروپا معروف شده، هنوز رسماً مشخص نيست اما آن گونه که از اظهارنظرهای برخی مقامهای ايرانی و اروپايی بر می آيد، مسائلی همچون سرمايه گذاری در صنعت نفت و گاز ايران، فروش هواپيماهای مسافربری ايرباس و قطعات هواپيماهای بوئينگ به اين کشور و احتمالاً تضمينهای امنيتی در آن مطرح شده است.

ايرانيها که سال گذشته پيشنهادهای مشابهی را رد کردند اين بار از اين پيشنهادها استقبال کرده اند.

هرچند مقامهای ايرانی واکنشهای متفاوتی نسبت به پيشنهادها داده اند اما هنوز موافقت يا مخالفت رسمی ايران با اين پيشنهادها اعلام نشده است.

آن گونه که مقامات اروپايی گفته اند، ايران تا هنگام اجلاس سران هشت کشور بزرگ صنعتی جهان در ماه آينده وقت دارد تا موافقت يا مخالفت خود را با بسته پيشنهادی ابراز کند.