کاسینی دور اول نزدیک شدن به کیوان را تکمیل کرد

کاسینی حق نشر عکس NASA/JPL-CALTECH
Image caption برداشتی هنری از کاسینی

کاوشگر کاسینی اولین مرحله مطالعه سیاره کیوان از فاصله بسیار نزدیک را به پایان رساند. پس از چهار گذر دیگر از نزدیکی کیوان در یک ماه آینده ماموریت این کاوشگر بعد از نزدیک به بیست سال به پایان خواهد رسید.

کاسینی که هیچ گاه این قدر به کیوان نزدیک نشده بود، این بار به قدری به این سیاره عظیم نزدیک شد که حتی وارد جو فوقانی آن شد. این کاوشگر ساعت ۴ و بیست دو دقیقه بامداد دوشنبه به وقت گرینویچ، فقط ۱۶۰۰ کیلومتر بالاتر از ابرهای فوقانی جو کیوان بود.

این مسیر برای آن در نظر گرفته شده بود که کاسینی بتواند مستقیما از گازهای فوقانی‌ترین لایه جو کیوان نمونه‌برداری کند. کاسینی این اطلاعات را فردا سه‌شنبه ۱۵ اوت در تماس بعدی، به زمین مخابره خواهد کرد.

اکنون کاسینی مسیری حلقوی را در فاصله بین حلقه‌ها و جو سیاره طی می‌کند. دانشمندان امیدوارند پس از آن که بررسی اولین گذر را به پایان رساندند، در چهار بار آینده هر چه بیشتر کاسینی را به کیوان نزدیک کنند، پیش از آنکه ۲۴ شهریور زمان وداع با کاسینی فرا برسد.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
سازمان فضانوردی امریکا قصد دارد کاسینی را به سطح زحل برساند

پایین رفتن کاسینی در جو کیوان نیروی پساری (drag) ایجاد می‌کند که باعث سرنگونی و خارج شدن آن از مسیر پیش‌بینی‌شده می شود. کاسینی برای حل این مشکل پیش‌رانه‌های خود را بکار می اندازد تا خود را متعادل و در مسیر نگه دارد.

به این ترتیب صحنه برای مانور نهایی و پایان کار کاسینی آماده می‌شود؛ ماه آینده کاسینی در جو کیوان سقوط خواهد کرد و ماموریت بیست ساله آن به پایان می‌رسد.

کاسینی هنوز باید به سوالات زیادی درباره کیوان پاسخ دهد، یکی این که طول روز در کیوان دقیقا چقدر است. سوالی که صحت نظریه میدان مغناطیسی به آن بستگی دارد.

دانشمندان می‌‌دانند که روز در کیوان حدود ده ساعت و نیم طول می‌کشد اما آنها به عدد دقیق‌تری نیاز دارند.

حق نشر عکس NASA/JPL-CALTECH
Image caption خطهای آبی رنگ مسیر کاسینی را برای نزدیک شدن هر چه بیشتر به کیوان نشان می‌دهند

پاسخ این سوال باید از انحراف بین میدان مغناطیسی و محور چرخش سیاره به دست می‌آید، اما تمام مشاهدات کاسینی تا به حال نشان داده که دو محور تقریبا هم‌راستا هستند.

لیندا اسپیلکر دانشمند پروژه کاسینی در ناسا می‌گوید کل نظریه میدان مغناطیسی بر پایه انحراف میدان مغناطیسی از محور چرخش سیاره است: "برای ایجاد میدان مغناطیسی باید جریان هیدروژن فلزی در عمق کیوان برقرار باشد، بدون این انحراف زاویه فکر ایجاد میدان مغناطیسی خود بخود محو می‌شود."

"چرا این طور است؟ آیا چیزی جلوی ما را می‌گیرد که این انحراف را نبینیم؟ شاید هم به یک نظریه جدید احتیاج داریم؟ بدون این انحراف زاویه، بدون این نوسان جزئی محور چرخش، نمی توانیم طول روز را به دقت تعیین کنیم."

حق نشر عکس AFP

کاسینی پروژه مشترک سازمان‌های فضایی آمریکا، اروپا و ایتالیا است که بعد از دو دهه به زودی به پایان خواهد رسید.

سوخت کاسینی بسیار کم شده و به زودی غیر قابل کنترل خواهد شد؛ به این ترتیب صحنه برای مانور نهایی و پایان کار کاسینی آماده شده است.

آنچه اکنون مهم است این است که کاسینی به قمرهای کیوان مثل تایتان یا انسلادوس برخورد نکند و این دو قمر را که ممکن است در آنها حیات میکروبی به شکلی وجود داشته باشد با مواد زمینی آلوده نکند؛ تنها راه این است که سیاره را به داخل جو کیوان راند تا در آن کاملا نابود و منهدم شود.

موضوعات مرتبط