BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 19:59 گرينويچ - جمعه 18 فوريه 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
کتابی 'مقدس' که از آسمان نازل نشده است
 

 
 
کتاب روحنامه
نوزدهم فوريه را در ترکمنستان روز عيد توأمان (گوشه بايرام) می خوانند، چراکه اين روز به دو مناسبت گرامی داشته می شود و در واقع دو عيد در يک روز است: يکی عيد پرچم ملی ترکمنستان و ديگری زادروز صفرمراد نيازف، رئيس جمهور ترکمنستان که ترکمن باشی (پيشوای ترکمنان) لقب داده شده است.

اما امسال بر خلاف سالهای قبل، زادروز ترکمن باشی که اين بار آغاز شصت و پنج سالگی اوست جشن گرفته نمی شود، چراکه او از اين روز دوران مداوا و جراحی چشم چپ خود را نزد پزشکان آلمانی که به ترکمنستان دعوت شده اند آغاز می کند.

ترکمن باشی با اينکه از طريق انتخابات در کشورش به رياست جمهوری رسيده، جايگاهی بسيار فراتر از رئيس جمهور دارد و علاوه بر رهبر و فرمانروای ترکمنان، مقامی معنوی نيز پنداشته می شود، تا آنجا که پنج جلد کتابی که به رشته تحرير درآورده، رسماً پنج کتاب مقدس اعلام شده اند.

سه جلد از اين "پنج کتاب مقدس"، مجموعه اشعار ترکمن باشی اند اما مهمترين آنها، دو جلد کتاب "روحنامه" اند که در کشور ترکمنستان که اکثريت جمعيت آن را مسلمانان تشکيل می دهند، جايگاهی هم ارز قرآن، کتاب آسمانی مسلمانان به آن داده شده است.

روحنامه رسماً کتاب مقدس روحانی و تاريخی همه ترکمنان جهان، پس از قرآن اعلام شده است و مردم ترکمنستان موظف به فراگيری آنند.

اين کتاب علاوه بر دبستانها، دبيرستانها و دانشگاهی، حتی در دوره های آموزشی در مؤسسات دولتی، آموزشگاههای رانندگی، باشگاههای ورزشی، مساجد و حتی زندانها و بازداشتگاهها به صورت اجباری تدريس می شود.

ترکمن باشی در جلد نخست روحنامه، مقدس بودن کتاب خود را رد کرده است اما کارشناسان معتقدند که جايگاهی که در ترکمنستان به اين کتاب داده شده، به کيش شخصيت او بر می گردد، کيش شخصيت و شخص پرستی ای که در تاريخ کم سابقه است.

 مندرجات کتاب روحنامه اساساً بر پايه پندارهای نادرست نهاده شده، چراکه تاريخ ترکمنها در آن به گونه ای روايت شده که اصلاً پايه تاريخی و علمی ندارد و قصه پردازی است
 
مراد اسنوف، روزنامه نگار ترکمن در سوئد

مجلس ترکمنستان سال 2005 ميلادی را سال روحنامه اعلام کرده و اين در حالی است که سال گذشته ميلادی، سال قربان سلطان اجه، مادر آقای نيازف و سال 2003، سال آتامراد نيازف، پدر وی اعلام شده بود.

آن گونه که خود ترکمن باشی طی سخنانی در مجلس ترکمنستان اعلام کرده، بيش از يک ميليون نسخه از کتاب روحنامه در کشورهای مختلف چاپ شده و تاکنون هيچ کتابی به زبان ترکمنی در چنين شمارگانی به چاپ نرسيده است.

جلد نخست روحنامه در سال 2001 منتشر شد و جلد دوم آن روز دوازدهم سپتامبر سال گذشته ميلادی به چاپ رسيد.

ماه سپتامبر در تقويم جديد ترکمنی که ترکمن باشی باب کرده، ماه روحنامه ناميده شده و دوازدهمين روز آن به عنوان روز روحنامه جشن گرفته می شود.

ترکمن باشی در کتاب روحنامه اين ادعا را مطرح کرده که واژه "ترکمن" برگرفته از دو واژه "ترک" و "ايمن" است و "زاده نور" معنی می دهد.

