از متلک تا قتل؛ مشکلات زنانی که در خیابان می‎دوند

عده زیادی از زنانی که برای دویدن به خیابان می‎روند می‎گویند از ترس آزار، رویه‌شان را تغییر داده‎اند حق نشر عکس AFP/GETTY IMAGES
Image caption عده زیادی از زنانی که برای دویدن به خیابان می‎روند می‎گویند از ترس آزار، رویه‌شان را تغییر داده‎اند

وقتی بعد از ظهر یک روز در محوطه دانشکده در حال دویدن بود این اتفاق برایش افتاد.

راننده وانت درحین حرکت، گوشی موبایلش را با دو دست از پنجره بیرون آورده بود و داشت از او عکس می‎گرفت. مگ گیبسون هم با خشم به او که محوطه دانشگاه ایالتی اوهایو را ترک می‎کرد خیره شده بود. آن‎قدر سرعت داشت که صدای تایرهای ماشینش بلند شده بود.

دانشجوی ۲۹ ساله در این باره می‏گوید: "اولش نمی‎دانستم باید چه کار کنم. اما یاد "مولی تیبتز" افتادم."

روز ۲۱ اوت، نزدیک به ۱۰۰۰ کیلومتر آن‎طرف‎تر در یک مزرعه ذرت، مردی جوان پلیس را بالای سر جنازه مولی تیبتز ۲۰ ساله برد. جسد او چندین روز بعد از این که برای دویدن از خانه خارج شد، پیدا شده بود.

مرد جوان کمی بعد اعتراف کرد دنبال مولی افتاده و او هم تهدیدش کرده به پلیس زنگ خواهد زد، اتفاقی که به گفته خودش باعث شده "از کوره در برود". او اما از اتفاقاتی که در فاصله بین حرف زدن با مولی و سر در آوردن جنازه او از صندوق عقب ماشینش افتاده، چیزی نگفت.

مگ گیبسون می‎گوید: "با دو دانشجوی دختر دیگر برخوردم و از آن‎ها خواستم از تلفن‎شان استفاده کنم. به من گفتند یک مرد میان‌سال سوار بر یک وانت از آن‌ها هم عکس گرفته است." پلیس محلی به او گفت: " می‎خواهی چه کار کنم؟ چیزی برای گزارش دادن وجود ندارد." این در حالیست که مأمور پلیس دانشگاه به او گفت کار درستی کرده با آن‎ها تماس گرفته است.

در پی مرگ مولی تیبتز، زنان در سراسر امریکا با جنبش "MilesforMollie #" به او ادای احترام کردند؛ آن‎ها دویدند تا نشان دهند با وجود چنین اتفاق وحشتناکی، زنان باز هم برای دویدن بیرون خواهند رفت.

اتفاقی که تابستان امسال افتاد، یادآور مجموعه قتل‎های اوت ۲۰۱۶ بود؛ وقتی جسد سه زن که برای دویدن از خانه بیرون رفته بودند طی ۹ روز پیدا شد.

در پی این اتفاقات ناگوار، مجله "رانرز ورلد" ( Runner's World) برای اولین بار در یک نظرسنجی از زنان آمریکایی در مورد آزارهایی سوال کرد که موقع دویدن در خیابان تجربه کرده‌اند.

میشل همیلتون، نویسنده گزارشی با عنوان "زنان دونده" که نتایج این نظرسنجی در آن منتشر شده، می‎گوید: "عجیب بود که برخی مردان و زنان به این موضوع به چشم یک مشکل شایع نگاه نمی‎کنند."

حق نشر عکس Reuters
Image caption مولی تیبتز می‌خواست در دانشگاه روانشناسی بخواند

بر اساس این نظرسنجی که سال ۲۰۱۷ انجام شد ۴۳ درصد از زنان موقع دویدن آزار دیده بودند. این آمار برای زنان زیر ۳۰ سال تا ۵۸ درصد هم بالا رفته بود. این در حالیست که تنها ۴ درصد از مردان چنین چیزی را تجربه کرده‌ بودند.

طبق این نظرسنجی ۳۰ درصد از زنان از سوی فرد آزاردهنده به صورت پیاده یا سوار بر دوچرخه و ماشین تعقیب شده‎ بودند. عده زیادی از زنان هم گفتند از ترس‌شان رویه خود را تغییر دادند؛ مثلا فقط در طول روز برای دویدن بیرون رفتند، مسیرشان را عوض کردند یا اسپری فلفل همراه خود بردند. در این میان یک درصد هم اعتراف کردند که به استفاده از اسلحه روی آوردند.

میشل همیلتون واکنش مردان به نتایج نظرسنجی را به خوبی به یاد دارد: "آمیزه‎ای از حمایت و تمسخر. برخی از مردانی که برای دویدن بیرون می‎رفتند این نتایج را مضحک ‎دانستند و بعضی دیگر اعتقاد داشتند زنان باید یاد بگیرند چطور از خودشان دفاع کنند: " حتی وقتی از قتل صحبت می‎کردند، می‎پرسیدند: تنها رفته بود بدود؟ انگار نباید این کار را می‎کرده. تازه چند وقت است که می‎شنویم مردم می‏گویند: آن مرد نباید او را اذیت می‏کرد."

خانم همیلتون در پاسخ به این سوال که آیا از زمان نظرسنجی تا کنون تغییراتی را حس کرده، گفت رفتارها عوض نشده اما بحث‌ها چرا. او معتقد است هشتگ "می تو" (من هم) در این رابطه تا حدی تأثیرگذار بوده است: "مردم نسبت به این که تجربه زنان از زندگی با تجربه مردان فرق دارد، آگاه‎تر شده‌اند؛ این که زنان زندگی را با یک ترس مداوم تجربه می‌کنند."

هالی کرل، بنیانگذار موسسه غیرانتفاعی "به آزارهای خیابانی خاتمه دهید" است که در جهت پایان دادن به آزار‎های مبتنی بر جنسیت در اماکن عمومی فعالیت می‏کند.

او می‏گوید بعد از این که در نوجوانی موقع دویدن یک مرد دنبالش کرده، همیشه اسپری فلفل با خود حمل می‏کند: "حتی اگر یک مرد فقط برایتان سوت بزند یا به شما چیزی بگوید، هیچوقت نمی‎توانید بفهمید تا کجا پیش می‌رود و موضوع چقدر جدی خواهد شد."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption یک لنگه کفش مخصوص دویدن و یک دسته گل در مراسم یادبود ونسا مارکوتا، زنی که سال ۲۰۱۶ وقتی برای دویدن بیرون رفته بود، به قتل رسید

او می‎گوید: " آنچه برای مولی تیبتز اتفاق افتاد، ممکن بود برای هر کدام از ما پیش بیاید. باید کار را از مدارس شروع کنیم و معنای مردانگی را برای پسرها و مردان جوان دوباره تعریف کنیم. این کار سختی است. این که از زنان بخواهیم تنها برای دویدن بیرون نروند آسان‌تر از این است که به مردان بگوییم زنان را آزار ندهند."

کیمبرلی فیرچایلد، استاد روانشناسی در کالج منهتن می‎گوید آزار خیابانی از نظر روانی هم به زنان ضربه می‎زند: " آزار خیابانی ابزاری است که مردان بوسیله آن قدرت خود را به رخ بکشند. به نظرم جنبش "می‎ تو" نشان داد مشکل آزار و خشونت جنسی تا چه حد جهانی است. هر چند مطالعه مفصل‏تر عواقب و نتایج این آزار و اذیت‎ها کار بیشتری را می‌طلبد. از لحاظ روانشناسی اجتماعی، آزار خیابانی راهی برای نشان دادن قدرت و برتری است."

دفاع شخصی برای دونده‎ها

کاتالین رودریگس اوگرن، صاحب باشگاه "پی او دابلیو" (POW) در شیکاگو، برای کسانی که بیرون از خانه می‎دوند ،کلاس‎های آموزش دفاع شخصی برگزار می‎کند. او شاگردانش را این طور راهنمایی می‎کند:

  • حواس‎تان به آدم‎هایی که نزدیک‎تان هستند باشد.
  • به نشانه‎های زبان بدن افراد دقت کنید، مثل چشم در چشم شدن یا طرز ایستادن آن‎ها.
  • هدفون به گوش‎تان نگذارید، مخصوصا وقتی تنها هستید یا در مکانی خلوت می‎دوید.
  • هر چقدر می‎توانید برای سریع‌تر برخاستن از زمین تمرین کنید.
  • دوره‏های بوکس یا تای بوکسینگ را بگذرانید تا مهارت‎های کاربردی بیشتری را بیاموزید.

