BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 17:26 گرينويچ - دوشنبه 15 مه 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
سازمان شانگهای و پذيرش اعضای جديد
 

 
 
کشورهای عضو با رنگ آبی و کشورهای ناظر با رنگ سبز
سازمان همکاری شانگهای علاوه بر اعضای کامل چند کشور را نيز به عنوان ناظر پذيرفته است
چين، روسيه و چهار کشور آسيای ميانه در خصوص پذيرش اعضای جديد از جمله ايران به اين سازمان اظهار خوشبينی کرده اند. اما سوالی که مطرح می شود اينست که چنين تغييری چه تاثيری بر اهداف اين سازمان خواهد داشت؟

سازمان همکاری های شانگهای در طول ده سالی که از تشکیلش می گذرد، دچار تحولات فراوان شده است. اهداف آغازین این سازمان به مرور زمان متحول شده اند و هر یک از اعضای این سازمان هم به نوبه خود، تفسیر و برداشت متفاوتی از این اهداف داشته است.

تا جایی که به چین مربوط می شد یکی از مهمترین اهداف تشکیل این سازمان، جلوگیری از کمک دولت های جدید التاسیس آسیای میانه به شورشیان استان سین کیانگ بود.

بسیاری از شورشیان این استان عظیم چین، اویغورهای ترک تباری هستند که پیوندی نزدیک با اویغورهای آسیای مرکزی دارند.

از نگاه دولت های آسیای مرکزی این سازمان، فرصتی ایجاد می کرد تا این کشورها بتوانند مناسبات تجاری خود را با همسایه قدرتمند شرقی خود بهبود بخشند.

قصد روسیه از پیوستن به این سازمان، تثبیت مجدد اقتدار خود در منطقه ای بود که آن را به طور سنتی جزو حوزه نفوذ خود تلقی می کرد.

روسیه و دیگر کشورهای آسیای مرکزی، همچنین این سازمان را وسیله ای برای گسترش همکاری جهت مبارزه با موج پیکارجویی اسلامی می دانستند.

در اواخر دهه 90 میلادی، با وجود حکومت های تندروی اسلامی در ایران و افغانستان، خطر گسترش بی ثباتی در کشورهای مسلمان منطقه آسیای مرکزی و بخش هایی از روسیه، کاملا جدی به نظر می رسید.

اما علیرغم این، کشورهای عضو سازمان همکاری های شانگهای، از اتحاد و همدلی چندانی برخوردار نبوده اند.

برخی کشورهای آسیای مرکزی، به خصوص ازبکستان تمایل به ایجاد روابط یکسان و متعادل با روسیه و غرب داشته اند.

پس از وقایع 11 سپتامبر و آغاز حمله آمریکا به طالبان در افغانستان، دو کشور ازبکستان و قرقیزستان، پایگاه هایی را در اختیار نیروهای ائتلاف قرار دادند.

شاید بتوان گفت سازمان همکاری های شانگهای، در این مقطع در ضعیف ترین دوران خود به سر می برد.

اما این سازمان ظرف یک سال گذشته، تحولات چشمگیری را پشت سر گذاشته است. یکی از دلایل این امر، تبدیل ازبکستان به یکی از اعضای مشتاق و فعال سازمان است، حال آن که در گذشته، ازبکستان، غیرفعال ترین عضو سازمان به شمار می رفت.

در پی محکومیت شدید پرزیدنت کریم اف در غرب که در پی کشتار غیرنظامیان در اندیجان صورت گرفت، رهبر ازبکستان، وفاداری کامل خود به روسیه را یکبار دیگر اعلام کرد.

او از آمریکا خواست پایگاه های هوایی خود در خان آباد را تخلیه کند و در پی آن به همراه روسیه، اهداف آمریکا در منطقه را به باد انتقاد گرفت.

به تعبیر دیگر، سازمان همکاری های شانگهای، ناگهان تبدیل به سدی در مقابل آمریکا و نفوذ غرب در منطقه شد.

اگر ایران هم به جمع کشورهای این سازمان بپیوندد، بدون تردید گرایش های ضد غربی آن به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.

تنها نیروی مقاومی که ممکن است در این سازمان وجود داشته باشد، قزاقستان است که مناسبات گسترده ای در زمینه تجارت نفت و گاز با شرکت های غربی دارد و سال گذشته با شورشی مردمی، شاهد سقوط دولت خودکامه عسکر آقایف از راس قدرت بود.

با این وجود باید گفت قزاقستان، هرگز اجازه نداده روابط تنگاتنگ تجاری اش با غرب، منجر به تضعیف اتحاد این کشور با روسیه شود.

از سوی دیگر، قرقیزستان هم به دلیل انزوای جغرافیایی و ضعف اقتصادی، در موقعیتی نیست که بتواند همسایگان قدرتمند و بزرگش را به چالش بطلبد.

 
 
مطالب مرتبط
سايت های مرتبط
بی بی سی مسئول محتوای سايت های ديگر نيست
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران