کریسمس؛ وقت آن است که 'مسیح مسلمان' را به‌خاطر آوریم

فرد مسلمانی آیه‌هایی از قرآن که در آنها به مسیح اشاره شده است، را نشان می‌دهد حق نشر عکس Getty Images
Image caption یک مسلمان آیه‌هایی از قرآن را که در آنها به مسیح اشاره شده است نشان می‌دهد

در جهان اسلام، ایام کریسمس جشن گرفته نمی‌شود و تعطیل نیست اما این به معنای آن نیست که مسلمانان برای مسیح اهمیتی قائل نیستند بلکه برعکس او را بسیار دوست می‌دارند.

"شما در ترکیه چطور کریسمس را جشن می‌گیرید؟"

از ۲۱ سال پیش که به بریتانیا آمدم، هر سال هنگام کریسمس، بی‌وقفه انبوهی از چنین پرسش‌هایی به سوی من سرازیر شده است.

من فقط پاسخ می‌دادم که ترکیه کشوری است که اکثریت مردم آن مسلمان هستند، از این رو ۲۵ دسامبر برای ما روزی مثل روز‌های دیگر در تقویم‌مان است.

حق نشر عکس Getty Images

یعنی شما کریسمس ندارید؟

باید یادمان باشد نه فقط در ترکیه، که اکثر جمعیت جهان کریسمس را جشن نمی‌گیرد.

عجیب است که بسیاری از مردم کشورهای غربی فکر می‌کنند کریسمس مراسمی است که در سراسر جهان جشن گرفته می‌شود.

اما مراسم کریسمس جشن ولادت عیسی مسیح است، پیامبر مسیحیان.

در تقویم یهودیان، هندو‌ها یا مسلمانان این مناسبت تعطیل نیست و جشن گرفته نمی‌شود.

خانواده‌هایی هم هستند که در جهان اسلام این مناسبت‌ها و مراسم را همراه با همدیگر جشن بگیرند اما به آن عید می‌گویند نه کریسمس.

دانستن این تفاوت‌ها بسیار مهم است.

در عین‌حال آگاهی از تار‌و‌پودی که همهٔ ما را به هم پیوند می‌دهد هم مهم است.

حق نشر عکس Unknown
Image caption تصویری از مریم مقدس کار هنرمند مسلمان بر مبنای توصیفات او در قرآن

در دین اسلام ولادت مسیح جشن گرفته نمی‌شود اما به مسیح احترام گذاشته می‌شود.

مسلمانان در باور‌ها و اعتقادات خود احترام عمیقی برای پیامبر مسیحیان قائلند.

در قرآن، عیسی مسیح به عنوان یکی از پیامبران پیش از حضرت محمد بسیار تکریم و ستایش شده است.

در حقیقت، مسیح یا عیسی، یکی از نام‌هایی است که شاید حتی بیشتر از نام حضرت محمد در قرآن ذکر شده است.

به‌علاوه، فقط یک زن است که در کتاب مقدس مسلمانان، به نام از او یاد شده است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption داستان مریم باکره و تولد عیسی مسیح به صورت‌های گوناگون در طول قرن‌ها در فرهنگ‌های مختلف بیان شده است

مریم باکره، که در قرآن سوره‌ای به نام او وجود دارد و داستان تولد مسیح از مریم باکره را نقل می‌کند.

اما در روایت اسلام یوسف و سه مجوس آغل و آخور وجود ندارد.

مریم به تنهایی فرزند خود را در صحرا به دنیا می‌آورد و در سایهٔ درخت خرمای خشک پناه می‌گیرد.

به طور معجزه‌آسایی خرمای تازه از درخت فرو‌ می‌افتد و او از آن می‌خورد و چشمه و جویباری هم پیش پایش از زمین می‌جوشد.

مریم باکره با فرزند خود در برابر پرسش‌های دیگران از پاکدامنی خویش قرار می‌گیرد.