به نوشته وی، ترکمنها از زمان نوح پيامبر در فرهنگ بشری نقش مهمی داشته اند.

ترکمنها بنابر سنت خود نان و نمک سفره را محترم و مقدس می شمرند و در مناسبتهايی بر سر سفره در کنار نان و نمک قرآن می گذارند.

روحنامه نيز اکنون بر سر سفره ترکمنها در کنار اين عناصر مقدس جای گرفته و در حد آنها محترم شمرده می شود و ترکمنها همچون قرآن، هنگام دست زدن به آن، خدا را ياد می کنند و دعا می خوانند.

 علت اين را که ترکمنها با وجود قرنها اعتقاد به اسلام و عمل به سنتهای آن حاضر شده اند با تقدس روحنامه کنار بيايند بايد در سنت زندگی قبيله ای آنها و توجه به اين واقعيت جستجو کرد که قبائل مختلف ترکمن با وجود داشتن زبان و دين مشترک هرگز به عنوان قوم يا ملت واحدی در کنار يکديگر زندگی نکرده بوده اند
 
حبيبه فتحی، اسلام شناس و پژوهشگر آسيای ميانه

مراد اسنوف، يکی از ترکمنهای مخالف حکومت صفر مراد نيازف که در استکهلم، پايتخت سوئد مجله آسيای مرکزی و قفقاز را منتشر می کند می گويد که آثار ترکمن باشی، بويژه روحنامه، اصلاً ارزش علمی، تاريخی، روحانی و حتی ادبی ندارند و مندرجات کتاب روحنامه اساساً بر پايه پندارهای نادرست نهاده شده است، چراکه تاريخ ترکمنها در آن به گونه ای روايت شده که اصلاً پايه تاريخی و علمی ندارد و قصه پردازی است.

آقای اسنوف همچنين اعتقاد دارد که تمجيد مطلق و افتخار کردن مفرط و بيجا به گذشته هر قوم يا ملتی، هيچگاه عاقبت خيری نداشته و اين در حالی است که ترکمن باشی ادعا می کند که ترکمنها طی بيش از پنج هزار سال بنيانگذار هفتاد امپراتوری و دولت بزرگ بوده اند.

همه اينها در حالی است که تا سيزده سال پيش که جمهوری ترکمنستان استقلال خود را از اتحاد شوروی اعلام کرد، ترکمنها هيچگاه دولت جداگانه ای برای خود نداشته اند و تاريخ آنها هرگز از ديگر اقوام آسيای ميانه، همچون ازبکها و تاجيکها جدا نبوده است.

جملات و عبارات روحنامه بر ديوارهای مساجد ترکمنستان، بويژه مسجد زيبايی که اخيراً به دست مهندسان فرانسوی در روستای قبچاق، زادگاه پدر آقای نيازف ساخته شده، در کنار آيات قرآن حک شده است.

چنين اقدامی در تاريخ اسلام سابقه نداشته و هم ارز قرار دادن هر عبارتی با عبارات قرآن، همواره در ميان مسلمانان گناهی عظيم پنداشته شده است.

حبيبه فتحی، اسلام شناس و پژوهشگر آسيای ميانه معتقد است که علت اين را که ترکمنها با وجود قرنها اعتقاد به اسلام و عمل به سنتهای آن حاضر شده اند با تقدس روحنامه کنار بيايند بايد در سنت زندگی قبيله ای آنها و توجه به اين واقعيت جستجو کرد که قبائل مختلف ترکمن با وجود داشتن زبان و دين مشترک هرگز به عنوان قوم يا ملت واحدی در کنار يکديگر زندگی نکرده بوده اند.

به گفته خانم فتحی، هدف ترکمن باشی از انتشار کتابی سرتاسر شعار و تعريف و تمجيد از قوم ترکمن که به صورتی شاعرانه تأليف شده و مبتنی بر واقعيتهای تاريخی و علمی نيست، تبديل قبائل مختلف ترکمن به ملتی واحد و يکپارچه است.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران