http://www.bbcpersian.com

14:07 گرينويچ - دوشنبه 06 اکتبر 2008 - 15 مهر 1387

احمد زیدآبادی
کارشناس امور خاورمیانه

اسراییل، روسیه را از فروش تسلیحات به ایران باز می‌دارد؟

اهود اولمرت، کفیل نخست وزیری اسراییل به مسکو سفر کرده است تا رهبران روسیه را نسبت به عدم فروش تسلیحات پیشرفته به ایران و سوریه متقاعد سازد.

محافل اسراییلی بر این باورند که روسیه قصد فروش سامانه موشکی ضد هوایی اس – ۳۰۰ به ایران و سوریه را دارد و اگر این معامله صورت گیرد، توازن قوا در خاورمیانه به زیان دولت اسرائیل به هم خواهد خورد.

اهود باراک وزیر دفاع اسراییل روز یکشنبه در دیدار با برنارد کوشنر وزیر خارجه فرانسه از روسیه خواست که نقش مثبتی در خاورمیانه بازی کند و با فروش تسلیحات پیشرفته به ایران و سوریه، ثبات منطقه را به هم نزند.

روسیه پیش از این بارها تاکید کرده است به اقدامی که سبب به هم خوردن توازن قوا در خاورمیانه شود، دست نخواهد زد و فقط تسلیحات دفاعی در اختیار کشورهای متقاضی خرید سلاح از روسیه خواهد گذاشت.

با این حال، قصد احتمالی روسیه برای فروش سامانه موشکی اس – ۳۰۰ به ایران و سوریه، سبب نگرانی عمیق اسراییل شده است.

به باور اسراییلی‌ها، دستیابی ایران به این سامانه موشکی، امکان حمله به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی را بسیار دشوار می‌کند، ضمن آنکه برخورداری سوریه از این توانایی نیز قدرت مانور هواپیماهای اسراییل در فضای خاورمیانه را به شدت کاهش می‌دهد.

این در حالی است که روسیه تا کنون نشانه‌ای از قصد خود برای فروش سامانه موشکی پیشرفته به ایران بروز نداده است.

در دی ماه سال گذشته هنگامی که مصطفی محمد نجار وزیر دفاع ایران اعلام کرد که «قراردادهای بین ایران و روسیه یک به یک در حال انجام است و یکی از این قراردادها نیز همین سیستم موشکی اس – ۳۰۰ است»، مقام‌های روسی اظهارات وی را تکذیب کردند.

سازمان همکاری‌های نظامی و فنی فدراسیون روسیه در این باره تاکید کرد که موضوع تحویل سیستم‌های موشک ضد هوایی اس – ۳۰۰ به ایران که در رسانه‌های همگانی منعکس شده در حال حاضر در دستور کار موسسه قرار ندارد و مذاکراتی نیز در این زمینه با طرف ایرانی صورت نگرفته است.

با این همه، سردی روابط روسیه و آمریکا پس از جنگ گرجستان و بخصوص انتشار این خبر که اسراییل سلاح‌های پیشرفته در اختیار دولت ضد روس گرجستان گذاشته، این گمانه را در محافل اسراییلی دامن زده است که دولت اسرائیل ممکن است به تلافی اقدام‌های آمریکا و اسراییل در منطقه قفقاز، سامانه موشکی ضد هوایی اس – ۳۰۰ به ایران و سوریه بفروشد.

از این رو، آقای اولمرت به مسکو رفته است تا روس‌ها را متقاعد کند که چنین سلاح‌هایی در اختیار دو کشور مخالف اسراییل در خاورمیانه قرار ندهد.

آقای اولمرت قرار است در مسکو با دیمتری مدودوف، رییس جمهور و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه دیدار و گفتگو کند، اما ملاقاتی بین وی و ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه که تصور می‌شود قدرت اصلی کرملین است، صورت نخواهد گرفت.