اما کودک تازه‌به‌دنیا‌ آمده، عیسی مسیح، به عنوان پیامبر خدا لب به سخن گفتن می‌گشاید.

و این معجزه، حقانیت مادرش را اثبات می‌کند و این حکایت پیروزی برتعصبات و پیش‌داوری‌هاست.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پنج نفر به اتهام توطئه برای حمله به کلیسای سن‌پترونیو در ایتالیا بازداشت شدند

پیامبر روح و جان

وقتی مسلمانان از مسیح نام می‌برند، همانند حضرت محمد عبارت "درود خدا بر او باد" را ذکر می‌کنند.

و فکر می‌کنید بنا بر باور‌های اسلام، نوید بازگشت چه کسی پیش از روز قیامت برای اجرای عدالت داده شده؟

محمد غزالی، عیسی مسیح را "پیامبر روح‌ و جان" می‌نامد.

ابن‌عربی هم از او به نام "خاتم ‌الاولیا" یاد می‌کند.

در تمام جهان اسلام، پسران بسیاری عیسی یا مسیح نام دارند و دختران بسیاری هم مریم نامیده شده‌اند.

می‌توانید تصور کنید که خانواده‌ای مسیحی، نام پسرش را محمد بگذارد؟

اسلام از دیرباز با مسیح آشنا بوده است، چون از زمانی که این دین در اوایل قرن هفتم پا به عرصهٔ ظهور گذاشت، مسیحیت در خاور‌میانه کاملاً استقرار پیدا کرده بود.

به دلایل آشکاری، هیچ اشاره‌ای به نام محمد در انجیل نیست.

هرچند در قرون بعدی، اسلام همیشه مسیح را تکریم و ستایش کرده است اما اگر بخواهیم انصاف دهیم باید بگوییم کلیسا این لطف را جبران نکرده است.

در دیوار‌نگارهٔ مشهور قرن پانزدهم در کلیسای سن پترونیو در شهر بولونیای ایتالیا، پیامبر اسلام در جهنم و درحال عذاب ترسیم شده است.

آثار هنری باقی ‌مانده در سراسر اروپا همه ردی از تحقیر در خود دارند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption روحانیان مسلمان در مراسم کلیسای کاتولیک برای محکوم کردن حملات جهاد‌ی‌ها، شرکت کرده‌اند

حلقهٔ نهم جهنم

هنرمند ایتالیایی، جیووانی دا مودنا، با الهام از اشعار دانته در کمدی الهی، حضرت محمد را گرفتار در حلقهٔ نهم جهنم نقاشی کرده است.

کتاب کمدی الهی دانته، الهام‌بخش بسیاری از هنرمندان اروپا در قرن نوزدهم بوده است، با تصاویری که حضرت محمد را در حال شکنجه در دوزخ نشان می‌دهد.

در کلیسایی در بلژیک، از قرن۱۷، بر کرسی‌های خطابه تصاویری از پیامبر اسلام نقش بسته که در آنها زیر قدم فرشتگان قرار گرفته است.

البته امروزه دیگر موضع کلیسا چنین نیست.

آن دوران‌ها گذشته است اما دورهٔ ما هم تنش‌ها، عدم رواداری و خشونت افراطی خاص خود را دارد.

گفتگوی ادیان

در سال ۲۰۰۲، پیکارجویان اسلام‌گرا، متهم به تلاش برای انفجار و تخریب نگاره‌های کلیسای بولونیا شدند.

به نام اسلام، چندین حمله گسترده‌ باعث مرگ افراد در سراسر اروپا و بسیاری از کشور‌های مسلمان شده که باعث شکاف و اختلاف و کینه در میان جوامع جهان شده است.

آگاهی از مسیح مسلمان و درک اهمیت آن شاید امروزه بیش از هر زمان دیگر ضرورت دارد، هم برای مسیحیان و هم برای مسلمانان.

موضوعات مرتبط