استیون هاوکینگ - اندیشه‌ای پیچیده و زبانی ساده

حق نشر عکس Reuters

استیون هاوکینگ که در سن ۷۶ سالگی درگذشت، با وجود بیماری نورون حرکتی که فعالیت عادی و روزمره او را به شدت مختل کرده و حتی سخن گفتن او را به استفاده از دستگاه ویژه صداساز تقلیل داده بود، به یکی از مشهورترین دانشمندان زمان خود تبدیل شد.

از او به عنوان "سفیر علم نزد افراد عادی" نام برده می شود زیرا یکی از مهمترین عوامل شهرت او تلاش موفقیت آمیز برای بازگویی مقولات علمی پیچیده به زبانی ساده و در نتیجه، قرار دادن آنها در دسترس همگان بود.

به این ترتیب، کتاب "تاریخچه زمان" در شماری از کشورهای جهان موقعیت یک کتاب پرفروش را یافت هر چند مشخص نیست که چه تعداد از خریداران کتاب واقعا تمامی آن را ازابتدا تا انتها خواندند.

هاوکینگ در تعداد زیادی برنامه تلویزیونی پرتماشاچی ظاهر شد و صدای خاص دستگاه صداساز او شهرت خاصی یافت.

+ استیون هاوکینگ در سن ۷۶ سالگی درگذشت

+ هاوکینگ:‌ سیاهچاله ها اطلاعات را ذخیره می کنند

استیون هاوکینگ در ۸ ژانویه سال ۱۹۴۲ در شهر آکسفورد متولد شد.. پدرش زیست شناس بود که هنگام جنگ دوم جهانی به خاطر امنیت همسرش لندن را ترک کرده و به آکسفورد رفته بود.

هاوکینگ در رشته فیزیک در دانشگاه آکسفورد تحصیل کرد و سپس برای تحقیقات در زمینه کیهان شناسی به دانشگاه کمبریج رفت.

در سال ۱۹۶۴ و کوتاه مدتی پیش از ازدواج با همسر اولش، پزشکان به او گفتند که به شدت بیمار است و بیش از دو یا سه سال عمر نخواهد کرد. اما سرعت پیشرفت بیماری به مراتب کمتر از پیش بینی پزشکان بود و این زوج دارای سه فرزند شدند.

با اینهمه، بیماری همچنان توانایی جسمی او را کاهش می داد و در سال ۱۹۸۸، در حالیکه استیون هاوکینگ قدرت هیچ حرکتی را نداشت و تنها با استفاده از دستگاه صداپرداز می توانست با دیگران ارتباط برقرار کند، کتاب "تاریخچه زمان" را به عنوان دستورالعمل ساده ای برای علاقمندان به کیهان شناسی منتشر کرد.

از این کتاب ده میلیون نسخه فروخته شد هرچند گفته می شد که "این پرطرفدارترین کتابی است که هیچکس آن را نمی خواند." حتی با وجود بیان ساده مباحث مطرح شده در این کتاب، بسیاری از آنها برای خواننده عادی کم جاذبه و درک آنها دشوار بود.

حق نشر عکس EPA
Image caption هاوکینگ و دخترش در مراسمی در دانشگاه جورج واشنگتن آمریکا

شهرت جهانی

هاوکینگ کاشف پدیده ای است که به "تشعشعات هاوکینگ" معروف است و براساس آن، گفته می شود که سیاهچاله ها از خود انرژی ساطع می کنند تا سرانجام نابود شوند. شهرت او به خاطر یافتن راه حل های علمی از طریق تصویری و بدون محاسبه یا آزمایش بود.

اما مهمترین دستاورد و عامل شهرت او شاید "نظریه همه چیز" باشد که این اعتقاد را بیان می دارد که تمامی هستی تابع قوانین قابل تعریفی است. به گفته او: "این مجموعه کامل قوانین می تواند به سئوالاتی مانند اینکه کیهان از کجا ایجاد شد، به کجا می رود و پایان آن چیست پاسخ دهد."

شهرت هاوکینگ حتی به فیلم کارتونی سیمپسون ها نیز کشید و در یکی از فیلم های این مجموعه، او را در کنار هومر سیمپسون، قهرمان فیلم می بینیم که در یک میخانه مشغول میگساری است و می کوشد این نظریه علمی او را بدزدد که کیهان شکل یک پیراشکی را دارد.

با وجود شرایط دشوار جسمی، استیون هاوکینگ در مقام استاد ریاضیات در دانشگاه کمبریج به کار خود ادامه داد و در سال ۲۰۰۱، دومین کتاب خود را منتشر کرد.

حق نشر عکس AFP
Image caption هاوکینگ بالاترین نشان علمی آمریکا را از باراک اوباما دریافت کرد

فواید بیماری

استیون هاوکینگ معتقد بود که بیماری برای او فوایدی داشته و معتقد بود که قبل از اینکه دچار بیماری شود، از زندگی کسل شده بود.

در عین حال، شرایط جسمی باعث وابستگی شدید او به دیگران شده بود. او بارها از همسرش که بیش از بیست سال از او مراقبت کرده بود قدردانی کرده بود و جدایی آنها بعید به نظر می رسید. اما در سال ۱۹۹۵، او و همسر اولش از هم جدا شدند و هاوکینگ با پرستارش ازدواج کرد اما این ازدواج هم در سال ۲۰۰۶ به جدایی انجامید.

از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، شدت بیماری باعث شده بود که استیون هاوکینگ با زخم های مختلف به مشتری دایم بخش اضطراری بیمارستانی در کمبریج تبدیل شود به نحوی که پلیس به تحقیق در مورد امکان آزار زبانی و جسمی او طی سال های متوالی مبادرت کرد.

اما گفته می شد که او در استفاده از صندلی چرخدار خود هم ملاحظه به خرج نمی داد و اصرار داشت که زخم ها را در نتیجه بی مبالاتی شخصی برداشته و پلیس هم از پیگیری علت آنها منصرف شد.

در سال ۲۰۰۷، استیون هاوکینگ اولین فرد فاقد قدرت حرکت دست و پا بود که با سوار شدن بر یک هواپیمای ویژه، حالت بی وزنی را تجربه کرد. او گفت که علاقه دارد به سفر فضایی برود.

او در این مورد گفته بود: "معتقدم که حیات بر روی کره زمین در معرض خطر فزاینده نابودی ناشی از یک فاجعه است، مثلا جنگ اتمی، ویروس مهندسی شده، یا خطرات دیگر. فکر می کنم اگر بشر به فضا نرود، آینده ای نخواهد داشت و به همین دلیل مایلم همگان را نسبت به زندگی فضایی علاقمند کنم."

حق نشر عکس AFP
Image caption با دانش آموزان هنگ کنگی