آقای پوتین ظاهرا به دلیل جشن تولدش در خارج از مسکو به سر می‌برد و از این رو، امکان دیدار آقای اولمرت با وی وجود ندارد.

دیدار از کرملین بدون ملاقات با آقای پوتین مشخص نیست تا چه اندازه مثمر ثمر باشد، اما احتمالا اهود اولمرت به رهبران مسکو گوشزد خواهد کرد که اگر به ادامه ایفای نقش خود در روند صلح خاورمیانه علاقمندند، نباید سلاح‌های پیشرفته در اختیار ایران و سوریه قرار دهند.

طبق برنامه قبلی، قرار است کنفرانسی شبیه آنچه پاییز سال گذشته در آناپولیس آمریکا برای صلح در خاورمیانه برگزار شد، بهار سال آینده در مسکو نیز برگزار شود.

روس‌ها با به عهده گرفتن میزبانی این کنفرانس می‌کوشند که نقشی مشابه آمریکا در خاورمیانه بازی کنند، نقشی که علی‌الظاهر بی طرفانه و میانجی‌گرانه است و نمی‌خواهد به صورت یک طرف منازعه بین اعراب و اسراییل عمل کند.

به نظر می‌رسد جنگ گرجستان نیز بر این گرایش روس‌ها تاثیر نگذاشته و آنان همچنان در پی نشان دادن بی‌طرفی خود در منازعه خاورمیانه‌اند.

در واقع، این نکته‌ای است که آقای اولمرت می‌تواند بر آن انگشت گذارد و روس‌ها را از قصد احتمالی‌شان برای فروش سامانه موشکی ضد هوایی اس – ۳۰۰ به ایران و سوریه منصرف کند.

با این همه، این امکان وجود دارد که روس‌ها با تاکید بر اینکه سامانه موشکی اس – ۳۰۰ تنها جنبه دفاعی دارد و توازن قوا در خاورمیانه را به زیان اسراییل به هم نمی‌زند، به درخواست آقای اولمرت پاسخ منفی دهند.

در واقع ممکن است مسکو با قصد فروش سامانه ضد هوایی اس – ۳۰۰ بخصوص به ایران در صدد باشد که امکان حمله نظامی اسراییل به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی را با مشکل روبرو کند و هر چه بیشتر از احتمال بروز جنگ بکاهد.

از نگاه اسراییل اما فروش سامانه ضد هوایی اس – ۳۰۰ به ایران، اراده رهبران جمهوری اسلامی را برای ادامه برنامه هسته‌ای خود قوی‌تر می‌کند و از این جهت، فقط تاریخ یک جنگ احتمالی با ایران را جلو می‌اندازد.

اگر گفته برنارد کوشنر، وزیر خارجه فرانسه مبنی بر آماده شدن اسراییل برای حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران کاملا دقیق و درست باشد، در آن صورت، قصد روسیه برای فروش سامانه موشکی ضد هوایی پیشرفته به ایران، حمله احتمالی را جلو می‌اندازد، چرا که برخی استراتژیست‌های اسراییلی تاکید کرده‌اند که اگر قرار به حمله به ایران باشد، این حمله باید پیش از نصب سامانه موشکی ضد هوایی اس – ۳۰۰ روسیه در ایران صورت گیرد.

در واقع این خود دلیل دیگری است که روس‌ها در این مرحله از فروش احتمالی سامانه موشکی ضد هوایی اس – ۳۰۰ به ایران منصرف شوند.

به هر حال، صرف نظر از تلاش‌های اسراییل، به نظر می‌رسد تا زمانی که ایران علائم روشنی از پذیرش بسته پیشنهادی گروه ۱+۵ که روسیه نیز یک عضو مهم آن است، از خود نشان ندهد، رهبران کرملین به فروش سامانه پیشرفته اس – ۳۰۰ به جمهوری اسلامی رضایت نخواهند داد.