کایلی نیل ۳۸ ساله می‌گوید یک بار دیده مردی برای یک زن که در حال دویدن موسیقی گوش می‎داد، کمین کرده: " با آن مرد رو در رو شدم و اوضاع آرام شد. اما در همان لحظه برای اولین بار متوجه مشکلی شدم که قبلا به چشمم نیامده بود. از آن زمان به بعد حسابی حواسم را جمع می‎کنم." آقای نیل معتقد است شمار مردانی که موقع دویدن از دیدگاه یک زن به چنین موقعیت‎هایی نگاه می‎کنند باید بیشتر شود.

Image caption کارشناسان می‎گویند برای هشیاری بیشتر موقع دویدن هدفون به گوش خود نگذارید

بر اساس گزارشی که موسسه "به آزارهای خیابانی خاتمه دهید" امسال منتشر کرده، نزدیک به ۶۶ درصد زنان در اماکن عمومی آزار جنسی دیده‌اند.

ساندریا واشنگتن از موسسه "گرل‎ترک" (GirlTrek) که برای دفاع از حقوق زنان جوان سیاه‌پوست فعالیت می‎کند، می‎گوید: " هر زنی تجربه خودش را از آزار و اذیت خیابانی دارد." به عقیده او مرگ مولی تیبتز دردناک بود نه غیرمنتظره : " در مناطق مختلف کشور اتفاقاتی شبیه به این زیاد می‎افتد. یکی از بهترین روش‎ها برای شروع این گفت و گو و فهماندن معنای واقعی آزار و اذیت خیابانی به مردان این است که به طور مداوم در موردش حرف بزنیم."

بعد از اینکه مجله "جهان دوندگان"، گزارش میشل همیلتون را چاپ کرد، مردانی که خودشان هم در خیابان می‎دویدند به آن واکنش نشان دادند. آن‌ها در یک تالار گفت و گوی معروف اینترنتی به نام "Let's Run" ( بیایید بدویم) نظرات مختلفی دادند، از عبارت‌هایی چون "همه کسانی که می‎دوند آزار و اذیت می‎شوند" گرفته تا " چاره‎اش خریدن یک تردمیل است."

این در حالیست که بیشتر زنان نوشتند دلیل ترس‎ آنها متلک‌ها و رفتارهای نامناسب مردان بوده. این نظر یکی از آن‌هاست: "اصلا نمی‎توانی بفهمی چه حسی دارد وقتی زن هستی و موقع دویدن در بعضی مناطق باید حواست حسابی جمع باشد و تمام مدت بترسی که ممکن است به تو حمله کنند."

مرگ مولی تیبتز اما دوباره توجه‎ها را به مسأله آزار و اذیت زنان هنگام دویدن در اماکن عمومی جلب کرد.

در شبکه اجتماعی "ردیت"، مردان و زنان در مورد امنیت داشتن حین دویدن یکدیگر را راهنمایی می‎کنند. (مثلا این که بهتر است لباس‌های روشن بپوشند، از اپلیکیشن‌های ردیاب استفاده کنند یا هدفون به گوش خود نگذارند.)

یکی از کاربران زن این شبکه اجتماعی نوشت: "وقتی در حال دویدن هستم، سناریوهای مختلف را در ذهنم مرور می‏کنم. مثلا این که اگر مردی که سوار آن ماشین است دنبالم راه بیفتد، کجا بروم یا این که اگر فلان مرد تعقیبم کرد چطور از خودم دفاع کنم."

کاتالین رودرگیس اوگرن می‎گوید: "در نهایت این خودت هستی که باید به خودت کمک کنی. فقط می‎توانی روی کارهای خودت کنترل داشته باشی. اما آشنایی با نشانه‎های حرکات تهاجمی کمک زیادی می‎تواند بکند."

موضوعات مرتبط