نوبل فیزیک ۲۰۱۶ به سه فیزیکدان بریتانیایی رسید که 'دری را به دنیایی تازه گشودند'

حق نشر عکس Nobelprize.org
Image caption برندگان نوبل فیزیک ۲۰۱۶، از راست: مایکل کوسترلیتز، دانکن هالدین، دیوید تولس

آکادمی سلطنتی علوم سوئد برندگان نوبل فیزیک۲۰۱۶ را معرفی کرد و سه فیزیکدان بریتانیایی دویستمین جایزه نوبل را ار آن خود کردند.

نیمی از جایزه ۹۳۰ هزار دلاری نوبل فیزیک امسال به دیوید تولس فیزیکدان ۸۲ ساله اهدا شد و نیم دیگر جایزه بطور مشترک به دانکن هالدین فیزیکدان ۶۵ ساله و مایکل کوسترلیتز فیزیکدان ۷۴ ساله رسید.

هر سه فیزیکدان در آمریکا کار و زندگی می‌کنند.

کمیته نوبل این جایزه را به دلیل کشف خواص "عجیب" ماده به این سه دانشمند داد، کشفی که به گفته کمیته نوبل "دری را به دنیایی ناشناخته گشود" و امکان طراحی مواد تازه‌ای را فراهم کرده است.

این سه فیزیکدان از شاخه نسبتا جوانی در ریاضی به نام توپولوژی استفاده کردند تا خواصی را که ماده می‌تواند از خود نشان دهد از نو تعریف کنند.

آنها کار خود را در دهه هفتاد میلادی آغاز کردند و نشان دادند در حالت‌های نادر ماده مثل ابررسانایی، ابرمایع و سطوح بسیار نازک مغناطیسی، ماده خواص فیزیکی عجیب و نامتعارفی از خود نشان می‌دهد.

تولس و کوسترلیتز بر پدیده هایی که در سطوح بسیار نازک مواد دیده می شوند تمرکز داشتند؛ سطوحی که به قدری نازک هستند که در واقع دو بعدی هستند.

حق نشر عکس AP
Image caption پروفسور تورس هانس هانسن، عضو کمیته فیزیک نوبل، پس از اعلام برندگان نوبل فیزیک معنای توپولوژی را با استفاده از تمثیل توضیح می‌دهد

به عبارت دیگر آنها بر خلاف تفکر رایج که ماده سه بعد طول و عرض و ارتفاع دارد به بررسی پدیده‌های فیزیکی و خواص مواد در سطوح دوبعدی پرداختند.

هالدین درباره رشته‌هایی تحقیق می‌کرد که بقدری ظریف و نازک هستند که می‌توان آنها را تک‌بعدی دانست.

تحقیقات این سه دانشمند نشان داد این حالت‌های عجیب ماده مثل ابررسانایی، یعنی نبود مقاومت در مقابل عبور الکترون‌ها از خلال ماده، امکان پذیر هستند.

در میان برندگان رشته های مختلف نوبل، برندگان نوبل فیزیک در مجموع جوانترین برندگان بوده‌اند که متوسط سن آنها ۵۵ سال بوده است.

تاکنون فقط دو زن برنده نوبل فیزیک شده‌اند، ماری کوری در سال ۱۹۰۳ به همراه شوهر ش پی‌یر و هانری بکرل برای خاصیت رادیواکتیو و ماریا گوپرت مایر در سال ۱۹۶۳ برای تحقیقاتش در باره ساختار اتم.